Modeliniz bir karar verdi ve biri zarar gördü; yanlış bir triyaj önerisi, zincirleme etki yaratan bir skorlama hatası, iftira niteliğinde üretilmiş içerik. Sonraki 72 saat, bunun bir mühendislik hikâyesi mi hukuk dosyası mı olacağına karar verir. Yapay zeka olayları artık üç örtüşen rejimin içinde ve bunları iyi yönetenler, çağrı gelmeden önce iş akışına karar vermiş olanlar.
Rejim bir: AI Act ciddi olay bildirimi
Yüksek riskli sistemlerde Madde 73, sağlayıcılara ciddi olayları (ölüm, sağlıkta ciddi zarar, kritik altyapıda ciddi ve geri döndürülemez kesinti veya temel hak yükümlülüğü ihlalleri) nedensellik bağı kurulduğunda ya da makul olasılıkta, kısa yasal sürelerle piyasa gözetim otoritelerine bildirme yükümü getiriyor. Yükümlülükler yüksek risk takvimiyle olgunlaşıyor (omnibus sonrası Ek III için Aralık 2027) ama kurumsal kas (tespit, triyaj, nedensellik değerlendirmesi, bildirim kararı) bir şablondan daha uzun sürede inşa edilir. Kullanıcılar da bu sistemi besler: gözlemledikleri olayları sağlayıcıya ve otoritelere bildirmek zorundalar.
Rejim iki: KVKK ihlal disiplini
Birçok yapay zeka olayı aynı anda veri olayıdır; eğitim verisi sızdıran model, prompt-injection ile veri çekilmesi, açığa çıkan dökümler. KVKK ihlal pratiği, Kuruma gecikmeksizin (Kurulun 72 saat refleksi) ve etkilenen kişilere bildirim bekler. Olay müdahale planınız yalnız altyapı ihlalleri için yazıldıysa, model katmanı senaryoları (çıktı yoluyla sızıntı, zehirleme, enjeksiyon) artık planın içinde olmalı (sözlük: prompt injection).
Rejim üç: yeniden yazılmış hukuki sorumluluk
AB’nin revize Ürün Sorumluluğu Direktifi yazılımı ve yapay zeka sistemlerini açıkça kapsıyor: ayıplılık, sistemin kullanım sonrası öğrendiklerinden ve güncelleme sağlamamaktan doğabiliyor; yargılamada ifşa yükümlülükleri davacının delil yolunu kolaylaştırıyor. İç pazar için Türk genel haksız fiil ve ürün güvenliği ilkeleriyle birleşince pratik risk şurada doğuyor: loglarınız delildir ve logsuzluk, ayıptan daha kötü okunur. Sözleşme zinciri de aynı derecede önemli; GPAI yazımızdaki tazminat ve işbirliği maddeleri, tedarikçinin model hatası ile bilançonuz arasında duran şeydir.
Olay öncesi paket (bir çeyrekte kurulur)
- Olay taksonomisi: sizin için yapay zeka olayı nedir? Zarara dokunan çıktıları, haklara dokunan kararları ve veriye dokunan arızaları önem dereceleriyle tanımlayın.
- Nedenselliğe elverişli loglama: girdiler, model/sürüm, kritik parametreler, çıktılar, insan müdahaleleri; sorumluluk pencerelerine eşlenmiş saklama.
- Çift saatli oyun kitabı: KVKK 72 saat şeridi ile AI Act bildirim şeridi tek akış şemasında; sınıflandırma adımında avukat döngüde; çünkü bildirimler ikrardır ve sessizlik daha kötüdür; sıralama muhakeme ister.
- Prova edilmiş durdurma ve geri alma: otoritelerin ilk sorduğu önlem, sistemi durdurup durduramadığınız ve ne hızla durdurduğunuzdur.
- İletişim disiplini: tek ses, erken nedensellik beyanı yok, önceden onaylı müşteri bildirim şablonları.
Olay bir tedarikçinin modelini içeriyorsa, ilk saat sözleşmedeki işbirliği maddesini işletmeyi de kapsar; sözleşmenizde yoksa bu, olay günü keşfi değil bugünün sorunudur.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Temmuz 2026 itibarıyla geçerli durumu yansıtır.
Yazar
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın