AB ödeme hizmetleri mevzuatını baştan yazıyor. Yeni Ödeme Hizmetleri Direktifi (PSD3) ve doğrudan uygulanacak Ödeme Hizmetleri Tüzüğü (PSR), PSD2 ile Elektronik Para Direktifinin yerini alacak; ödeme ve elektronik para lisanslarını tek çatıda birleştirecek ve dolandırıcılıkta ödeme hizmeti sağlayıcılarının sorumluluğunu artıracak. AB’deki müşterilere hizmet vermeyi planlayan bir Türk ödeme veya elektronik para kuruluşu için iki gerçek aynı anda geçerli: TCMB lisansı AB pazarını açmıyor ve AB’de ihtiyaç duyacağınız lisansın yapısı değişiyor. Siyasi uzlaşma 27 Kasım 2025 tarihli; 8 Ekim 2026 itibarıyla metinler üzerinde anlaşılmış, ancak resmi kabul henüz tamamlanmamıştı.
8 Ekim 2026 itibarıyla süreç nerede?
AB Konseyi ile Avrupa Parlamentosu 27 Kasım 2025’te geçici siyasi uzlaşmaya vardı. Nihai uzlaşı metinleri (PSR için 8221/26, PSD3 için 8222/26 sayılı ve 17 Nisan 2026 tarihli Konsey belgeleri), Daimi Temsilciler Komitesi (COREPER) tarafından 22 Nisan 2026’da Parlamento ile “ikinci okumada anlaşmaya varılması amacıyla” onaylandı; Parlamentonun ECON komitesi de metinleri 5 Mayıs 2026’da kabul etti.
Bu yazının hazırlandığı tarihte resmi kabul henüz gerçekleşmemişti. Konseyin 2 Ekim 2026 tarihli durum notu en son adım olarak COREPER onayını gösteriyor, Parlamentonun Yasama Gözlemevi her iki dosyayı “Awaiting Council’s 1st reading position” (Konseyin birinci okuma tutumu bekleniyor) olarak listeliyor ve AB Resmî Gazetesi’nde (Official Journal) bir yayım bulamadık. Bu yazıdaki madde numaraları 17 Nisan 2026 tarihli uzlaşı metinlerine göredir ve yayımlanacak metinlerde değişebilir. Uzlaşı metinlerindeki süreler, yayımı izleyen yirminci gün olan yürürlük tarihinden itibaren işliyor:
- PSR: yürürlükten 21 ay sonra uygulanmaya başlar; alıcı adı kontrolü (md. 50) ve buna bağlı sorumluluk kuralı (md. 57) ise 27 ay sonra.
- PSD3: üye devletler yürürlükten 21 ay sonra iç hukuka aktarmış ve uygulamaya koymuş olmalı; PSD2 ve Elektronik Para Direktifi aynı tarihte yürürlükten kalkar.
- Mevcut AB kuruluşları: halihazırda yetkili ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili otorite yeni kurallara uyumu incelerken yürürlükten 27 ay sonrasına kadar faaliyete devam edebilir; istisnai olarak bu süre en fazla 3 ay uzatılabilir.
Türk lisansına pasaport yok: AB’de bir tüzel kişi gerekiyor
PSD3 metni, AB dışında lisanslı bir kuruluş için herhangi bir giriş yolu öngörmüyor. Başvuru sahibine ancak “bir üye devlette kurulu tüzel kişi” olması halinde izin veriliyor (md. 13(1)(a)); kayıtlı merkez zorunluysa yönetim merkezinin de aynı üye devlette bulunması ve ödeme faaliyetinin bir kısmının orada yürütülmesi gerekiyor (md. 13(3)). PSR tarafında ise yetkili ya da muaf olmayan herkesin ödeme hizmeti sunması yasak (md. 89b).
Verilen izin tüm üye devletlerde geçerli (md. 13(6)) ve md. 30’daki bildirim usulüyle kullanılıyor; yani tek bir AB iştiraki bütün iç pazara hizmet verebilir. Türk ana şirketin erken dönemde bakması gereken iki şart var: başvuru sahibiyle yakın bağlantısı olan kişilere uygulanan üçüncü ülke mevzuatı etkin denetimi engelliyorsa izin reddediliyor (md. 13(5)(c)); diğer faaliyetler kuruluşun mali sağlamlığını veya denetimini zayıflatabilecekse otorite ödeme hizmetleri için ayrı bir şirket isteyebiliyor (md. 13(4)).
Ödeme ve elektronik para için tek lisans
PSD3 ayrı elektronik para kuruluşu statüsünü kaldırıyor. Elektronik para ihracı Ek I’de 8 numaralı ödeme hizmeti haline geliyor; böylece tek bir ödeme kuruluşu izni her ikisini de kapsayabiliyor. Başlangıç sermayesi hizmete göre belirleniyor (md. 5): yalnızca para havalesi için 40.000 avro, ödeme emri başlatma için 50.000 avro, 1 ila 5 numaralı hizmetler için 150.000 avro, elektronik para ihracı için 250.000 avro. Birden fazla banda giren hizmetlerde asgari tutarlar toplanıyor.
Otorite tam başvurudan itibaren 3 ay içinde karar vermek zorunda (md. 14). Elektronik para temsilciler aracılığıyla ihraç edilemiyor (md. 19(7b)). Kripto grupları için özel bir hızlı yol da var: MiCA kapsamında yetkili bir kripto varlık hizmet sağlayıcısı yalnızca e-para tokenlarıyla ödeme hizmeti sunmak isterse 60 iş günü içinde karar alıyor (md. 13(2a)).
PSR günlük operasyonda neyi değiştiriyor?
- Tüm havalelerde ad ve IBAN kontrolü. 260/2012 sayılı Tüzükteki alıcı doğrulama kuralları tüm kredi transferlerine genişletiliyor (md. 50). Bir sağlayıcının hatası transferin hatalı gerçekleşmesine yol açarsa, gönderenin sağlayıcısı tutarı iade ediyor; hata alıcının sağlayıcısından veya ödeme emri başlatma hizmeti sağlayıcısından kaynaklanıyorsa, o sağlayıcı gönderenin sağlayıcısının zararını karşılıyor (md. 57).
- Kimlik taklidi dolandırıcılığı. Tüketici, kendi ödeme hizmeti sağlayıcısı gibi davranan ve ona atfedilen iletişim kanallarını kullanan biri tarafından yönlendirilmişse, tüketicinin dolandırıcılığı gecikmeksizin sağlayıcıya bildirmesi ve polise şikayette bulunması şartıyla sağlayıcı tutarın tamamını iade ediyor (md. 59(1)). Sağlayıcı 15 iş günü içinde ya iade ediyor ya da ret gerekçesini bildiriyor; tüketicinin hile veya ağır ihmalini ispat yükü sağlayıcıda (md. 59(2), (4)).
- Güçlü müşteri doğrulaması (SCA). PSR, tokenize ödeme aracı oluşturmayı, harcama limitini artırmayı, şifreyi veya iletişim bilgilerini çevrim içi değiştirmeyi SCA gerektiren uzaktan işlemler arasında sayıyor (md. 85(1)(d)). Sağlayıcılar birden fazla doğrulama yöntemi sunmalı; kullanıcı yalnızca mobil uygulama üzerinden hizmet almayı seçmedikçe SCA’yı akıllı telefon sahipliğine bağlayamaz (md. 88).
- İzin paneli (dashboard). Hesap hizmeti sağlayıcıları, hesap bilgisi ve ödeme emri başlatma hizmeti sağlayıcılarına verilen tüm izinleri gösteren bir panel sunmalı; kullanıcı izni ücretsiz geri alabilmeli ve 48 saat içinde yeniden tanımlayabilmeli (md. 43). Kullanıcı, son SCA’dan en az 180 gün sonra hesap bilgisine hesap bilgisi hizmeti sağlayıcısı üzerinden eriştiğinde, bu sağlayıcı SCA uygulamalı; bunun için kendi yöntemini veya hesap hizmeti sağlayıcısının yöntemini kullanabilir (md. 86(4)).
- Banka hesabına ve ödeme sistemlerine erişim. Bankalar ödeme kuruluşlarına ve izin başvurusu yapanlara objektif, ayrımcı olmayan ve orantılı biçimde hesap açmalı; yalnızca sayılan sebeplerle ve somut gerekçeyle reddedebilir veya kapatabilir, kapatmayı ise kural olarak 4 ay önceden bildirmeli (md. 32). Ödeme sistemi işleticileri yayımlanmış ve orantılı erişim kurallarına sahip olmalı (md. 31).
- Büyük platformlarda reklam. Çok büyük çevrim içi platformlar ve arama motorları, ödeme ve diğer düzenlenmiş finansal hizmetlerin reklamını verenlerden bir üye devlette veya AB düzeyinde yetkili olduklarına dair bilgi istemek zorunda (md. 59b).
AB iştiraki mi, AB’de iş ortağı mı?
Kendi AB iştirakiniz. Bir üye devlette şirket kurar, ihtiyaç duyduğunuz hizmetler için (artık elektronik para dahil) PSD3 izni alır ve AB geneline pasaportlarsınız. Ürün ve müşteri sizde kalır; buna karşılık AB sermaye, yönetişim ve fon koruma yükümlülüklerini, ev sahibi ülkede gerçek bir varlığı ve kimlik taklidi iadeleri dahil PSR’ın tüm sorumluluk rejimini üstlenirsiniz.
İş ortaklığı modeli. Düzenlenmiş hizmeti AB’de yetkili bir kuruluş sunar; grubunuz teknoloji, marka veya dağıtım sağlar. Kuruluş dış hizmet alabilir, ancak iç kontrolü veya denetimi önemli ölçüde zayıflatacak şekilde değil ve üst yönetim sorumluluğunu devredemez (md. 22); dış hizmet sağlayıcılarından da tam olarak sorumludur (md. 23). Denetim hakları ve çıkış hükümleri beklemeniz gerekir. Teknik hizmet sağlayıcılar da PSR’ın bazı hükümlerine doğrudan tabi: SCA’yı desteklememekten doğan sorumluluk (md. 58) ve SCA unsurlarını sağlayan veya doğrulayan teknik hizmet sağlayıcıyla dış hizmet sözleşmesi yapılması zorunluluğu (md. 87) bunlardan ikisi.
İş ortağıyla başlayıp ileride kendi lisansınıza geçmeyi planlıyorsanız, veri akışlarını, sözleşmeleri ve müşteri şartlarını müşteri portföyünün yeniden kurulmadan taşınabileceği şekilde tasarlayın.
AB ve Türkiye karşılaştırması
| Konu | AB: PSD2 → PSD3/PSR | Türkiye: 6493 sayılı Kanun ve TCMB düzenlemeleri |
|---|---|---|
| Mevzuat | Bugün PSD2 (2015/2366 sayılı Direktif) ve EMD2 (2009/110/AT sayılı Direktif); yarın iç hukuka aktarılacak PSD3 ile doğrudan uygulanacak PSR | 6493 sayılı Kanun ve TCMB’nin Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmeliği (RG 1.12.2021, S. 31676) |
| Lisans yapısı | Ödeme ve elektronik para kuruluşları tek ödeme kuruluşu izninde birleşiyor; elektronik para Ek I’de 8 numaralı hizmet | İki ayrı TCMB faaliyet izni: ödeme kuruluşu (md. 14) ve elektronik para kuruluşu (md. 18) |
| Kim hizmet sunabilir? | Yalnızca yetkili veya muaf sağlayıcılar (PSR md. 89b); başvuru sahibi bir üye devlette kurulu olmalı; izin AB genelinde geçerli | Yalnızca bankalar ve md. 13’te sayılan sağlayıcılar; kuruluşlar anonim şirket olmalı ve TCMB izni almalı (md. 14(2)(a), 18(3)(a)) |
| Asgari sermaye | Hizmete göre 40.000 ila 250.000 avro, bantlar toplanarak (PSD3 md. 5) | Kanunda ödeme kuruluşları için 1 veya 2 milyon TL, elektronik para kuruluşları için 5 milyon TL ödenmiş sermaye; sermaye ve özkaynak yapısını ayrıca TCMB belirliyor (md. 14(2)(ç), 14(6), 18(3)(ç), 18(6)); güncel asgari özkaynak eşikleri |
| Karar süresi | Tam başvurudan itibaren 3 ay (PSD3 md. 14) | Bilgi ve belgelerin tamamlanmasından itibaren 6 ay (md. 15(4)) |
| Açık bankacılık | Özel erişim arayüzleri, izin paneli (PSR md. 43), hesap bilgisi sağlayıcısı üzerinden en az 180 günde bir yenilenen SCA (md. 86(4)) | Ödeme emri başlatma ve hesap bilgisi hizmetleri ödeme hizmeti sayılıyor (md. 12(1)(f)-(g), 7192 sayılı Kanunla eklendi); veri paylaşımı esaslarını TCMB belirliyor ve yalnızca hesap bilgisi hizmeti sunanlara asgari sermaye şartı aranmıyor (md. 14/A) |
Ters yön de geçerli: AB lisansı Türk kullanıcılara hizmet vermenizi sağlamaz, çünkü 6493 sayılı Kanunun 13(2). maddesi ödeme hizmetlerini bankalar ve sayılan sağlayıcılarla sınırlıyor. İki pazarda birden faaliyet gösteren bir grubun her iki tarafta da lisanslı bir şirkete veya lisanslı bir iş ortağına ihtiyacı var.
Nereden başlamalı?
- Her ürünü PSD3 Ek I’deki karşılığına eşleyin (elektronik para 8 numaralı hizmet) ve başlangıç sermayesini toplayın.
- İştirak ile iş ortağı arasında karar verin; yönetim merkezinin ve gerçek faaliyetin yer alacağı ev sahibi üye devleti seçin.
- Başvurudan önce ortaklık zincirinizi ve yakın bağlantılarınızı md. 13(5)(c) karşısında test edin.
- Dolandırıcılık altyapısını kurun: alıcı adı kontrolü, 15 iş günü içinde sonuçlanan kimlik taklidi talepleri, akıllı telefona bağımlı olmayan SCA.
- Açık bankacılık sağlayıcıları: banka tarafındaki izin panellerine ve 180 günlük yeniden doğrulamaya hazırlanın.
- Türk lisansınızı ve özkaynak eşiğinizi de izlemeye devam edin; iki lisanstan biri diğerinin yerini tutmuyor.
Türkiye tarafı için ödeme ve elektronik para kuruluşu lisansı sayfamıza ve fintech hukuku merkezimize bakabilirsiniz; sözlükte PSD2 ile PSD3 ve PSR için kısa maddeler de var.
Sık sorulan sorular
TCMB lisanslı bir ödeme kuruluşu PSD3 kapsamında AB’deki müşterilere doğrudan hizmet verebilir mi?
Hayır. PSD3 izni yalnızca bir üye devlette kurulu tüzel kişilere veriliyor ve PSR, yetkili veya muaf olmayan herkesin ödeme hizmeti sunmasını yasaklıyor. Kendi AB’de yetkili şirketinize ya da lisanslı bir AB iş ortağına ihtiyacınız var.
PSD3 ve PSR ne zaman uygulanacak?
Ancak AB Resmî Gazetesi’nde (Official Journal) yayımlandıktan sonra; 8 Ekim 2026 itibarıyla yayım gerçekleşmemişti. PSR yürürlükten 21 ay sonra (alıcı adı kontrolü için 27 ay sonra) uygulanacak, üye devletler de PSD3’ü yürürlükten 21 ay sonra uygulamaya koymak zorunda.
AB’de ayrı bir elektronik para lisansı hâlâ gerekli mi?
PSD3 altında hayır. Elektronik para ihracı, ödeme kuruluşunun izin alabileceği hizmetlerden biri haline geliyor; bu hizmet için başlangıç sermayesi 250.000 avro ve diğer hizmetlerin tutarlarına ekleniyor.
Kimlik taklidi iadesi kurumsal müşterileri de kapsıyor mu?
Madde 59(1) tüketici olan ödeme hizmeti kullanıcısını kapsıyor; dolayısıyla bu fıkradaki tam iade yükümlülüğü bir tüketici koruması. Kurumsal kullanıcılar için PSR’ın diğer sorumluluk hükümleri ve sözleşme belirleyici.
Kaynak. AB Konseyi, 27 Kasım 2025 tarihli basın bülteni, “Payment services: Council and Parliament agree to step up the fight against fraud and increase transparency“; Avrupa Parlamentosu, 27 Kasım 2025 tarihli basın bülteni, “Payment services deal: More protection from online fraud and hidden fees“; Konsey belgesi 8220/26; nihai uzlaşı metinleri: PSR, Konsey belgesi 8221/26 (md. 31, 32, 43, 50, 57, 58, 59, 59b, 85, 86, 87, 88, 89b, 112) ve PSD3, Konsey belgesi 8222/26 (md. 5, 13, 14, 19, 22, 23, 30, 44, 45, 45a, 48, 49, 50, Ek I); Konsey durum notu 13589/26 (2 Ekim 2026); Avrupa Parlamentosu Yasama Gözlemevi, 2023/0209(COD) ve 2023/0210(COD); 2015/2366 sayılı Direktif (PSD2); 2009/110/AT sayılı Direktif (EMD2); 6493 sayılı Kanun (RG 27.6.2013, S. 28690), md. 12, 13, 14, 14/A, 15, 18, 7192 sayılı Kanunla değişik; TCMB, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik (RG 1.12.2021, S. 31676).
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.
Yazar
Daha fazla Vircon İçgörüleri
Koruma Hesaplarında Nemalandırma: TCMB'nin Mart 2026 Değişikliği ve Ödeme ile Elektronik Para Kuruluşları (m. 36/A)
17 Ekim 2026TCMB Biyometrik Uzaktan Kimlik Doğrulamayı Ödeme Hizmetleri Yönetmeliğine Yazdı: Ödeme ve E-Para Kuruluşları Neyi Değiştirmeli? (RG 4.9.2026)
16 Ekim 2026MASAK Eşikleri 7 Ekim 2026'da İkiye Katlandı: Ödeme, E-Para ve Kripto Şirketleri İçin Yükümlülükler
8 Ekim 2026AB Yapay Zekâ Tüzüğü Türk Hukukunda: Sağlayıcı ve Deployer İçin Terim ve Yükümlülük Karşılıkları Tablosu
11 Ekim 2026Amerikan Terimlerinin Türk Hukukundaki Karşılıkları: Kurucular, Yatırımcılar ve Avukatlar İçin Şirketler Hukuku Karşılık Tablosu
9 Ekim 2026SAFE mi, Convertible Note mu? Türk Girişimi İçin Karar Çerçevesi
9 Eylül 2026İlgili Hizmet Alanlarımız
ICO'lar & Kripto Para Birimleri Blockchain
Kripto varlık regülasyonu, token arzı, exchange ve custody lisansı.
Hizmet sayfası →Birleşme ve Devralmalar
M&A danışmanlığı: due diligence, yapılandırma, dokümantasyon, müzakere.
Hizmet sayfası →ABD Şirket Kuruluşları ve Flip-Up
Delaware C-Corp, flip-up, SAFE/convertible note, 83(b) seçimi.
Hizmet sayfası →