İstanbul, Temmuz 2026. “AB Yapay Zeka Tüzüğü ertelendi” başlıklarını görüp konuyu listenizin altına taşıdıysanız: 2 Ağustos’tan önce bunu okuyun. Erteleme gerçek — ancak bu yaz ürününüzü en çok ilgilendiren yükümlülükleri kapsamıyor.
Gerçekte ne ertelendi?
AB’nin 2025 sonunda üzerinde uzlaştığı “dijital omnibus” paketiyle yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin uyum takvimleri değişti: Ek III kapsamındaki kullanım bazlı yüksek riskli sistemler (işe alım, kredi skorlama, eğitim, kritik altyapı vb.) için yükümlülükler 2 Aralık 2027‘ye; Ek I kapsamındaki ürün gömülü sistemler (tıbbi cihaz, makine, telsiz ekipmanı) için 2 Ağustos 2028‘e ertelendi.
Bu kategorilerde ürün geliştiriyorsanız gerçek bir rahatlama. Ama Tüzüğün genel bir ertelemesi değil.
2 Ağustos 2026’da yine de ne oluyor?
Tüzüğün genel uygulama tarihi yerinde duruyor. Teknoloji şirketleri için en kritik olanı: Madde 50 şeffaflık yükümlülükleri ertelenmedi. 2 Ağustos 2026’dan itibaren:
- Yapay zeka ile etkileşim bildirimi. Kullanıcılar bir yapay zeka sistemiyle etkileşimde olduklarını bilmeli — AI destek sohbetiniz, satış asistanınız veya sesli ajanınız, bağlamdan açıkça anlaşılmıyorsa bunu söylemek zorunda.
- Sentetik içerik işaretleme. Yapay zeka ile üretilen veya değiştirilen ses, görüntü, video ve metin içerikleri makine tarafından okunabilir biçimde işaretlenmeli. Ölçekli içerik üretiyorsanız — oyun varlıkları, pazarlama görselleri, avatarlar — bu sizin sorununuz.
- Deepfake etiketleme. Gerçek kişi, yer veya olaylara benzeyen içerikler, yapay olarak üretildiği görünür şekilde açıklanmalı.
- Duygu tanıma ve biyometrik sınıflandırma sistemlerine maruz kalan kişilere bildirim.
Üye devletlerin yaptırım ve yönetişim rejimleri de aynı tarihte devreye giriyor. Şeffaflık ihlallerinde ceza üst sınırı 15 milyon Euro veya küresel yıllık cironun %3’ü; yasaklı uygulamalar kademesi (35 milyon Euro / %7) ise Şubat 2025’ten beri zaten yürürlükte.
“Ama biz Türkiye’de kurulu bir şirketiz”
AI Act sınır ötesi uygulanıyor: Sistemi AB pazarına sunan sağlayıcılara nerede kurulu olursa olsun — ve sistem çıktısı AB’de kullanılan üçüncü ülke sağlayıcı ve kullanıcılarına uygulanıyor. AB’de müşterisi olan bir Türk SaaS’ı, AB’de oyuncusu olan bir oyun stüdyosu, AB tüketicisine AI sohbet katmanıyla hizmet veren bir e-ticaret platformu: AB’de bir şirket kurmamış olsanız bile kapsama girmeniz kuvvetle muhtemel.
30 günlük kontrol listeniz
- Ürününüzde AB kullanıcısının yapay zeka ile temas ettiği her noktayı envantere alın (sohbet, ses, insan gibi sunulan öneriler).
- Konuşma arayüzlerine açık yapay zeka bildirimi ekleyin.
- Yayınladığınız veya kullanıcıya ürettirdiğiniz yapay zeka içerikleri için makine tarafından okunabilir işaretleme kurun.
- Deepfake niteliğindeki içeriklere görünür etiket ekleyin.
- Hangi özelliklerinizin üçüncü taraf genel amaçlı modellere dayandığını belgeleyin — işaretleme yükümlülükleriniz çoğu zaman onların araçlarına biner.
Bunların hiçbiri uygunluk değerlendirmesi veya onaylanmış kuruluş gerektirmiyor. 2 Ağustos’tan önce verilmesi gereken ürün kararları gerektiriyor.
Kapsam soruları için — Aralık 2027 yüksek risk takviminin yol haritanıza etkisi dahil — Yapay Zeka & Algoritma Hukuku sayfamıza veya yüksek riskli yapay zeka sistemi sözlük maddemize bakabilirsiniz.
Omnibus sonrası takvim, tek tabloda
| Tarih | Ne uygulanıyor | Ertelendi mi? |
|---|---|---|
| 2 Şub 2025 | Yasaklı uygulamalar + yapay zeka okuryazarlığı | Hayır — o günden beri bağlayıcı |
| 2 Ağu 2025 | GPAI model kuralları | Hayır |
| 2 Ağu 2026 | Madde 50 şeffaflık + üye devlet ceza çerçevesi + GPAI yaptırımı | Hayır — şu an canlı |
| 2 Ara 2027 | Ek III yüksek risk rejimi + tanımlı kullanıcılar için FRIA | Evet — Ağu 2026’dan taşındı |
| 2 Ağu 2028 | Ek I ürün gömülü yüksek risk yükümlülükleri | Evet — Ağu 2027’den taşındı |
Erteleme 2027’ye kadar serbestlik mi demek?
Hayır — dört katman şimdiden bağlıyor: yasaklar, okuryazarlık, GPAI kuralları ve Madde 50 şeffaflığı; cezalar Ağustos 2026’dan beri canlı. Erteleme tam olarak tek şeyi taşıdı: Ek III/I yüksek risk mekanizmasını.
Kazanılan zamanın en akıllı kullanımı ne?
Sınıflandırma ve kanıt: sınıflandırma memosunu şimdi yazın, Ek III ufuktaysa bir düzenleyici sandbox’a girin ve dokümantasyonu biriktirin — Aralık 2027, pisti pist gibi kullananları ödüllendirecek.
Bu haftanın ödevi
Yukarıdaki tabloyu alın ve her satırı kendi ürününüz için yeşil, sarı veya kırmızı işaretleyin. İki dakikalık dürüstlük; sarı hücreler üçüncü çeyrek backlog’unuzdur.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Tarihler Temmuz 2026 itibarıyla geçerli mevzuat durumunu yansıtır; AB yasama süreci bu tarihleri yeniden değiştirebilir.
Yazar
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın