İstanbul, Temmuz 2026. “AB Yapay Zeka Tüzüğü ertelendi” haberlerini görüp konuyu öncelik listenizin sonuna attıysanız, 2 Ağustos gelmeden bu yazıyı okuyun. Erteleme gerçek, ama bu yaz ürününüzü en çok ilgilendiren yükümlülükler ertelenmedi.
Gerçekte ne ertelendi?
AB’nin 2025 sonunda üzerinde uzlaştığı “dijital omnibus” paketiyle yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin uyum takvimi değişti. Ek III kapsamındaki kullanım alanına dayalı yüksek riskli sistemler (işe alım, kredi skorlama, eğitim, kritik altyapı vb.) için yükümlülükler 2 Aralık 2027‘ye, Ek I kapsamındaki ürüne gömülü sistemler (tıbbi cihaz, makine, telsiz ekipmanı) için ise 2 Ağustos 2028‘e ertelendi.
Bu kategorilerde ürün geliştiriyorsanız bu gerçekten nefes aldıran bir gelişme. Ancak Tüzüğün bütünüyle ertelendiği anlamına gelmiyor.
2 Ağustos 2026’da yine de neler devreye giriyor?
Tüzüğün genel uygulama tarihi değişmedi. Teknoloji şirketleri açısından en önemlisi şu: Madde 50’deki şeffaflık yükümlülükleri ertelenmedi. 2 Ağustos 2026’dan itibaren:
- Yapay zeka ile etkileşim bildirimi. Kullanıcılar bir yapay zeka sistemiyle muhatap olduklarını bilmeli. Yapay zeka destekli destek sohbetiniz, satış asistanınız veya sesli asistanınız, durum bağlamdan açıkça anlaşılmıyorsa bunu kullanıcıya söylemek zorunda.
- Sentetik içeriğin işaretlenmesi. Yapay zeka ile üretilen veya değiştirilen ses, görüntü, video ve metin içerikleri makinece okunabilir biçimde işaretlenmeli. Oyun varlıkları, pazarlama görselleri, avatarlar gibi içerikleri yüksek hacimde üretiyorsanız bu yükümlülük doğrudan sizi ilgilendiriyor.
- Deepfake etiketleme. Gerçek kişi, yer veya olaylara benzeyen içeriklerin yapay olarak üretildiği görünür şekilde belirtilmeli.
- Duygu tanıma ve biyometrik sınıflandırma sistemlerine maruz kalan kişilere bilgi verilmeli.
Üye devletlerin yaptırım ve yönetişim düzenlemeleri de aynı tarihte devreye giriyor. Şeffaflık ihlallerinde ceza üst sınırı 15 milyon Euro veya küresel yıllık cironun %3’ü. Yasaklı uygulamalara ilişkin ceza kademesi (35 milyon Euro / %7) ise Şubat 2025’ten beri zaten uygulanıyor.
Bu cezaların kâğıt üzerindeki üst sınırların ötesinde bir KOBİ için gerçekte neye benzediğini ve Tüzüğü kimin denetlediğini AI Act denetimi ve cezalarına ilişkin KOBİ rehberimizde ele aldık.
“Ama biz Türkiye’de kurulu bir şirketiz”
AI Act sınır ötesi etki doğuruyor. Sistemi AB pazarına sunan sağlayıcılara nerede kurulu olurlarsa olsunlar uygulanıyor; sistemin çıktısı AB’de kullanılıyorsa üçüncü ülkedeki sağlayıcı ve kullanıcıları da kapsıyor. AB’de müşterisi olan bir Türk SaaS şirketi, AB’de oyuncusu olan bir oyun stüdyosu, AB’deki tüketicilere yapay zeka sohbet katmanıyla hizmet veren bir e-ticaret platformu: AB’de şirket kurmamış olsanız bile kapsama girmeniz kuvvetle muhtemel.
Yerleşim yerine bakmayan bir diğer AB düzenlemesi olan Veri Yasası’nın Türk şirketlerine getirdiklerini bağlantılı ürünler ve bulut geçişi yazımızda ayrıca ele aldık.
30 günde yapılacaklar
- Ürününüzde AB’deki kullanıcının yapay zeka ile temas ettiği her noktanın envanterini çıkarın (sohbet, ses, insan tarafından yapılıyormuş gibi sunulan öneriler).
- Sohbet arayüzlerine açık bir yapay zeka bildirimi ekleyin.
- Yayımladığınız ya da kullanıcılarınıza ürettirdiğiniz yapay zeka içerikleri için makinece okunabilir işaretleme kurun.
- Deepfake niteliğindeki içeriklere görünür etiket koyun.
- Hangi özelliklerinizin üçüncü tarafların genel amaçlı modellerine dayandığını belgeleyin. İşaretleme yükümlülüğünüzü çoğu zaman bu sağlayıcıların araçlarıyla yerine getirirsiniz.
Bunların hiçbiri uygunluk değerlendirmesi veya onaylanmış kuruluş gerektirmiyor. Gerektirdiği şey, 2 Ağustos’tan önce alınması gereken ürün kararları.
Aralık 2027 yüksek risk takviminin yol haritanızı etkileyip etkilemediği de dahil kapsamla ilgili sorularınız için Yapay Zeka & Algoritma Hukuku sayfamıza veya yüksek riskli yapay zeka sistemi sözlük maddemize göz atabilirsiniz.
Omnibus sonrası takvim tek tabloda
| Tarih | Uygulanan kurallar | Ertelendi mi? |
|---|---|---|
| 2 Şub 2025 | Yasaklı uygulamalar + yapay zeka okuryazarlığı | Hayır: o tarihten beri bağlayıcı |
| 2 Ağu 2025 | GPAI model kuralları | Hayır |
| 2 Ağu 2026 | Madde 50 şeffaflık + üye devlet ceza çerçevesi + GPAI yaptırımı | Hayır: şu an uygulanıyor |
| 2 Ara 2027 | Ek III yüksek risk rejimi + belirli kullanıcılar için FRIA | Evet: Ağu 2026’dan ertelendi |
| 2 Ağu 2028 | Ek I ürüne gömülü yüksek risk yükümlülükleri | Evet: Ağu 2027’den ertelendi |
Erteleme 2027’ye kadar serbest olduğumuz anlamına mı geliyor?
Hayır. Dört katman şimdiden bağlayıcı: yasaklar, okuryazarlık, GPAI kuralları ve Madde 50 şeffaflığı. Cezalar da Ağustos 2026’dan beri uygulanıyor. Erteleme yalnızca tek bir şeyi ileri attı: Ek III/I yüksek risk rejimini.
Kazanılan zamanı en iyi nasıl değerlendirebiliriz?
Sınıflandırma ve kanıt üzerinde çalışarak. Sınıflandırma memorandumunu şimdi hazırlayın, Ek III kapsamına girme ihtimaliniz varsa bir düzenleyici sandbox’a başvurun ve dokümantasyonu biriktirmeye başlayın. Aralık 2027’de, bu süreyi gerçekten hazırlık için kullananlar avantajlı olacak.
Bu haftanın ödevi
Yukarıdaki tabloyu alın ve her satırı kendi ürününüz için yeşil, sarı veya kırmızı olarak işaretleyin. Kendinize karşı iki dakika dürüst olun: sarı hücreler üçüncü çeyrekte yapılacaklar listenizi oluşturur.
Kaynak. (AB) 2024/1689 sayılı Yapay Zekâ Tüzüğü (AI Act).
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Tarihler Temmuz 2026 itibarıyla geçerli mevzuat durumunu yansıtır; AB yasama süreci bu tarihleri yeniden değiştirebilir.
Yazar
-
Tüm yazıları görMümtaz, 2016 yılında kurduğu Vircon Legal'in Yönetici Ortağıdır. Kurucu, yatırımcı ve operatörlere finansman turları, birleşme ve devralmalar (M&A), sınır ötesi şirketleşme ve düzenlemeye tabi alanlarda; kripto-varlık altyapısı, fintech ve oyun dahil; danışmanlık verir; her işe eski bir startup kurucusunun bakış açısını taşır. Legal 500 Recommended Lawyer (2025-2026) seçilmiştir ve Startup Hukuku kitabının ortak yazarıdır. Canonical profile: https://mumtazhacipasaoglu.com · Open-access legal guides: https://github.com/mumtazhpo
Daha fazla Vircon İçgörüleri
Ekim 2026'da Ne Değişti? Startup, Fintech ve Teknoloji Şirketleri İçin Aylık Mevzuat Özeti
4 Kasım 2026Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği: Startup, Fintech ve Finansman Arayan Şirketler İçin Rehber (2026)
3 Kasım 2026Oltalama (Phishing) Dolandırıcılığında Banka İadesi: AB Adalet Divanı "Önce İade" Dedi (C-70/25), Türk Hukukunda Kural Ne?
29 Ekim 2026Anthropic'in 1,5 Milyar Dolarlık Telif Anlaşması: Mahkeme Ne Dedi, Ne Demedi ve Türk Hukuku İçin Dersler (Bartz v. Anthropic)
28 Ekim 2026Bilgilendirilmiş Rıza Artık e-Nabız ve SMS ile Alınabiliyor: Sağlık Tesisleri ve Dijital Sağlık Girişimleri İçin Yeni Yönetmelik (RG 27.10.2026)
27 Ekim 2026SPK Nitelikli Yatırımcı Eşiğini 50 Milyon TL'ye Çıkardı: GSYF ve GYF İstisnası Kalktı
26 Ekim 2026İlgili Hizmet Alanlarımız
Oyun ve Espor Hukuku
Stüdyo yatırım turları, mülkiyet zinciri, yayıncı ve platform sözleşmeleri, espor.
Hizmet sayfası →Bilişim Hukuku
SaaS, yazılım lisansı, bulut hizmetleri ve BT sözleşmeleri.
Hizmet sayfası →Birleşme ve Devralmalar
M&A danışmanlığı: due diligence, yapılandırma, dokümantasyon, müzakere.
Hizmet sayfası →