Kimlik tespiti eşikleri 7 Ekim 2026’da yeniden değişti. Aynı gün Resmî Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe giren 11845 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmeliği (“Tedbirler Yönetmeliği”) değiştirdi. Genel işlem eşiği 185.000 TL’den 370.000 TL’ye; kripto varlık hizmet sağlayıcılar (KVHS) için eşik ile elektronik transfer ve kripto varlık transferi eşiği 15.000 TL’den 30.000 TL’ye çıktı. Seyahat kuralı (Travel Rule) kapsamındaki bilgi eşiği de aynı oranda yükseldi. Ödeme kuruluşları, elektronik para kuruluşları ve KVHS’ler için bu değişiklik, MASAK karşısındaki yükümlülük setinin tamamını gözden geçirmek için iyi bir fırsat.
7 Ekim 2026’da ne değişti?
Karar, Tedbirler Yönetmeliğinin beş maddesini değiştiriyor. Müşteri kabulü, işlem izleme ve transfer mesajlarındaki parametrelerin şu şekilde güncellenmesi gerekiyor:
| Kural (Tedbirler Yönetmeliği) | 6 Ekim 2026’ya kadar | 7 Ekim 2026’dan itibaren |
|---|---|---|
| Tek veya bağlantılı işlemlerde kimlik tespiti (md. 5/1-b) | 185.000 TL (KVHS: 15.000 TL) | 370.000 TL (KVHS: 30.000 TL) |
| Elektronik transfer ve KVHS kripto varlık transferlerinde kimlik tespiti (md. 5/1-c) | 15.000 TL | 30.000 TL |
| Elektronik transfer mesajında teyitli tam gönderici bilgisi (md. 24) | 15.000 TL ve üzeri | 30.000 TL ve üzeri |
| Kripto varlık transfer mesajında teyitli tam gönderici bilgisi, seyahat kuralı (md. 24/A) | 15.000 TL ve üzeri | 30.000 TL ve üzeri |
16 ncı maddenin birinci fıkrası, sürekli iş ilişkisi kapsamında kimliği daha önce tespit edilmiş müşterilerin yüz yüze yapılan müteakip işlemlerini düzenliyor ve kural olarak imza örneği alınmasını öngörüyor. Karar bu fıkraya eklenen cümlelerle finansal kuruluşlara, internet veya mobil hizmet kanalları üzerinden ya da müşterinin yükümlü nezdinde kayıtlı ve daha önce doğrulanmış cep telefonu numarasına gönderilen tek kullanımlık doğrulama kodu (SMS OTP) ile doğrulama yapıldığında imza örneği almama imkânı tanıyor. Doğrulamanın işlemin niteliği ve risk düzeyine uygun olması, işlemi yaptıranın daha önce kimliği tespit edilen müşteri olduğuna yeterli güvence sağlaması ve yetkisiz kişilerin müşteri adına işlem yapması riskine karşı uygun güvenlik tedbirlerini içermesi gerekiyor. Beşinci değişiklik (md. 38) finansal kuruluş dışındaki yükümlüler için MASAK denetim raporlarına ilişkin; ödeme ve elektronik para kuruluşları ile KVHS’ler md. 3/1-f uyarınca finansal kuruluş sayıldığından bu değişiklik onların durumunu etkilemiyor. Değişikliklerin tamamı, değişiklik yönetmeliğinin 6 ncı maddesi uyarınca yayımı tarihi olan 7 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce yayımlanan MASAK KVHS Rehberinde hâlâ 15.000 TL eşiğinin yer aldığını da not edelim.
Hangi fintech’ler yükümlü?
5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlüler Tedbirler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde sayılıyor. (e) bendi, 2016 değişikliğiyle verilen hâliyle ödeme kuruluşları ile elektronik para kuruluşlarını; 1 Mayıs 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 3941 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla eklenen (ü) bendi ise kripto varlık hizmet sağlayıcıları kapsıyor. Merkezi yurt dışında bulunan yükümlülerin Türkiye’deki şube, acente ve temsilcileri de yükümlü sayılıyor (md. 4/2).
MASAK rejimi, lisans rejiminin üzerine eklenen bir katman. Ödeme ve elektronik para kuruluşları 6493 sayılı Kanun uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından (TCMB) izin alıyor (md. 14 ve 18); ayrıntılar ödeme ve elektronik para kuruluşu lisansı sayfamızda. KVHS’ler ise 7518 sayılı Kanunla eklenen (2 Temmuz 2024’te yürürlüğe giren) 6362 sayılı Kanunun 35/B maddesi uyarınca SPK izni almak zorunda; aynı Kanunun 35/C maddesi KVHS’lerin müşteri kimliğini 5549 sayılı Kanun kapsamında tespit etmesini açıkça şart koşuyor.
5549 sayılı Kanunun temel yükümlülükleri:
- Müşterinin tanınması (md. 3): işlemden önce müşterinin ve onun adına hareket edenlerin kimliğini tespit etmek.
- Şüpheli işlem bildirimi (md. 4): tutar gözetmeksizin, şüphenin oluştuğu tarihten itibaren en geç on iş günü içinde MASAK’a bildirmek (Tedbirler Yönetmeliği md. 27-28) ve bildirimde bulunulduğunu, denetim elemanları ve mahkemeler dışında, işleme taraf olanlar dahil kimseye açıklamamak.
- Uyum sistemleri (md. 5): risk temelli eğitim, iç denetim, kontrol ve risk yönetimi.
- Devamlı bilgi verme (md. 6): Bakanlıkça belirlenen tutarı aşan işlemleri bildirmek.
- Bilgi ve belge verme (md. 7): MASAK ve denetim elemanlarının istediği her türlü bilgiyi vermek.
- Muhafaza ve ibraz (md. 8): kayıtları sekiz yıl saklamak.
Kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanına ilişkin 7262 sayılı Kanun da 2020 sonunda, ceza maddesi dahil 5549 sayılı Kanunun bazı hükümlerini yeniden yazdı.
Fintech türüne göre yükümlülükler
| Konu | Ödeme kuruluşu | Elektronik para kuruluşu | KVHS |
|---|---|---|---|
| Kimlik tespiti | Her sürekli iş ilişkisinde (hesap açılışı dahil); tek işlemde 370.000 TL; transferde 30.000 TL | Ödeme kuruluşu ile aynı | Her sürekli iş ilişkisinde; tek işlemde 30.000 TL; kripto transferde 30.000 TL |
| Uzaktan kimlik tespiti | 1.12.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının bilgi sistemlerine ilişkin tebliğdeki yöntemler (19 Sıra No’lu MASAK Genel Tebliği md. 5/C) | Ödeme kuruluşu ile aynı | SPK III-42.1 Tebliğindeki yöntemler ve kimlik paylaşım sistemi doğrulaması (19 Sıra No’lu Tebliğ md. 5/A) |
| Transfer bilgisi | Elektronik transfer kuralı (md. 24) | Elektronik transfer kuralı (md. 24) | Seyahat kuralı (md. 24/A) |
| Uyum programı | Var; münhasıran fatura ödemesi, ödeme emri başlatma veya hesap bilgisi hizmeti sunanlar hariç | Var | Var (25 Aralık 2024’ten bu yana) |
| Uyum görevlisi | Uyum görevlisi ve en az bir yardımcı; münhasıran fatura ödemesi, ödeme emri başlatma veya hesap bilgisi hizmeti sunanlar idari düzeyde uyum görevlisi atar (Uyum Yönetmeliği md. 29) | Uyum görevlisi ve en az bir yardımcı | Uyum görevlisi ve en az bir yardımcı |
| Özel sıkılaştırılmış tedbirler | Terminal (POS) hizmeti verilen üye işyerleri (Uyum Yönetmeliği md. 13/3) | Risk temelli (md. 13/1) | Fon kaynağı, işlem amacı, sıkı gözetim ile tutar ve işlem sayısı sınırı (md. 13/2); 29 Sıra No’lu Tebliğ |
Hesap temelli ürünlerde belirleyici olan ilk tetikleyici: Tedbirler Yönetmeliğinin 3 üncü maddesine göre hesap açılması sürekli iş ilişkisi sayılıyor ve bu durumda kimlik tespiti tutar gözetmeksizin yapılıyor.
Uyum programı ve uyum görevlisi
Uyum Programı Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesi tam uyum programı kuracakları sayıyor: elektronik para kuruluşları, ödeme kuruluşları (münhasıran fatura ödemesi, ödeme emri başlatma ve hesap bilgisi hizmeti sunanlar hariç) ve 25 Aralık 2024’ten bu yana KVHS’ler. Program; kurum politikası ve prosedürler, risk yönetimi, izleme ve kontrol, uyum görevlisi ve uyum birimi, eğitim ile iç denetimden oluşuyor (md. 5), en az iki yılda bir gözden geçiriliyor ve nihai sorumluluk yönetim kurulunda (md. 6). 25 Şubat 2025’ten bu yana kurum politikası, 6415 ve 7262 sayılı Kanunlar kapsamındaki malvarlığı dondurma kararlarının ihlali, uygulanmaması ve bunlardan kaçınılması risklerini de kapsamak zorunda.
Uyum görevlisi ve en az bir yardımcısı, faaliyet izninden itibaren otuz gün içinde, yönetim kuruluna bağlı ve münhasıran kurum personeli olarak atanıyor; imzalı taahhüt formu atamadan itibaren on gün içinde MASAK’a gönderiliyor (md. 16). Görevli T.C. vatandaşı olmalı, dört yıllık yükseköğretim mezunu olmalı ve 17 nci maddede sayılan görevlerde en az beş yıl deneyime sahip olmalı. 25 Aralık 2025’ten itibaren ayrıca uyum görevlisi olarak yetkilendirilmiş ve MASAK’ın uyum görevlisi siciline kayıtlı olmak gerekiyor; sınav ve lisans süreci 9 Eylül 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 30 Sıra No’lu MASAK Genel Tebliğinde düzenleniyor.
Uzaktan kimlik tespiti
Tedbirler Yönetmeliğinin 6/A maddesi, yükümlünün asli faaliyet mevzuatı yüz yüze gelinmeksizin sözleşme kurulmasına izin veriyorsa uzaktan kimlik tespitine imkân tanıyor. Ayrıntılar 19 Sıra No’lu MASAK Genel Tebliğinde: süreç çevrimiçi, kesintisiz, görüntülü ve gerçek zamanlı yürütülüp baştan sona kayda alınıyor (md. 4/7); hizmet alınan kuruluşun TS EN ISO/IEC 27001 sertifikası olması zorunlu (md. 4/8). Yapay zekâ temelli yüz karşılaştırma belirli şartlarla mümkün (md. 4/9). Haziran 2026 değişikliğiyle, yakın alan iletişimi özellikli pasaportla Türk uyruklu olmayanların uzaktan kimlik tespiti de yüksek risk grubunda değerlendirilmek kaydıyla mümkün hâle geldi (md. 4/C).
KVHS’ler için iki ek kural var: gizlilik tabanlı kripto varlıklara aracılık eden KVHS’ler uzaktan kimlik tespiti yapamıyor; para yatırma ve çekme işlemleri de, ilk finansal hareket dahil, müşterinin kimlik bilgileriyle uyumlu bir banka veya kredi kartı hesabı üzerinden yapılmak zorunda (md. 6/5).
Kripto varlık transferleri ve seyahat kuralı
Seyahat kuralı, 6362 sayılı Kanunun 35/C maddesinin beşinci fıkrasına dayanan ve 25 Şubat 2025’ten bu yana yürürlükte olan Tedbirler Yönetmeliğinin 24/A maddesinde düzenleniyor. 30.000 TL ve üzeri transferlerde mesaj; göndericinin adı soyadı veya unvanı, cüzdan adresi (yoksa referans numarası) ile adres, doğum yeri ve tarihi, müşteri numarası veya vergi kimlik numarası gibi en az bir ek bilgiyi içermeli ve bu bilgiler teyit edilmeli; alıcının adı ve cüzdan adresi de mesajda yer almalı. 30.000 TL’nin altında her iki tarafın adı ve cüzdan adresi teyit şartı olmaksızın iletiliyor. Bilgiler transferle eş zamanlı ve güvenli şekilde gönderiliyor; dağıtık defter teknolojisi, bağımsız bir mesajlaşma platformu veya uygulama arayüzü kullanılabiliyor.
Eksik bilgili mesaj alan KVHS bilgileri talep ediyor, tamamlanmazsa transferi iade ediyor. Kayıtlı olmayan cüzdanlarla veya bilgi paylaşma yükümlülüğü bulunmayan yurt dışı sağlayıcılarla yapılan transferlerde karşı taraf hakkında kendi müşterisinden beyan alıyor. 28 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 29 Sıra No’lu MASAK Genel Tebliği bu iki durum için platformların alım, takas veya yatırma ile çekim arasında en az 48 saat (ilk çekimde 72 saat) beklemesini öngörüyor. Tebliğ ayrıca platformlar aracılığıyla yapılan stabil kripto varlık çekimlerine günlük 3.000 ve aylık 50.000 ABD Doları limit getiriyor (24/A maddesinin birinci fıkrası uygulandığında iki katına çıkarılabiliyor) ve platformların her kripto transferi için müşteriden en az 20 karakterlik açıklama almasını istiyor. Lisans tarafı için KVHS uyum sayfamıza bakabilirsiniz.
Yaptırımlar
5549 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre kimlik tespiti (md. 3) veya devamlı bilgi verme (md. 6) ihlali 30.000 TL, şüpheli işlem bildirmemek 50.000 TL idari para cezası gerektiriyor. Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının açıkça sayıldığı finansal kuruluşlarda ceza, işlem tutarının yüzde beşinden az olmamak üzere iki kat uygulanıyor. Uyum programı eksikliklerinde kademeli bir yol izleniyor: yazılı ihtar ve en az otuz gün süre, ardından 500.000 TL, en az altmış günlük yeni süre, ilk cezanın iki katı ikinci ceza ve son olarak faaliyetin durdurulması, kısıtlanması veya izin belgesinin iptali için ilgili kuruma bildirim. Sorumlu yönetim kurulu üyesine (yoksa üst düzey yöneticiye) yükümlüye verilen cezanın dörtte biri uygulanıyor. Yıllık üst sınır her bir yükümlülük için iki kat uygulanan yükümlülerde 40 milyon TL, diğerlerinde 4 milyon TL; zamanaşımı sekiz yıl. Kanunun 28 inci maddesi bu maktu tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırdığından, yukarıdaki rakamlar güncel değil, kanundaki taban tutarlar.
14 üncü madde ise adli yaptırım öngörüyor: bildirim gizliliği, bilgi ve belge verme ile muhafaza ve ibraz yükümlülüklerinin ihlali bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektiriyor. Hazine ve Maliye Bakanı, aklama veya terörün finansmanı şüphesiyle bir işlemi yedi iş günü süreyle askıya alabiliyor ya da gerçekleşmesine izin vermeyebiliyor; bu karara aykırı olarak işlemi gerçekleştiren yükümlüye MASAK tarafından işlem tutarı kadar, en az 50.000 TL idari para cezası veriliyor (md. 19/A).
Nereden başlamalı? MASAK uyum programı kontrol listesi
- Eşikleri 370.000 TL ve 30.000 TL olarak güncelleyin ve değişikliği kayda alın.
- Lisansınızı Uyum Yönetmeliğiyle eşleştirin: tam uyum programı mı (md. 4), yalnızca idari düzeyde uyum görevlisi mi (md. 29)?
- Faaliyet izninden itibaren otuz gün içinde MASAK lisanslı uyum görevlisi ve yardımcısını atayın.
- Risk, izleme, eğitim, iç denetim ve malvarlığı dondurma risklerini kapsayan, yönetim kurulu onaylı kurum politikası hazırlayın.
- 6415 ve 7262 sayılı Kanunlar kapsamındaki dondurma kararlarına karşı tarama altyapısı kurun.
- Uzaktan kimlik tespiti sürecini 19 Sıra No’lu Tebliğ ve sektör mevzuatınızla uyumlu hâle getirin; tedarikçinin ISO 27001 sertifikasını kontrol edin.
- KVHS’ler için: 24/A mesajlaşmasını, kayıtsız cüzdan beyanlarını ve 29 Sıra No’lu Tebliğ limitlerini uygulayın.
- MASAK’ın sektörel ŞİB rehberlerini esas alan, on iş günü süresine uygun bir şüpheli işlem bildirimi akışı kurun.
Lisans ve ürün tasarımıyla bağlantılı konular için fintech hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz.
Ödeme kuruluşu uyum görevlisi atamak zorunda mı?
Evet. Ödeme kuruluşlarının çoğu tam uyum programı kurmak ve faaliyet izninden itibaren otuz gün içinde uyum görevlisi ile en az bir yardımcı atamak zorunda. Münhasıran fatura ödemesi, ödeme emri başlatma veya hesap bilgisi hizmeti sunanlar tam program kurmuyor, ancak aynı sürede idari düzeyde bir uyum görevlisi atamak zorunda.
Kripto varlık hizmet sağlayıcılar ne zamandan beri MASAK yükümlüsü?
3941 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla Tedbirler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesine eklendikleri 1 Mayıs 2021’den beri. Tam uyum programı kurma yükümlülüğü 25 Aralık 2024’te, 24/A maddesindeki seyahat kuralı ise 25 Şubat 2025’te yürürlüğe girdi.
5549 sayılı Kanundaki cezalar hâlâ 30.000 TL ve 50.000 TL mi?
Bunlar 13 üncü maddede yazan tutarlar. Kanunun 28 inci maddesi bu tutarları her yıl başında Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırdığından, ilgili yılda uygulanan tutar daha yüksek.
Kaynak. 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (RG 18.10.2006, 26323), md. 2-8, 13, 14, 19/A ve 28; Tedbirler Yönetmeliği (RG 9.1.2008, 26751), md. 3, 4, 5, 6/A, 16, 24, 24/A, 27, 28, 38 ve 46; 11845 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 7.10.2026, 33393); 9305 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 25.12.2024, 32763); Uyum Programı Hakkında Yönetmelik (RG 16.9.2008, 26999), md. 4-6, 13, 16, 17 ve 29; 19 Sıra No’lu MASAK Genel Tebliği (RG 30.4.2021, 31470); 29 Sıra No’lu MASAK Genel Tebliği (RG 28.6.2025, 32940); 30 Sıra No’lu MASAK Genel Tebliği (RG 9.9.2025, 33012); 7262 sayılı Kanun (RG 31.12.2020, 31351 5. Mükerrer); 6493 sayılı Kanun, md. 14 ve 18; 6362 sayılı Kanun, md. 35/B ve 35/C; MASAK Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Rehberi (2025).
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.
Yazar
Daha fazla Vircon İçgörüleri
Avrupa Pazarı İçin Şirketleşme: Hollanda BV, İrlanda Ltd ve Estonya Karşılaştırması
10 Eylül 2026SAFE mi, Convertible Note mu? Türk Girişimi İçin Karar Çerçevesi
9 Eylül 2026Delaware mı, Nevada mı, Teksas mı? Türk Kurucu İçin Eyalet Seçimi
6 Eylül 2026Venture Debt: Türk Girişimi İçin Ne Zaman Mantıklı, Sözleşmede Nereye Bakılır
4 Eylül 2026Çıktı Yanlış Olduğunda Kim Öder: Şirket, Tedarikçi ve Model Sağlayıcı Arasında Sorumluluk Dağılımı
8 Ekim 2026Flip-Up Sonrası Şirketler Topluluğu: Hâkimiyet, Bağlılık Raporu ve Kayıp Denkleştirme (TTK m.195–209)
8 Ekim 2026İlgili Hizmet Alanlarımız
ICO'lar & Kripto Para Birimleri Blockchain
Kripto varlık regülasyonu, token arzı, exchange ve custody lisansı.
Hizmet sayfası →Şirketler Hukuku
Hisse devirleri, sermaye artırımları, yönetim kurulu yapılandırması.
Hizmet sayfası →ABD Şirket Kuruluşları ve Flip-Up
Delaware C-Corp, flip-up, SAFE/convertible note, 83(b) seçimi.
Hizmet sayfası →