Destek chatbotunuz az önce müşteriye aboneliğin 60 gün içinde iade edilebileceğini söyledi. Koşullarınız 14 diyor. Kim bağlı? Türkiye’de ve AB’de tüketiciye satış yapan şirketler için cevap rahatsız edici: büyük olasılıkla siz. Müşteriye dönük yapay zeka ajanları, çoğu ekibin fiyatlamadığı bir tüketici hukuku riski üretiyor; çünkü chatbot pazarlamanın bütçesinde, sorumluluk hukukun hanesinde duruyor.
Bağlayıcı beyan sorunu
TKHK ve e-ticaret mevzuatına göre, satıcının kanallarında yapılan sözleşme öncesi bilgilendirme ve beyanlar satıcıyı bağlar. Alan adınızda, marka sesinizle konuşan bir chatbot sizin kanalınızdır. Mahkemeler ve tüketici hakem heyetleri, vaadin insandan mı dil modelinden mi geldiğini ayrıştırmaz; soru, makul bir tüketicinin ona güvenip güvenmediğidir. Halüsinasyon indirimler, uydurulmuş iade süreleri ve ürün yetenekleri hakkındaki özgüvenli yanlış beyanlar, işlevsel olarak sizin beyanlarınızdır.
Katmanlı yükümlülükler, tek arayüz
- TKHK + e-ticaret (şimdi): doğru sözleşme öncesi bilgilendirme, aldatıcı ticari uygulama yasağı, sipariş teyidi görevleri; metni yapay zekanın üretmesi hiçbirini değiştirmez.
- KVKK (şimdi): sohbet kişisel veri işlemedir; giriş noktasında aydınlatma, dökümler için saklama sınırları ve botun ne istediğine dikkat (“devam için TC kimlik numaranızı paylaşın” hukuki ağırlığı olan bir tasarım kararıdır).
- AI Act m. 50 (2 Ağustos 2026’dan itibaren, AB’ye dönük): tüketici, açık değilse, bir makineyle konuştuğunu bilmeli. “Açıklık” istisnası ürün ekiplerinin sandığından dar; insan avatarlı “Elif” adlı bot, mühendislik ürünü bir belirsizliktir.
- ETBİS katmanı: Türkiye’de e-ticaret işletiyorsanız kayıtlı hizmet tanımlarınız botunuzun vaatlerinden sapmamalı (ETBİS).
Sadece promptu değil, korkulukları tasarlayın
- Yetki sınırları: botun neye taahhüt verebileceğine karar verin (yayımlanmış koşulların ötesinde finansal hiçbir şey, sağlıklı bir varsayılandır) ve bunu yalnızca sistem promptunda değil orkestrasyon katmanında uygulayın.
- Üretim yerine kaynaklandırma: hukuki içerikli her şeyde (iade, garanti, fiyat) kanonik politikadan getirin, modele doğaçlama yaptırmayın.
- İnsana devir tetikleyicileri: şikâyetler, kırılgan kullanıcılar ve uyuşmazlığa kayan her sohbet için.
- Döküm saklama: uyuşmazlık pencerenize eşlenmiş bir takvimle; döküm aynı anda en iyi deliliniz ve KVKK sorumluluğunuzdur; her şeyi sonsuza dek tutmak yerine plan kurun.
- Düzeltme protokolü: bot yanlış beyan verdiğinde adreslenebilir bir süreç (karşıla, düzelt, bildir) bir örüntüyü dava sınıfı yerine tekil olaya çevirir.
Sessiz avantaj
İyi korkuluklanmış bir bot aynı zamanda bir uyum varlığıdır: zorunlu bilgilendirmeyi tutarlı verir, açıklamaları zaman damgalar ve aydınlatmada asla yorulmaz. Risk ile varlık arasındaki mesafe, tamamen modelin etrafındaki mühendisliktedir.
Bot tedarikçinizle aranızdaki sözleşme katmanı için GPAI yazımızdaki altı madde burada da birebir geçerli.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Temmuz 2026 itibarıyla geçerli durumu yansıtır.
Yazar
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayınDaha fazla Vircon İçgörüleri
Model Zarar Verdiğinde: AI Act, KVKK ve Yeni Ürün Sorumluluğu Kuralları Arasında Yapay Zeka Olay Müdahalesi
28 Temmuz 2026Türkiye'nin Yapay Zeka Kanunu Teklifi (2/2234): AB Tüzüğünden Ne Aldı, Neyi Dışarıda Bıraktı?
7 Temmuz 2026Madde 50 Canlıda: AB Kullanıcısına Hizmet Veren Yapay Zeka Ürünleri İçin İki Haftalık Şeffaflık Runbook’u
18 Ağustos 2026Reklamda Yapay Zeka Artık Beyana Tabi: 1 Ağustos'ta Yürürlüğe Giren Hedefli Reklam ve YZ Kuralları Rehberi
3 Ağustos 2026AI Washing: "Yapay Zeka Destekli" İfadesi Reklamda, Rekabette ve Yatırım Sunumunda Hukuki İddiaya Dönüşünce
3 Ağustos 2026Yapay Zeka Sizin Adınıza Hareket Ettiğinde: Ajanlar, Yetki ve Hatayı Kim Taşır?
31 Temmuz 2026İlgili Hizmet Alanlarımız
Gizlilik ve Siber Güvenlik
KVKK ve GDPR uyumu, veri ihlali yönetimi, siber güvenlik.
Hizmet sayfası →Birleşme ve Devralmalar
M&A danışmanlığı: due diligence, yapılandırma, dokümantasyon, müzakere.
Hizmet sayfası →ABD Şirket Kuruluşları ve Flip-Up
Delaware C-Corp, flip-up, SAFE/convertible note, 83(b) seçimi.
Hizmet sayfası →