Bilanço nedir?
Bilanço (TFRS’de finansal durum tablosu), bir şirketin belirli bir anda neye sahip olduğunu, neye borçlu olduğunu ve hissedarların ne kadar sermaye yatırdığını gösteren fotoğraftır. Muhasebenin temel eşitliği üzerine kuruludur: Varlıklar = Yükümlülükler + Öz Kaynak. TMS 1 / IAS 1 ve US GAAP (ASC 210) uyarınca ya kısa/uzun vadeli ayrımıyla ya da likidite sırasına göre sunulur.
Üç ana blok
- Varlıklar: şirketin sahip olduğu.
- Cari varlıklar: nakit, alacaklar, stoklar, peşin ödenmiş giderler.
- Duran varlıklar: sabit varlıklar, maddi olmayan varlıklar, uzun vadeli yatırımlar.
- Yükümlülükler: şirketin borçlu olduğu.
- Kısa vadeli yükümlülükler: ticari borçlar, tahakkuk eden giderler, kısa vadeli borç, ertelenmiş gelir (<12 ay).
- Uzun vadeli yükümlülükler: uzun vadeli borç, kiralama yükümlülükleri, ertelenmiş vergi.
- Öz kaynak: hissedarların artık talebi. Ödenmiş sermaye, geçmiş yıl kârları, diğer kapsamlı gelir, geri alınmış paylar.
Bilanço ile ilgili tablolar
- Bilanço vs. gelir tablosu: bilanço bir an’ı; gelir tablosu bir dönemi gösterir.
- Bilanço vs. nakit akış tablosu: nakit akış tablosu iki bilanço tarihi arasında nakit kaleminin nasıl değiştiğini açıklar.
Tanı oranları
- Cari oran: likidite tamponu.
- Borç/öz kaynak: kaldıraç ve risk profili.
- Öz kaynak kârlılığı (ROE): hissedar sermayesine karşı kârlılık.
- İşletme sermayesi: cari varlık − kısa vadeli yükümlülük: kısa vadede operasyonel runway.
Yapın: bilançoyu aylık mutabık kılın; her hesabı alt defter veya tabloya bağlayın.
Yapmayın: sadece gelir tablosuna güvenmeyin: kâr eden bir şirket bile bilançosu yaşlanmış alacaklar veya birikmiş stoklarla boğulduğunda nakitsiz kalabilir.
Bilançonun işlem okuması
İşlem masasında bilanço üç soruya cevap verir. Birincisi fiyat mekaniği: locked-box mu, kapanış hesapları mı: ikisinde de net borç ve işletme sermayesi tanımları bilanço kalemlerinden kurulur ve her kalemin (nakit benzerleri, borç benzeri kalemler, ertelenmiş gelir) hangi tarafa yazıldığı pazarlığın kendisidir. İkincisi beyanlar: “finansal tablolar gerçeğe uygun ve tutarlı muhasebe politikalarıyla hazırlanmıştır” tekeffülü, bilanço dipnotlarını sözleşme eki hâline getirir. Üçüncüsü gizli pasifler: bilanço dışı yükümlülükler: davalar, vergi riskleri, kıdem karşılıklarının eksikliği: Türk işlemlerinde fiyat köprüsünün en oynak kalemleridir ve özel tazminatlarla (specific indemnity) çözülür. Startup özelinde SAFE/CLA’ların dönüşene dek borç görünmesi, öz kaynak satırını okuyan herkesin hatırlaması gereken ayrıntıdır.
Bu konuda mı çalışıyorsunuz? Vircon Legal Startup Hukuku ve Startup Hukuku Türkiye rehberi alanlarında danışmanlık veriyor. Bize ulaşın →
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın