P&L (kâr-zarar tablosu) nedir?
P&L, yani kâr-zarar tablosu ya da Türk mevzuatındaki adıyla gelir tablosu, bir şirketin belirli bir dönemde ne kazandığını ve ne harcadığını gösteren finansal tablodur. En üstte gelir, en altta net kâr veya zarar durur; aradaki satırlar paranın nerede eridiğini anlatır. Bilanço bir fotoğrafsa, P&L bir dönemin filmidir.
Tablonun akışı hemen her şirkette aynı iskeleti izler: net satışlardan satılan malın veya hizmetin maliyeti düşülür ve brüt kâr bulunur; oradan faaliyet giderleri (pazarlama, genel yönetim, Ar-Ge) çıkar ve faaliyet kârına ulaşılır; finansman gelir ve giderleri ile vergi de düşüldüğünde net dönem kârı kalır. Startup dünyasının konuştuğu birçok metrik bu satırların türevi: brüt marj brüt kârın satışlara oranıdır, EBITDA faaliyet kârının amortisman öncesi hâlidir, burn rate ise P&L’in nakit akışıyla birlikte okunmasından çıkar.
| Satır | Ne anlatır | Yatırımcı neye bakar |
|---|---|---|
| Net satışlar | Dönemin gelirleri | Büyüme hızı, tekrarlayan gelir payı |
| Brüt kâr | Satış maliyeti sonrası kalan | Marjın ölçeklenme potansiyeli |
| Faaliyet kârı | Operasyon giderleri sonrası kalan | Verimlilik, birim ekonomisi |
| Net kâr / zarar | Dönemin nihai sonucu | Runway ve finansman ihtiyacı |
Hukuki tarafta P&L, süs değil zorunluluktur: Türk Ticaret Kanunu uyarınca finansal tablolar genel kurulun onayına sunulur ve kâr dağıtımı ancak bu tabloya göre yapılabilir. Yatırım turlarında ise durum tespitinin ilk istenen belgelerindendir; veri odasına konan P&L’in yönetim raporlarıyla tutarlı olması, kapanışa giden yolun sessiz ön şartıdır.
P&L ile bilanço arasındaki fark nedir?
P&L bir dönemi, bilanço bir ânı anlatır. Dönem boyunca kazanılan ve harcanan her şey P&L’de akar; dönem sonunda elde ne kaldığı, borç ve özkaynağın fotoğrafı bilançoda durur. İkisi birbirine net kâr satırıyla bağlanır: P&L’in son satırı, bilançonun özkaynağına işler.
Startuplar zarar ederken P&L neden hâlâ önemli?
Çünkü yatırımcı kârı değil gidişatı okur. Brüt marjın yönü, faaliyet giderlerinin gelire oranı ve zararın hangi kalemden geldiği, işin ölçeklenip ölçeklenmeyeceğini net kârdan çok daha iyi anlatır. Zarar eden ama marjı düzelen bir P&L, kâr eden ama marjı eriyen bir tablodan daha iyi bir hikâyedir.
Bu konuda mı çalışıyorsunuz? Vircon Legal Startup Hukuku ve Startup Hukuku Türkiye rehberi alanlarında danışmanlık veriyor. Bize ulaşın →
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın