19 Mart 2026’dan bu yana ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları, koruma hesaplarındaki Türk lirası bakiyeleri gecelik vadede nemalandırabiliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik’te yaptığı değişikliği 33201 sayılı Resmî Gazete’de yayımladı ve değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Yönetmelik’e nemalandırmayı düzenleyen yeni 36/A maddesi eklendi, ödeme fonları için saat 15.00 olan kesim saati 16.30’a çekildi, elektronik para koruma hesabının gün sonu kuralı yeniden yazıldı ve iki ek değiştirildi. Artık finans direktörlerinin sorusu “bu bakiyeler getiri sağlayabilir mi?” değil; hangi şartla, hangi bankayla ve ne kadar likidite maliyetiyle sağlayabileceği.
19 Mart 2026 öncesi ve sonrası
Mart ayında “yeni” diye aktarılan bazı hükümler aslında Yönetmelik’te zaten vardı. 34 üncü maddenin üçüncü fıkrasının 2021 metni, ödeme fonlarının koruma hesabının bulunduğu bankada gecelik vadede nemalandırılmasının koruma kurallarına aykırılık oluşturmadığını söylüyordu. Ödeme fonlarında müşteri bazında kayıt da 2021’den beri zorunlu; teminat yasağı, haciz taleplerine ilişkin kurallar ve elektronik para için müşteri bazında kayıt ise 2023 değişikliğinden geliyor. Mart 2026’nın getirdiği yenilik; ayrıntılı şartlar, elektronik para koruma hesaplarının da kapsama alınması ve yeni saatler.
| Konu | 19 Mart 2026 öncesi | 19 Mart 2026 itibarıyla |
|---|---|---|
| Ödeme fonları kesim saati (m. 34/3) | Alındığı günü izleyen iş günü saat 15.00 (yarım günlerde 11.00) itibarıyla ödenmemiş fonlar koruma hesabına yatırılır | Tam iş günlerinde 16.30, yarım iş günlerinde 12.00 |
| Elektronik para gün sonu bakiyesi (m. 35/3) | 2021 metni: banka, gün sonu bakiyesini TCMB nezdindeki hesabında bloke eder; bakiye 16.30 / 12.00 itibarıyla hesaplanır | Bakiye 16.30 / 12.00 itibarıyla, tedavüldeki elektronik para ile uyumlu şekilde kuruluş kayıtları ve banka hesap hareketlerine göre belirlenir; bloke cümlesi yeni metinde yer almıyor |
| Gecelik nemalandırma | Ödeme fonları için m. 34/3’te tek cümle, ayrıntılı şart yok; elektronik para için benzer hüküm yok | Her iki koruma hesabı için m. 36/A çerçevesi |
| Yabancı para bakiyeler | Özel hüküm yok | Kapsam dışı: yabancı para cinsinden koruma hesapları nemalandırılamaz |
| Nemayı kim kullanır | Özel hüküm yok | Net nema ayrı izlenir; kuruluş serbestçe kullanabilir |
| Banka komisyonu | Özel hüküm yok | Oran ve hesaplama yöntemi sözleşmede açıkça düzenlenir |
| Bankalara gelen haciz ve tedbir talepleri | Koruma hesabının tutulduğu banka (2023’ten beri) | Nemalandırma hesabının tutulduğu banka da kapsamda |
| Faaliyet izninin geçici durdurulması | Özel hüküm yok | Durdurma süresince nemalandırma yapılamaz |
| EK-13 ve EK-14 | Önceki örnekler | Yenilendi: temsilci işyerlerindeki döviz ilanında 1567 sayılı Kanun uyarınca 719.000 TL ile 3.595.000 TL arası idari para cezası yazıyor |
Ne nemalandırılabilir, nerede?
36/A maddesinin birinci fıkrası hem ödeme fonları koruma hesaplarını hem elektronik para koruma hesaplarını kapsıyor. Metinden iki sınır doğrudan çıkıyor. Birincisi, döviz kapsam dışı: yabancı para cinsinden açılmış koruma hesaplarındaki bakiyeler nemalandırılamaz. 34 üncü maddenin dördüncü ve 35 inci maddenin dokuzuncu fıkralarındaki para cinsi kuralı nedeniyle USD veya EUR koruma hesabı tutuyorsanız, bu bakiyeler olduğu yerde kalır. İkincisi, para bankadan çıkmaz. Nemalandırma, koruma hesabının zaten bulunduğu banka nezdinde açılan nemalandırma hesabında yapılır; 35 inci maddenin yeni üçüncü fıkrası da elektronik para koruma hesabının bulunduğu bankada gecelik vadede nemalandırılmasının koruma kurallarına aykırı olmadığını açıkça söylüyor.
Vade yalnızca gecelik. 36/A maddesinin beşinci fıkrasına göre anaparanın korunması esastır ve yalnızca düşük riskli ve likit varlıklar kullanılabilir. Yönetmelik bu varlıkları saymıyor; uygulamada “düşük riskli ve likit” ifadesinin içini bankanın ürün tasarımı dolduracak. Bu nedenle konu varsayıma bırakılmamalı, aşağıda anlattığımız gibi yazılı olarak netleştirilmeli.
Para ertesi iş günü döner, arayı kuruluş finanse eder
36/A maddesinin ikinci fıkrasına göre anapara ve net nema, bankanın nemalandırma hizmeti komisyonu ve diğer kanuni kesintiler yapıldıktan sonra ertesi iş günü ilgili koruma hesabına aktarılır. Anapara ile net nema ayrıştırılarak izlenir.
Hazine ekiplerinin dikkatle okuması gereken kısım üçüncü fıkradaki likidite kuralı. Nemalandırma süresince kuruluş bu fonları hiçbir amaçla kullanamaz. 6493 sayılı Kanun kapsamında hemen yapması gereken ödemeler için yeterli miktarda fon bulundurmak ve bu ödemelerde o fonu kullanmak zorundadır. Anapara ve net nema koruma hesabına döndükten sonra, yaptığı bu ödemeler kadar tutarı, faiz, ücret veya komisyon benzeri herhangi bir menfaat olmaksızın gün sonuna kadar kendi hesaplarına alır. Kısacası gece boyunca çıkan ödemeler kuruluşun kendi likiditesiyle karşılanır ve ertesi gün başabaş geri alınır. Elde edilecek getiri, bu tamponu taşımanın maliyetiyle birlikte değerlendirilmeli.
Bir de durma hali var: TCMB kuruluşun faaliyet iznini geçici olarak durdurursa, durdurma süresince koruma hesaplarındaki fonlar nemalandırılamaz (m. 36/A/4). Banka ile kurulacak düzenek, nemalandırmanın hızla kapatılabilmesine imkân vermeli.
Nema kimde kalıyor?
Yönetmelik bu soruyu açıkça cevaplıyor: nema tutarlarının izlendiği hesapta biriken fon “kuruluş tarafından serbest şekilde kullanılabilir” (m. 36/A/2). Anapara ise koruma hesabına döner ve 6493 sayılı Kanun’un 22 nci maddesindeki korumadan yararlanmaya devam eder; bu hüküm, kuruluşun tasfiyesi veya faaliyet izninin iptali gibi hallerde fonların ve hesapların, başka kanunlardaki önceliklere bakılmaksızın fon sahiplerinin haklarının tazmini için kullanılmasını öngörür.
Elektronik para kuruluşları açısından nemayı müşteriye faiz olarak yansıtmak zaten mümkün değil. 6493 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre elektronik para ihraç eden kuruluş, elektronik parayı elde bulundurma süresine bağlı olarak hamile faiz veremez ve herhangi bir menfaat sağlayamaz. Nemayı bir müşteri özelliği olarak kurgulamak isteyen ürün ekiplerinin bunu erkenden bilmesinde yarar var.
Nemanın muhasebe ve vergi açısından nasıl ele alınacağına dair, Yönetmelik’teki “diğer kanuni kesintiler” atfı dışında resmî bir kaynağa ulaşamadık. Bu konuyu ilk ay sonundan önce bağımsız denetçiniz ve vergi danışmanınızla netleştirmenizi öneririz.
Haciz, teminat yasağı ve müşteri bazında kayıt
Bu bakiyeleri kuruluşun kendi alacaklılarından uzak tutan kurallar artık nemalandırma hesabına da uzanıyor. Ödeme fonları ve elektronik para karşılığı alınan fonlar kuruluş tarafından teminat olarak gösterilemez (m. 34/2 ve 35/4). Ödeme hizmeti kullanıcılarının kuruluş nezdindeki hak ve alacaklarına ilişkin tedbir, haciz ve benzeri her türlü idari ve adli talepler münhasıran kuruluş tarafından yerine getirilir. Koruma hesabının ve Mart 2026’dan itibaren nemalandırma hesabının tutulduğu bankalara gelen talepler ise ancak bankanın fonların müşteri bazında nihai sahipliğini bilmesi halinde, ilgili fonla sınırlı olarak yerine getirilir ve banka kuruluşa gecikmeksizin bilgi verir.
Bu son şart doğrudan kayıtlara bağlı. 34 üncü maddenin beşinci fıkrası ödeme fonları için, 35 inci maddenin dördüncü fıkrası da anonim ön ödemeli araçlar hariç elektronik para için müşteri bazında kayıt tutulmasını istiyor. Bize göre 34 üncü maddenin altıncı fıkrasındaki günlük teyit yükümlülüğü artık nemalandırma hesabı hareketlerini de kapsayacak şekilde işletilmeli. Elektronik para için yeni gün sonu kuralı da aynı veriye dayanıyor: bakiye, tedavüldeki elektronik para ile uyumlu olacak şekilde kuruluş kayıtları ve banka hesap hareketleri esas alınarak belirleniyor.
Yeni kesim saatleri ve yenilenen ekler
Ödeme fonları kesim saati artık elektronik para saatleriyle aynı: alındığı günü izleyen iş günü, tam iş günlerinde 16.30, yarım iş günlerinde 12.00 itibarıyla ödenmemiş fonlar koruma hesabına yatırılıyor. 15.00’e göre kurulmuş mutabakat ve hazine takvimleri gözden geçirilebilir.
EK-13 ve EK-14, kuruluşun 18 inci madde uyarınca temsilcilerinin işyerlerinde ilan ettirmesi gereken yazılar: bu işyerinde döviz alım satımının yalnızca ödeme hizmetlerinin sunulması (EK-13) ya da ödeme hizmetleri ve elektronik para ihracı (EK-14) amacıyla yapılabileceği ve aykırılıkların CİMER’e bildirilebileceği. Yeni örneklerde 1567 sayılı Kanun uyarınca 719.000 TL’den 3.595.000 TL’ye kadar idari para cezası yazıyor; tutar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılıyor. Temsilci ağınız varsa ilanların yeniden basılması gerekiyor.
Koruma hesabının bulunduğu bankayla neler konuşulmalı?
36/A maddesi, nemalandırma hizmeti için sözleşmede açıkça düzenlenmesini yalnızca bir konuda şart koşuyor: komisyon oranı ve hesaplama yöntemi. Listenin geri kalanı, 36/A maddesindeki şartlardan hareketle bizim önerimiz:
- komisyon oranı ve hesaplama yönteminin açıkça yazılması (zorunlu);
- yalnızca gecelik vade, anaparanın korunması ve kullanılacak düşük riskli, likit varlıkların tanımı;
- anapara ve net nemanın ertesi iş günü doğru koruma hesabına aktarılması; anapara, brüt nema, komisyon ve kanuni kesintileri ayrı gösteren ekstreler;
- yalnızca TL bakiyeler; yabancı para koruma hesaplarının sistem düzeyinde dışarıda bırakılması;
- nemalandırma hesabına gelen haciz ve tedbir taleplerinin işleyişi ve size gecikmeksizin bildirim;
- faaliyet izni durdurulduğunda nemalandırmanın derhal kapatılmasını sağlayan mekanizma;
- nemalandırma hesabının koruma hesabıyla bağlantılı ama ondan ayrı olduğunu gösteren hesap tanımı.
Nereden başlamalı?
- Koruma hesaplarınızı banka ve para cinsine göre listeleyin; yalnızca TL bakiyeler uygun.
- Gece boyunca yapılacak ödemeleri karşılayacak likidite tamponunu modelleyin ve beklenen net nemayla karşılaştırın.
- Nemalandırma hizmeti şartlarını, koruma hesaplarınızın bulunduğu bankayla müzakere edin.
- Günlük teyit ve müşteri bazında kayıt süreçlerini nemalandırma hesabı hareketlerini kapsayacak şekilde genişletin.
- İç kesim saati prosedürlerini 15.00’ten 16.30’a (yarım günlerde 12.00) taşıyın.
- Temsilci işyerleri için EK-13 veya EK-14 ilanlarını yenileyin.
- Nemanın muhasebe ve vergi yönü için ilk ay sonundan önce denetçi ve vergi danışmanınızdan yazılı görüş alın.
Genel çerçeve için fintech hukuku sayfamıza ve ödeme ve elektronik para kuruluşu lisansı sayfamıza göz atabilirsiniz. Bu yılki hazine kararları, 2026 asgari özkaynak yazımızda ele aldığımız yeni sermaye eşikleriyle birlikte düşünülmeli.
Yabancı para cinsinden müşteri fonları nemalandırılabilir mi?
Hayır. 36/A maddesinin birinci fıkrası, yabancı para cinsinden açılan ödeme fonları ve elektronik para koruma hesaplarındaki bakiyeleri kapsam dışında bırakıyor. Nemalandırma hesabına yalnızca TL bakiyeler aktarılabilir.
Fonları daha iyi faiz veren başka bir bankada nemalandırabilir miyiz?
Hayır. Nemalandırma hesabı, koruma hesabının bulunduğu banka nezdinde açılmalı; elektronik paraya ilişkin hüküm de aynı bankada gecelik vadeden söz ediyor.
Nemanın müşteriye aktarılması gerekiyor mu?
Yönetmelik’e göre net nemanın izlendiği hesapta biriken fonu kuruluş serbestçe kullanabilir. Elektronik para kuruluşları için ayrıca 6493 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin beşinci fıkrası, elde bulundurma süresine bağlı faiz veya menfaat sağlanmasını yasaklıyor.
Fonlar gece nemalandırılırken müşteri ödemeleri nasıl yapılır?
Kuruluş, hemen yapılması gereken ödemeler için yeterli miktarda kendi fonunu bulundurmak ve bu ödemelerde onu kullanmak zorunda. Anapara ve net nema ertesi iş günü döndüğünde aynı tutarı faiz, ücret veya komisyon olmaksızın gün sonuna kadar kendi hesaplarına alır.
Kaynak. Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, m. 1-5 (RG 19.3.2026, S. 33201) metin ve EK-13 ve EK-14; Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, m. 18, 34 ve 35 (RG 1.12.2021, S. 31676) ilk metin; değişiklik yönetmeliği (RG 7.10.2023, S. 32332) metin; 6493 sayılı Kanun, m. 20 ve 22 (RG 27.6.2013, S. 28690) metin, 7192 sayılı Kanun ile değişik (RG 22.11.2019, S. 30956) metin.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.
