AI Office nedir?
Avrupa Yapay Zeka Ofisi (AI Office); AB Yapay Zeka Tüzüğü’nü uygulamak ve yürütmek üzere Avrupa Komisyonu bünyesinde kurulan organdır — en önemlisi, genel amaçlı yapay zeka (GPAI) modellerinin Birlik çapındaki münhasır denetçisidir. Mimari bilinçli olarak bölünmüştür: yapay zeka sistemlerinin çoğunu kendi pazarlarında ulusal otoriteler denetler; model katmanını ise AI Office denetler — çünkü bir kez eğitilen temel model her yerde konuşlanır ve onu tek bir üye devletin denetlemesi anlamlı olmazdı.
Fiilen ne yapar?
- GPAI uygulama kurallarını (codes of practice) hazırlar ve yürütür; sağlayıcılardan model dokümantasyonunu alır;
- Sistemik riskli modelleri belirler ve buna karşılık gelen denetim kademesini işletir;
- Bilgi isteyebilir, model değerlendirmesi yaptırabilir ve düzeltici tedbir emredebilir;
- Üye devlet temsilcilerinden oluşan AI Board’u koordine eder; sınır ötesi dosyalarda ulusal düzenleyicilere destek verir.
Hukuki boyut: iki denetim katmanı
AI Office GPAI modellerini denetler ve koordinasyon sağlar; üye devlet otoriteleri Tüzüğü kendi pazarlarına sunulan yapay zeka sistemlerine uygular. Tek ürün iki katmanla birden karşılaşabilir: içindeki model, sağlayıcısı üzerinden AI Office’e hesap verirken etrafına kurulan sistem ulusal düzenleyicilere hesap verir. Model katmanının altında çalışan herkes için pratik araç sözleşmedir — model sağlayıcısının size borçlu olduğu dokümantasyon, onun AI Office’e borçlu olduklarını izler.
Türkiye bağlamı
Bir Türk startup’ı temel modelin üzerine ürün kuruyorsa, sağlayıcının AI Office’e karşı yükümlülükleri — eğitim içeriği özeti, model dokümantasyonu — kendi müşterilerine aktarabildiklerini ve tedarikçi sözleşmesinin vaat etmesi gerekenleri belirler. Modeli esaslı biçimde ince ayarlarsa sağlayıcı yükümlülüklerini kendisi devralabilir — bkz. ince ayar — ve o sınırı izleyen düzenleyici AI Office’tir. Türkiye’de karşılık gelen bir kurum yoktur: yürürlükte yapay zekaya özgü kanun bulunmadığından AI Office, Türk şirketlerini modelleri veya ürünleri AB’ye ulaştığı ölçüde ilgilendirir.
Yapın: Model tedarikçinizin AI Office’e dönük dokümantasyon görevlerini kendi sözleşmenize aynalayın; aktarmanız gerekeni ancak böyle alırsınız. Yapmayın: Sağlayıcı sınırını geçip geçmediğinizi kontrol etmeden bir modeli esaslı biçimde ince ayarlamayın veya yeniden markalamayın.
Bu konuda mı çalışıyorsunuz? Vircon Legal Yapay Zekâ ve Algoritma Hukuku ve Yapay Zekâ Uyum Merkezi alanlarında danışmanlık veriyor. Bize ulaşın →
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın