Türkiye’de yapay zeka ürünlerinin çoğu başkasının modeli üzerine kurulu. GPT, Claude, Gemini, Llama. Kurucular bunun AI Act’i model üreticisinin masasına bıraktığını varsayıyor. Yarısı doğru. Genel amaçlı yapay zeka (GPAI) rejimi 2 Ağustos 2025’ten beri yürürlükte, Komisyon yaptırımları 2 Ağustos 2026’da başlıyor ve iki mekanizması doğrudan sizin ürününüze uzanıyor: sağlayıcı/kullanıcı sınırı ve zincirde size akması gereken bilgi.
Kritik sınır: ne zaman “sağlayıcı” olursunuz?
Bir API’yi kendi promptlarınız ve arayüzünüzle sarmalamak sizi kullanıcı (veya alt sistem sağlayıcısı) olarak tutar: yükümlülükleriniz, 2 Ağustos için ele aldığımız şeffaflık görevleri (bildirim, içerik işaretleme) artı kullanımınızın girdiği risk sınıfı neyse odur.
Ancak modeli önemli ölçüde değiştirmek statünüzü değiştirir. Komisyonun Temmuz 2025 rehberi ve eğitim içeriği şablonuna göre, bir GPAI modelini ince ayar (fine-tuning) yapan veya esaslı biçimde değiştiren kuruluş, o değişiklik bakımından sağlayıcı haline gelir; ince ayarda kullanılan verileri kapsayan kamuya açık eğitim içeriği özeti yükümlülüğü dahil. Açık ağırlıklı bir modeli kendi veri setinizle eğitip AB kullanıcısına sunduysanız, o özet; AI Office‘in 24 Temmuz 2025 tarihli şablonuyla; sizin yükümlülüğünüz.
Pratik kural: prompt ve RAG sizi zincirin altında tutar; eğitim yukarı taşır. Çizginin tam yeri olaya özgü (işlem gücü hacmi, amaç değişikliği, yetenek değişikliği) ve bir sonraki model sürümünüzden önce hukuki bakış gerektirir, sonra değil.
Size ne akmalı; akmadığında ne yapmalı?
Madde 53, GPAI sağlayıcılarını alt sağlayıcılar için dokümantasyon hazırlamakla yükümlü kılıyor: yetenekler, sınırlar, entegrasyon bilgisi; telif politikası ve kamuya açık eğitim içeriği özetiyle birlikte. GPAI Uygulama Kuralları (10 Temmuz 2025) bunu, büyük laboratuvarlar dahil imzacıların güncel tuttuğu bir Model Dokümantasyon Formuna dönüştürdü.
Bu kaldıracı kullanın. Üzerine inşa ettiğiniz modelin sağlayıcısı, kurumsal müşterilerinize veya düzenleyicilere iletebileceğiniz hiçbir şey vermiyorsa, bu kağıt izli bir kırmızı bayraktır: bilgi yükümlülüğü tam da zincirin uyum sağlayabilmesi için var.
Sözleşme katmanı: yapay zeka tedarik sözleşmeleriniz için altı madde
- Düzenleyici bilgi akışı. Sağlayıcı, m. 53 dokümantasyonunu müşterilerinizle ve otoritelerle paylaşabileceğiniz biçimde teslim eder ve günceller.
- İşaretleme araçları. Madde 50 işaretleme yükümlülüklerinizin teknik olarak mümkün olması için sağlayıcının içerik işaretleme/filigran mekanizmalarına erişim.
- Telif taahhüdü ve süreci. Sağlayıcı AB telif hukukuna uyumlu bir eğitim politikası yürütür; çıktı üçüncü kişi talebi doğurursa işbirliği alırsınız.
- Değişiklik bildirimi. Model emekliliği ve önemli yetenek değişikliklerinde önceden bildirim; gözden kaçan bir model değişimi risk sınıfınızı değiştirebilir.
- Olay işbirliği. Ciddi olay bilgisi için tanımlı kanal ve süre. Tüzüğün zincir katmanları arasında beklediğinin sözleşmeye yazılması.
- Uyum paylaştırması. Hangi AI Act yükümlülüğünün kimde olduğunun açık haritası (sağlayıcı, siz, müşteriniz) kimseye faydası olmayan jenerik “yürürlükteki mevzuata uyulur” maddesi yerine.
B2B yapay zeka özelliği satıyorsanız aynı altı talebi (giderek AB satın alma şablonlarından kopyalanmış halde) müşterilerinizden bekleyin. Bunlara iyi cevap vermek bir satış avantajı; tedarikçi tarafı cevaplarını nasıl kurduğumuz için SaaS & BT Sözleşmeleri sayfamıza bakın.
Bu haftanın ödevi
- Hangi özelliğinizin hangi modele dayandığını ve yaptıklarınızın prompttan eğitime geçip geçmediğini envantere alın.
- Sağlayıcılarınızın yayımladığı Model Dokümantasyonunu çekin; eksikleri dosyalayın.
- Tedarik sözleşmelerinizi yukarıdaki altı maddeyle karşılaştırın.
- İnce ayar yapıyorsanız eğitim içeriği özetine şimdi başlayın; veri kaynağını geriye dönük kurmak, kayıt altında tutmaktan çok daha acı vericidir.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Temmuz 2026 itibarıyla geçerli durumu yansıtır.
Yazar
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın