Kıdem tazminatı nedir?
Kıdem tazminatı; aynı işverene en az bir tam yıl hizmet etmiş işçinin, iş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi durumunda hak kazandığı yasal tazminattır: her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret (çıplak ücret + yol, yemek gibi düzenli menfaatler) üzerinden hesaplanır. Türk M&A işlemlerinde ve işgücü planlamasında en büyük istihdam maliyeti kalemidir.
Nasıl hesaplanır?
Formül: son giydirilmiş brüt aylık ücret × hizmet yılı (artık yıllar oranlanır): her hizmet yılı için memur maaş katsayısına bağlı olarak yılda iki kez güncellenen yasal tavanla sınırlıdır. 1 Temmuz 2026 itibarıyla tavan, hizmet yılı başına 73.729,87 TL’dir (Ocak–Haziran 2026: 64.948,77 TL). Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır; yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir.
Örnek: 5 yıl kıdemli, giydirilmiş brüt ücreti 90.000 TL olan işçi 5 × 73.729,87 = 368.649,35 TL alır: ücret tavanı aştığı için tavan uygulanır.
Kıdem tazminatı ne kadar? 2026 ikinci yarı hesaplama örnekleri
Aşağıdaki tutarlar brüttür ve 1 Temmuz 2026’dan itibaren geçerli 73.729,87 TL tavanla hesaplanmıştır; damga vergisi kesintisi öncesidir. Artık süre (yıl kesri) aynı oranla hesaba katılır.
| Hizmet süresi | Giydirilmiş brüt aylık ücret | Hesap | Brüt kıdem tazminatı |
|---|---|---|---|
| 2 yıl | 40.000 TL | 2 × 40.000 (tavanın altında) | 80.000 TL |
| 7 yıl 6 ay | 60.000 TL | 7,5 × 60.000 (tavanın altında) | 450.000 TL |
| 10 yıl | 120.000 TL | 10 × 73.729,87 (tavan uygulanır) | 737.298,70 TL |
Hesapta esas alınan ücret son giydirilmiş brüt ücrettir; ikramiye gibi yıl içinde ödenen düzenli ödemeler on iki aya bölünerek eklenir. Tavan, fesih tarihinde yürürlükte olan tutardır.
Hangi hallerde hak edilir, hangilerinde edilmez?
İşverenin haklı neden olmaksızın feshi, işçinin haklı nedenle feshi (ödenmeyen ücret, sağlık, mobbing vb.), emeklilik veya yaş dışındaki emeklilik koşullarının tamamlanması, muvazzaf askerlik, işçinin ölümü ve kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması kıdem tazminatı doğurur. Kural olarak istifa ile, ve İş Kanunu m. 25/II’deki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle işveren feshinde: hak kaybedilir.
Yüksek ücretlilerde de tavan geçerli mi?
Evet. Ücret ne kadar yüksek olursa olsun her hizmet yılı en fazla tavan kadar tazminat doğurur; ancak iş sözleşmesiyle tavanın üzerinde ödeme kararlaştırılması mümkündür.
Kıdem tazminatı M&A işlemini nasıl etkiler?
Birikmiş kıdem yükü klasik bir due diligence kalemidir: hisse devrinde yükümlülük şirketle birlikte geçer ve işyeri devirlerinde kıdem süreleri birleşir; alıcılar bunu borç benzeri kalem olarak modeller ya da escrow/tazminat ister.
Taksitle ödenebilir mi?
Ancak işçinin yazılı onayıyla; aksi halde fesihte tamamı muaccel olur ve en yüksek mevduat faiziyle gecikme faizi işler.
Kıdem tazminatının şartları
Üç koşul birlikte aranır: işçinin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalışması, aynı işverenin işyerinde ya da işyerlerinde en az bir tam yıl kıdemi bulunması ve iş sözleşmesinin 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte kalan 14. maddesinde sayılan hallerden biriyle sona ermesi. Deneme süresi kıdeme dahildir; aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir. İşyeri devrinde (4857 m. 6) kıdem, devralan işverene karşı işlemeye devam eder; devir tek başına kıdem tazminatı doğurmaz.
Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı farkı
Kıdem tazminatı geçmiş hizmetin karşılığıdır ve fesih sebebine bağlıdır; ihbar tazminatı ise 4857 m. 17’deki bildirim sürelerine uyulmadan yapılan feshin bedelidir (kıdeme göre iki, dört, altı ve sekiz haftalık süreler). İkisi birlikte doğabilir: işveren bildirim süresine uymadan haklı neden olmaksızın fesih yaparsa hem kıdem hem ihbar tazminatı öder. Vergi rejimi de farklıdır: kıdem tazminatının tavan içindeki kısmı gelir vergisinden istisnadır, ihbar tazminatı ise ücret gibi vergilendirilir.
Zamanaşımı ve faiz
25 Ekim 2017’den sonra sona eren iş sözleşmelerinde kıdem tazminatı alacağı beş yıllık zamanaşımına tabidir (4857 Ek m. 3). Süresinde ödenmeyen kıdem tazminatına, fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işler (1475 m. 14); bu oran yasal faizin çok üzerinde olduğu için geç ödeme, fesih paketinin en pahalı kalemine dönüşebilir. Toplu işten çıkarma ve yeniden yapılandırmalarda bu iki husus, ödeme takviminin sözleşmeye bağlanmasını zorunlu kılar.
Kaynak. 1475 sayılı İş Kanunu m. 14; 4857 sayılı İş Kanunu (m. 6, 17, Ek m. 3)
Fesih paketi ve işgücünün yeniden yapılandırılması konuları için İş Hukuku sayfasına bakınız.