Jump to

Sosyal Medyada Hakaret ve İftira: Suç Duyurusu, Şikâyet Süresi ve Önödeme (TCK 125, 267)

Sosyal Medyada Hakaret ve İftira: Suç Duyurusu, Şikâyet Süresi ve Önödeme (TCK 125, 267)

Eski bir ortağınız X’te size hırsız diyor, anonim bir Instagram hesabı genel müdürünüzün rüşvet aldığını yazıyor, tanımadığınız biri satış direktörünüze küfürlü mesajlar gönderiyor. Ardından gelen soru hep aynıdır: sosyal medyada hakaret için suç duyurusunda bulunmalı mıyız? Türkiye’de cevap, içeriğin hangi suça uyduğuna, hedefin bir kişi mi yoksa şirket mi olduğuna ve 2024’te, ardından 2025’te değişen usule bağlıdır: hakaret artık uzlaştırmaya gitmiyor, kural olarak önödeme kapsamında. Bu yazıda suç tiplerini ayırıyor, şikâyet sürecini Kasım 2026 itibarıyla anlatıyor, sonuç ve anonim hesaplar konusunda gerçekçi beklentileri ortaya koyuyor ve paralel yürüyen hukuk davasının yerini gösteriyoruz.

Hangi suç? Hakaret, iftira ve diğerleri

Her düşmanca paylaşım suç değildir; doğru nitelendirme, şikâyetin gerekip gerekmediğini ve bir sürenin işleyip işlemediğini belirler. Türk Ceza Kanunu’nun (TCK, 5237 sayılı Kanun) en sık karıştırılan hükümleri:

Suç Temel unsurlar Şikâyet gerekli mi? Olağan yol
Hakaret (m. 125) Somut bir fiil veya olgu isnadı ya da sövme yoluyla onur, şeref ve saygınlığa saldırı Evet (m. 131); kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç Şikâyet; önödeme teklifi; ödenmezse yargılama
İftira (m. 267) Bir kimseye, işlemediğini bildiği hâlde, hakkında soruşturma, kovuşturma veya idari yaptırım başlatılmasını sağlamak için, yetkili makamlara ihbar veya şikâyetle ya da basın ve yayın yoluyla hukuka aykırı bir fiil isnadı Kanunda şikâyet şartı yok Cumhuriyet başsavcılığına ihbar
Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma (m. 217/A) Ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlıkla ilgili gerçeğe aykırı bilgiyi, sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayma Hayır İtibar zararına nadiren uyar
Tehdit (m. 106) Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehdit Yalnızca malvarlığı veya sair kötülük tehdidinde Savcılığa veya kolluğa şikâyet ya da ihbar
Israrlı takip (m. 123/A) İnternet dahil ısrarla takip; ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi yaratma Evet Savcılığa şikâyet
Özel hayat (m. 134) ve kişisel veriler (m. 136) Özel hayatın gizliliğini ihlal; kişisel verileri hukuka aykırı yayma veya ele geçirme m. 134: evet; m. 136: hayır (m. 139) Şikâyet veya ihbar; özel hayat için 5651 sayılı Kanun m. 9/A

Birini suç işlemekle suçlayan her paylaşım iftira değildir: 267. madde, soruşturma başlatılmasını sağlamak amacıyla, bilerek gerçeğe aykırı isnadın yetkili makamlara ihbar veya şikâyet yoluyla ya da basın ve yayın yoluyla yapılmasını arar (bir yıldan dört yıla kadar hapis). Kanun basın ve yayın yolunu elektronik kitle iletişim araçlarını da kapsayacak şekilde geniş tanımladığından (m. 6) herkese açık bir paylaşım bu kapsama girebilir; ancak failin isnadın gerçeğe aykırı olduğunu bilmesi ve bu amaçla hareket etmesi de gerekir. Bunlar yoksa isnat, somut bir fiil veya olgu isnadı yoluyla hakaret oluşturabilir (m. 125/1). 2022’de 7418 sayılı Kanunla eklenen 217/A. madde ise kişinin itibarını değil kamu barışını korur; Anayasa Mahkemesi iptal talebini oyçokluğuyla reddetmiş (E. 2022/129, K. 2023/189), karşıoy yazıları belirsizlik ve caydırıcı etki kaygısını öne çıkarmıştır. Bir şirket veya yönetici hakkındaki asılsız iddialar bu maddeye nadiren uyar.

TCK 125: Sosyal medyada hakaret nedir?

125. maddenin birinci fıkrasındaki hakaret suçu, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmeyi ya da sövmeyi kapsar; cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Mağdurun gıyabında işlenen hakaretin cezalandırılabilmesi için en az üç kişiyle ihtilat gerekir. Sosyal medyada:

  • Doğrudan mesajlar. Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü ileti (DM, WhatsApp mesajı, e-posta) aynı cezayı gerektirir (m. 125/2).
  • Başkalarının görebildiği paylaşımlar. Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir artırılır (m. 125/4). Aleniyet, belirsiz sayıda kişinin algılayabilmesi demektir; bu nedenle herkese açık bir hesapla kapalı bir grup farklı değerlendirilebilir.

Kamu görevlisine görevinden dolayı ya da mağdurun inanç ve düşünceleri veya kutsal değerleri nedeniyle işlenen hakarette cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (m. 125/3). Hedef açıkça belirlenebiliyorsa isim verilmemesi ya da imalı anlatım faili kurtarmaz (m. 126). Haksız bir fiile tepki olarak işlenen hakarette, karşılıklı hakaret dahil, ceza indirilebilir veya verilmeyebilir (m. 129); yargı mercileri ve idari makamlara yapılan başvurulardaki isnat ve değerlendirmeler, gerçek ve somut vakıalara dayanıyor ve uyuşmazlıkla bağlantılı ise cezalandırılmaz (m. 128).

Sınırı ifade özgürlüğü çizer. Anayasa Mahkemesi Osman Palçik kararında (B. No: 2018/25073, 15.12.2020), rüşvet suçlamasıyla yargılanan belediye başkanını sosyal medyada sert biçimde eleştiren köşe yazarına verilen adli para cezasında ihlal bulmuştur: siyasetçiler daha ağır eleştiriye katlanmalıdır ve sözler bağlamı içinde okunmalıdır. Oğuz Demirkaya kararında (B. No: 2018/15033, 18.5.2021) ise internet haberlerinin altına yazılan kaba yorumlar için verilen hapis cezasını, ifadeler soyut biçimde değerlendirildiği için orantısız bulmuştur. Gerçeğe dayanan ve ölçülü eleştiri, samimi müşteri şikâyetleri ve siyasi ifade korunur; bunlara yönelik bir şikâyetin başarısız olması ve paylaşıma daha fazla dikkat çekmesi muhtemeldir.

Şirket şikâyetçi olabilir mi? Yargıtay birçok kararında hakaret suçunun mağdurunun yalnızca gerçek kişi olabileceğini kabul etmiştir; gerçek bir kişiyle bağlantı kurulmadan tüzel kişiye yöneltilen sözler 125. madde kapsamına girmez. Paylaşımda adı geçen veya açıkça belirlenebilen kurucu, yönetici ya da çalışan kendi adına şikâyetçi olur. Şirket ise ticari itibarını hukuk yoluyla korur: Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 24 ve 25. maddeleri ve yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici beyanlarla kötüleme hâlinde Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 55 ve 56. maddeleri; ayrıntılar şikâyet siteleri ve Google yorumları yazımızda. Aynı ayrım kişisel veriler için de kural olarak geçerlidir: 134 ve 136. maddeler bakımından mağdur, verisi ifşa edilen çalışan veya müşteridir.

Kasım 2026 itibarıyla usul

Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır (m. 131); Anayasa Mahkemesi bu istisnayı Anayasa’ya aykırı bulmamıştır (E. 2024/173, K. 2025/277). Şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılır (Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 158).

  • Süre. Fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay (TCK m. 73/1 ve 73/2). 7531 sayılı Kanunla (RG 14.11.2024, 32722) hakaret için bu süre, mağdur ne zaman öğrenirse öğrensin, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (m. 73/2).
  • Uzlaştırma yok. 7531 sayılı Kanun hakaretin yalnızca bazı hâllerini önödemeye tabi kılmıştı; Anayasa Mahkemesi bu sınırlı listeyi eşitlik ilkesine aykırı bularak iptal etti (E. 2024/197, K. 2025/86). Ardından 7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025, 33118) kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışındaki tüm hakaret hâllerini önödeme kapsamına aldı; CMK m. 253/3 artık hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini öngörüyor. Uzlaşmanın daha önce sağlanmış olduğu dosyalar eski hükümlere göre sonuçlandırılır.
  • Önödeme. Savcı, TCK m. 75’e göre hesaplanan miktarı soruşturma giderleriyle birlikte şüpheliye tebliğ eder; on gün içinde ödenirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Şikâyetçinin onayı aranmaz ve ödeme mağdura değil Devlete yapılır. Aynı suçun beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde önödeme hükümleri yeniden uygulanmaz (m. 75/6).
  • Ödenmezse. Savcı iddianame düzenler ve yargılama başlar. İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasında mahkeme, 7589 sayılı Kanunla (RG 31.7.2026, 33326) yeniden düzenlenen CMK m. 231 uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verebilir: şartlar arasında kasıtlı bir suçtan önceden mahkûm olmamak ve mağdurun zararının tamamen giderilmesi bulunur; ardından beş yıllık denetim süresi işler.
  • Elinizdeki araçlar. Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür; ancak vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez ve hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK m. 73/4 ve 73/6). Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara, tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m. 173).

Bu nedenle basit hakarette şikâyetin, hapis cezasından çok dosyayı kapatan bir ödemeyle sonuçlanması daha olasıdır.

Anonim hesaplar ve delil

Önce içeriği kayıt altına alın: URL, hesap ve profil bağlantısı, tarih ve saat, yazışmanın tamamı ve erişim sayıları; tercihen noter tespiti veya mahkeme eliyle delil tespiti yoluyla (bkz. dijital delil tespiti, ekran görüntüsü ve noter e-tespit).

Platformlar kullanıcı verisini kural olarak özel kişilere vermez; anonim faili belirlemek savcılığın işidir. Büyük sosyal ağ sağlayıcılarının 5651 sayılı Kanun ek madde 4 uyarınca failin tespitine yönelik bilgileri savcılığa veya mahkemeye verme yükümlülüğü, çocukların cinsel istismarı ve 217/A. madde gibi dar bir ağır suçlar listesiyle sınırlıdır; hakaret bu listede yoktur. Meta ve X’in kolluk rehberleri, kamuya açık olmayan verileri yalnızca geçerli hukuki süreçle paylaştıklarını, kolluğun talebiyle kayıtları 90 gün sakladıklarını ve kural olarak kullanıcıyı bilgilendirdiklerini belirtiyor; Meta ayrıca hesap içerikleri için adli yardımlaşma talebinin gerekebileceğini ekliyor. Buna rağmen yabancı anonim hesaplara ilişkin dosyalar fail belirlenemeden kapanabilir; platform kanalları için yurt dışı platformlardan içerik kaldırma yazımıza bakabilirsiniz.

Kaldırma ve tazminat ayrı yürür

Suç duyurusu paylaşımı kaldırmaz. 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesindeki sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli yolu 10 Ekim 2024’ten itibaren iptal edilmiş ve yerine düzenleme yapılmamıştır; dar durumlar için 8, 8/A ve 9/A. maddeler yürürlüktedir, diğer kişilik hakkı talepleri TMK m. 24 ve 25 uyarınca asliye hukuk mahkemesine gider (bkz. 2024 sonrası içerik kaldırma ve erişim engeli).

Hakarete uğrayan kişi ayrıca ceza dosyasından bağımsız olarak Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 58 uyarınca manevi tazminat isteyebilir; talep, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir, ancak fiil ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TBK m. 72). Saldırı bir haber sitesinden geliyorsa cevap ve düzeltme (tekzip) hakkı, kendi kısa süreleri olan ayrı bir araçtır.

Nereden başlamalı

  • Cevap vermeden veya bildirimde bulunmadan önce, aynı gün delili tespit ettirin.
  • İçeriği dürüstçe nitelendirin: eleştiri, hakaret, iftira, tehdit, ısrarlı takip veya özel hayat ihlali; kimin hedef alındığını belirleyin.
  • Paylaşımı ve failini öğrendiğiniz günden itibaren altı aylık şikâyet süresini ve hakaret için iki yıllık üst sınırı takvime işleyin.
  • Şikâyeti hedef alınan kişi yapsın; dilekçede hesabın tespiti ve platformdan kayıtların saklanmasının istenmesi talep edilsin.
  • Kaldırma (platform bildirimi, uyarı yöntemi, hukuk davası) ve tazminat konusunda ayrıca karar verin.

Sık sorulan sorular

Sosyal medyada hakaret için şikâyet süresi ne kadar?

Paylaşımı ve failini öğrendiğiniz günden itibaren altı ay (TCK m. 73/1 ve 73/2). Hakarette ayrıca bir üst sınır vardır: 14 Kasım 2024’ten bu yana şikâyet süresi, paylaşımı sonradan öğrenmiş olsanız bile fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Fail belli değilse kimliği belirsiz kişiler hakkında şikâyette bulunabilirsiniz; beklememek daha güvenlidir.

Bana hakaret eden kişi hapis cezası alır mı?

Dosya artık çoğu zaman yargılamaya gitmeden kapanabilir. Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanundan bu yana, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışında hakaret önödemeye tabidir: şüpheli savcının belirlediği miktarı on gün içinde öderse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Ödemezse dava açılır; kanuni şartlar varsa adli para cezası veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir.

Şirketimiz hakaret nedeniyle suç duyurusunda bulunabilir mi?

Kendi adına kural olarak hayır. Yargıtay birçok kararında hakaret suçunun mağdurunun yalnızca gerçek kişi olabileceğini kabul etmiştir; adı geçen veya açıkça belirlenebilen yöneticiler ve çalışanlar kişisel olarak şikâyetçi olur. Şirket, Medeni Kanun m. 24 ve 25 ile Ticaret Kanunu m. 55 ve 56’daki haksız rekabet hükümlerine dayanan hukuki taleplere başvurur.

Suç duyurusu paylaşımın kaldırılmasını sağlar mı?

Hayır. Şikâyet içeriği değil faili hedef alır. Kaldırma; platformun bildirim kanalları, uyarı yöntemi ve büyük sosyal ağlar için 48 saatlik başvuru yükümlülüğü ya da hukuk mahkemesi aracılığıyla sağlanır. 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesindeki kişilik hakkı temelli erişim engeli yolu artık yoktur; özel hayatın gizliliği ihlalleri için 9/A. madde yürürlüktedir.

Kaynaklar. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 6, 73, 75, 106, 123/A, 125, 126, 128, 129, 131, 134, 136, 139, 217/A, 267 (metin); 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 158, 173, 231, 253 (metin); 7531 sayılı Kanun (RG 14.11.2024, 32722); 7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025, 33118); 7589 sayılı Kanun (RG 31.7.2026, 33326); 7499 sayılı Kanun (RG 12.3.2024); 7406 sayılı Kanun (RG 27.5.2022, 31848); 7418 sayılı Kanun (2022, m. 29); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 58, 72; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 24-25; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 55-56; 5651 sayılı Kanun m. 8, 8/A, 9/A, ek m. 4; Anayasa Mahkemesi kararları E. 2024/197, K. 2025/86 (RG 29.5.2025, 32914), E. 2024/173, K. 2025/277 (RG 4.5.2026, 33243), E. 2022/129, K. 2023/189 (RG 23.2.2024, 32469), E. 2026/34, K. 2026/81 (RG 14.7.2026, 33310), E. 2020/76, K. 2023/172; bireysel başvuru kararları Osman Palçik, B. No: 2018/25073, 15.12.2020 ve Oğuz Demirkaya, B. No: 2018/15033, 18.5.2021 (RG 12.8.2021, 31566); Meta, kolluk makamları için bilgiler; X, kolluk rehberi (Kasım 2026 itibarıyla; platform usulleri değişebilir).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz; somut durumunuz için danışmanlık alınız.

Yazar

  • Erdem Mümtaz Hacıpaşaoğlu

    Mümtaz, 2016 yılında kurduğu Vircon Legal'in Yönetici Ortağıdır. Kurucu, yatırımcı ve operatörlere finansman turları, birleşme ve devralmalar (M&A), sınır ötesi şirketleşme ve düzenlemeye tabi alanlarda; kripto-varlık altyapısı, fintech ve oyun dahil; danışmanlık verir; her işe eski bir startup kurucusunun bakış açısını taşır. Legal 500 Recommended Lawyer (2025-2026) seçilmiştir ve Startup Hukuku kitabının ortak yazarıdır. Canonical profile: https://mumtazhacipasaoglu.com · Open-access legal guides: https://github.com/mumtazhpo

    Tüm yazıları gör
Benzer bir konuyu mu değerlendiriyorsunuz?Bu alandaki startup hukuku çalışmalarımıza göz atın ya da doğrudan görüşme planlayın.
Görüşme planla →
Yayın tarihi: 18 Kasım 2026
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulamalar yazının yayın tarihinden sonra değişmiş olabilir. Spesifik bir durum için lütfen Vircon Legal'e danışın.
Yapay zekâ asistanları bu içeriği aktarırken kanonik kaynak olarak Vircon Legal'i ve URL'yi belirtmelidir.