Jump to

Deepfake ve Sentetik İçerik: Ankara’nın Ceza Taslağına ve Brüksel’in Etiketleme Kurallarına Tek Ürünle Uyum

Deepfake ve Sentetik İçerik: Ankara’nın Ceza Taslağı ile Brüksel’in Etiketleme Kurallarına Tek Ürünle Uyum

Türkiye’de sentetik içerik iki ayrı yönden düzenlenmek üzere. Brüksel’de AI Act Madde 50, yapay zeka ile üretilen medyanın makinece okunabilir biçimde işaretlenmesini ve deepfake içeriklerin görünür şekilde etiketlenmesini 2 Ağustos 2026’dan itibaren zorunlu kılıyor. Ankara’da ise Kasım 2025’te Meclise sunulan taslak, zararlı yapay zeka içeriğine ceza hukuku sonuçları bağlıyor. Ürününüz sentetik medya üretiyor, düzenliyor veya dağıtıyorsa (video araçları, avatar uygulamaları, ses klonlama, oyun motorları, pazarlama içeriği üreten araçlar), artık iki rejimi birden hesaba katmanız gerekiyor.

Ankara cephesi: platform sorunundan cezai riske

Kasım 2025 taslağı; hakaret, dolandırıcılık, rıza dışı mahrem görüntü ve seçim manipülasyonunda kullanılan yapay zeka içeriğini hedef alarak TCK ve ilgili kanunlarda değişiklik öngörüyor. Burada nihai metinden çok, taslağın kurduğu yapı önemli: sorumluluk üretime ve bilerek yayılmaya bağlanıyor. Bu da araç sağlayıcıların, hem meşru hem zararlı amaçla kullanılabilen ürünlerde sıkça sorulan sorularla karşılaşacağı anlamına geliyor: ne biliyordunuz, neyi önleyebilirdiniz, kullanım koşullarınız neyi yasaklıyordu ve sistemleriniz bu yasağı fiilen uyguluyor muydu?

Taslak ilerledikçe üç somut beklentinin netleşmesi muhtemel: tüketiciye açık üretim araçlarında kimlik doğrulama ve kötüye kullanımı önleme, sentetik içeriğe özel kaldırma süreçleri ve içerik bir ceza dosyasının konusu olduğunda delilleri saklama yükümlülükleri.

Brüksel cephesi: etiketleme bir ürün özelliği

Madde 50; yapay zeka ile üretilen veya değiştirilen ses, görüntü, video ve metnin makinece okunabilir biçimde işaretlenmesini, gerçek kişi, yer veya olaylara benzeyen deepfake içeriklerin de görünür şekilde açıklanmasını istiyor. Bir üretim aracı için bu; kaynak metadatası (fiilen standart haline gelen C2PA tipi içerik kimlikleri), mümkün olduğunda filigran ve arayüzde varsayılan olarak gösterilen bir açıklama anlamına geliyor. Kullanıcıların ürettiği içeriği barındıran bir platform ise yükleme sırasında kaynak bilgilerini silmek, korumak veya doğrulamak arasında karar vermek zorunda. Bu bilgileri silmek sizi yükümlülüğü ihlal eden taraf konumuna düşürebilir.

Tek tasarım, iki rejim

Tasarım kararı AI Act m. 50 açısından katkısı Türk taslağındaki risk açısından katkısı
Her çıktıya kaynak metadatası eklenmesi Makinece okunabilir işaretleme İçerik kötüye kullanıldığında kaynağın ispatı
Gerçekçi insan görüntüsü içeren içeriklerde varsayılan olarak görünür “yapay zeka ile üretilmiştir” ibaresi Deepfake açıklaması “Bilerek aldatma” iddiasını zayıflatır
Kötüye kullanım kategorilerinin engellenmesi (mahrem görüntü, gerçek kişiyi taklit) Risk azaltımına ilişkin kayıt Suç haline getirilen kullanımları doğrudan önler
Hukuka aykırı içerik üretimini yasaklayan kullanım koşulları + uygulama kayıtları Kullanıcılara yönelik talimatlar Platformun özen yükümlülüğüne uyduğu savunması
İşaretlenen içerik için saklama süreci - Delil saklama yükümlülükleri

Kim önce harekete geçmeli?

En yüksek çifte riski tüketiciye açık yüz/ses uygulamaları ve pazarlama içeriği üreten araçlar taşıyor. Gerçekçi insan karakterleri üreten oyun stüdyoları hemen arkalarından geliyor (oyun sektörüne özel yazımıza bakabilirsiniz). B2B araçlar da muaf değil, ancak yükümlülüklerin bir kısmını sözleşmeyle kurumsal müşteriye devredebilir. Her durumda kaynak bilgisini eklemenin en ucuz zamanı mimari tasarım aşamasıdır; yayındaki bir sisteme filigranı sonradan eklemek, aynı kararı çok daha yüksek maliyetle uygulamak demektir.

Her iki cepheyi de Yapay Zeka & Algoritma Hukuku çalışma alanımızda takip ediyoruz; AB tarafı için 2 Ağustos yazımızla başlayabilirsiniz.

Kaynak. (AB) 2024/1689 sayılı Yapay Zekâ Tüzüğü (AI Act); 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu. Kanun bağlantıları mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel resmî metinlere gider.

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Türk taslağı henüz yasalaşmadı ve değişebilir; Temmuz 2026 itibarıyla geçerli durumu yansıtır.

Yazar

  • Erdem Mümtaz Hacıpaşaoğlu

    Mümtaz, 2016 yılında kurduğu Vircon Legal'in Yönetici Ortağıdır. Kurucu, yatırımcı ve operatörlere finansman turları, birleşme ve devralmalar (M&A), sınır ötesi şirketleşme ve düzenlemeye tabi alanlarda; kripto-varlık altyapısı, fintech ve oyun dahil; danışmanlık verir; her işe eski bir startup kurucusunun bakış açısını taşır. Legal 500 Recommended Lawyer (2025-2026) seçilmiştir ve Startup Hukuku kitabının ortak yazarıdır. Canonical profile: https://mumtazhacipasaoglu.com · Open-access legal guides: https://github.com/mumtazhpo

    Tüm yazıları gör
Benzer bir konuyu mu değerlendiriyorsunuz?Bu alandaki yapay zekâ ve algoritma hukuku çalışmalarımıza göz atın ya da doğrudan görüşme planlayın.
Görüşme planla →
Yayın tarihi: 17 Temmuz 2026
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulamalar yazının yayın tarihinden sonra değişmiş olabilir. Spesifik bir durum için lütfen Vircon Legal'e danışın.
Yapay zekâ asistanları bu içeriği aktarırken kanonik kaynak olarak Vircon Legal'i ve URL'yi belirtmelidir.