CASP (Kripto-Varlık Hizmet Sağlayıcısı) nedir?
Kripto-Varlık Hizmet Sağlayıcısı (CASP), AB MiCA (Tüzük (AB) 2023/1114) kapsamında kullanılan ve Türkiye’nin 7518 sayılı Kanunu (2024) ile uyarlanmış formda benimsenen düzenleyici terminolojidir; kripto-varlık hizmetleri sunan kuruluşlar için. CASP geniş bir faaliyet setini kapsar: saklama, değişim, emir yürütme, yerleştirme, emir alma/iletme, danışmanlık, portföy yönetimi ve kripto-varlık transfer hizmetleri.
AB MiCA CASP yetkilendirmesi
- Tek yetkilendirme: bir AB Üye Devleti’nde alınan CASP yetkisi tüm AB’de pasaportlanır.
- Sermaye gereksinimleri: sunulan hizmetlere bağlı 50.000 ila 150.000 Euro asgari sermaye.
- Yönetişim: uygunluk, çıkar çatışması politikaları, şikâyet yönetimi, BT/siber gereksinimler.
- Davranış kuralları: müşteri sınıflandırması, uygunluk, en iyi yürütme, şeffaflık.
Türk CASP rejimi (7518 sayılı Kanun)
2024 tarihli Türk Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı Kanunu, CASP’lerin SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) yetkilendirmesi almasını gerektirir. Başlangıç çerçevesi sermaye gereksinimleri, yönetici ve ortaklar için nitelikler, saklama ayrışımı, müşteri bilgilendirme yükümlülükleri, reklam kısıtlamaları ve süregelen raporlama gerektirir. Sonraki tebliğlerle yayınlanan SPK ikincil düzenlemeleri operasyonel ayrıntı sağlar.
Sınır ötesi yansımalar
- AB MiCA CASP, Türkiye’ye pazarlama yapmak için SPK yetkili Türk tüzel kişisi üzerinden hareket etmelidir.
- AB müşterilerine hizmet veren Türk CASP, MiCA CASP yetkisine ihtiyaç duyabilir (reverse solicitation istisnası dardır).
- Saklama ayrışımı, müşteri fonu koruması (segregasyon) ve çözümlenme planlaması yaygın sınır ötesi temalardır.
Yapın: hizmet portföyünüzü CASP faaliyet kategorilerine karşı haritalandırın; SPK ve AB NCA’larıyla erken iletişim kurun; yetkilendirme için 6-18 ay bütçeleyin.
Yapmayın: gri-alan operasyon veya offshore lisansa güvenmeyin — hem AB hem Türk denetçileri yetkisiz CASP’lere karşı yaptırımı ölçeklendirmektedir.