“Yapay zeka destekli”, 2026’nın en enflasyonist ifadesi. Sessizce hukuki bir iddiaya dönüştü. Reklam düzenleyicileri, rekabet otoriteleri ve sermaye piyasası çerçevelerinin abartılmış yapay zeka yeteneklerine karşı araçları var ve yaptırım bunları bulmaya başladı. Pazarlamanız, ürün sayfalarınız veya yatırımcı materyalleriniz yapay zekanın yapmadığı bir şeyi yaptığını söylüyorsa, tek moda kelimenin içinde üç ayrı riskiniz var.
Risk bir: reklam hukuku
Reklam Kurulu, standart aldatıcı reklam testini gerçek para cezaları ve durdurma kararlarıyla uygular: nesnel iddialar, yayından önce elde tutulan ispat ister. “Yapay zeka destekli”, “işinizi öğrenir”, “%99 doğruluk” nesnel iddialardır. “Yapay zeka” bir kural motoruysa, doğruluk rakamı demo veri setinden geliyorsa, asıl işi süreçteki insanlar yapıyorsa; iddia ispat testini geçemez. ABD FTC’nin AI washing operasyonları yaptırımın gittiği yönü gösteriyor; buradaki doktrinin ithalata ihtiyacı yok, zaten mevcut.
Risk iki: haksız rekabet
TTK’nın haksız rekabet hükümleri, yanlış yetenek iddialarına karşı rakiplere dava hakkı verir. Kalabalık yapay zeka dikeylerinde, ürününüzü tersine mühendislikle çözebilecek teknik ekibe sahip bir rakip, her düzenleyiciden daha motive bir davacıdır. Benchmark iddialarını alıntılayan ihtarnameler artık gelen kutumuzda yinelenen bir tür.
Risk üç: yatırım sunumu
Aynı enflasyon yatırımcı materyallerinde reklam sorunu değil; yanlış beyan sorunudur. Sunumdaki yetenek iddiaları, pilot müşteri sayıları ve “tescilli model” dili, kapanışta imzalayacağınız beyan ve taahhütlere doğrudan akar (on diligence sorusu). Sunum ile kod tabanı arasındaki fark en iyi ihtimalle diligence’ta keşfedilir; en kötü ihtimalle kapanıştan sonra, bir tazminat talebine dönüştüğünde.
İddia-ispat dosyası
Kamuya açık her yapay zeka iddiası için tek sayfa tutun:
- İddia: pazarlamanın yayımlamak istediği haliyle, aynen.
- Mekanizma: sistemin gerçekte ne yaptığı, mühendis onaylı tek paragraf.
- Delil: benchmark, veri seti, metodoloji, tarih; dahili olur, olmayan olmaz.
- Sınırlar: iddianın kapsamadıkları; küçük puntoyu besler.
- Onay: ürün + hukuk, tarihli; model veya metrik değişince yenilenir.
İncelemeye dayanan dil
| Riskli | Savunulabilir |
|---|---|
| “Yapay zeka hataları ortadan kaldırır” | “Yapay zeka destekli inceleme, 2026 iç benchmark’ımızda hata oranını %X azalttı” |
| “Tamamen otonom” | “1–4. adımları otomatikleştirir; uygulama için insan onayı gerekir” |
| “Tescilli yapay zeka” | “[Model] üzerine kurulu, tescilli veri setimizle ince ayarlı” |
Kalıp: rakamlandır, tarihlendir, kapsamla. Delilin taşıyamadığını sıfata taşıtma. İşin ironisi, ispat dosyası aynı zamanda bir satış varlığı: kurumsal alıcılar tam da bu belgeyi “AI fact sheet” adıyla istemeye başladı.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Temmuz 2026 itibarıyla geçerli durumu yansıtır.
Yazar
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın