PSD2 (Ödeme Hizmetleri Direktifi 2) nedir?
Ödeme Hizmetleri Direktifi 2 (PSD2, Direktif (AB) 2015/2366), 13 Ocak 2018’de yürürlüğe giren AB’nin temel ödeme hizmetleri düzenlemesidir. PSD2, düzenleyici çevreyi üçüncü taraf sağlayıcıları (TPP): Ödeme Başlatma Hizmet Sağlayıcıları (PISP) ve Hesap Bilgi Hizmet Sağlayıcıları (AISP): içerecek şekilde genişletti ve ödeme hesaplarına açık bankacılık erişimini zorunlu kıldı; Avrupa fintech ekosistemini mümkün kıldı.
Temel yenilikler
- Açık bankacılık erişimi: bankalar TPP’lere güvenli API’ler aracılığıyla ödeme hesabı erişimi sağlamalıdır.
- Güçlü Müşteri Kimlik Doğrulaması (SCA): eşik üzeri elektronik ödemeler için iki faktörlü kimlik doğrulama.
- Yeni hizmet kategorileri: PISP (müşteri adına ödeme başlatır), AISP (hesap bilgisini bir araya getirir).
- Sorumluluk kayması: yetkisiz ödemelerde müşteri sorumluluğu ağır ihmal yoksa 50 Euro ile sınırlı.
- Sürpriz ücret yasağı: perakendeciler kapsamdaki tüketici ödemelerine kart ücreti yansıtamaz.
SCA ve CSC RTS’leri
Güçlü Müşteri Kimlik Doğrulaması ve Ortak Güvenli İletişim Düzenleyici Teknik Standartları (Komisyon Yetki Devri Tüzüğü (AB) 2018/389) SCA gereksinimlerini, istisnaları (düşük değer, tekrarlayan, güvenilen lehtar, düşük-risk) ve bankaların TPP’lere sağlaması için teknik arayüz yükümlülüklerini detaylandırır.
Türkiye’de PSD2 muadili
Türkiye AB üyesi değildir ancak 7192 sayılı Kanun’la değişik 6493 sayılı Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kanunu ile TCMB’nin 1 Aralık 2021 tarihli yönetmelik ve tebliği aracılığıyla paralel açık bankacılık mimarisi benimsedi. 6493’ün 2020 değişikliği AIS ve PIS muadili faaliyetler dahil “Ödeme Hizmeti Sağlayıcısı” kategorilerini getirdi. 1 Ocak 2020’den beri ödeme ve elektronik para kuruluşlarında izin ve gözetim yetkisi olan TCMB, Türk açık bankacılığını operasyonelleştirir; bankaların açık bankacılık servisleri ayrıca BDDK’nın 2020 tarihli bilgi sistemleri ve elektronik bankacılık yönetmeliğine tabidir. AB müşterilerine hizmet veren Türk fintech’leri bir AB yargı bölgesinde PSD2 lisansını değerlendirmelidir.
Yapın: hizmetinizi PSP/PISP/AISP kategorilerine karşı sınıflandırın; TCMB ve (gerektiğinde) AB NCA yetkisini alın; SCA uyumlu akışlar uygulayın.
Yapmayın: reverse-solicitation ile PSD2 lisansı olmadan AB sakinlerine hizmet verebileceğinizi varsaymayın: AB’nin dar yorumu bu savunmayı sınırlar.