TLDR:
Amortisman, muhasebede maddi olmayan bir varlığın ilk maliyetini kullanım ömrü boyunca kademeli olarak silme (muhasebe) veya zamanlı ödemeler yoluyla bir krediyi geri ödeme (finans) sürecidir.
Finansta İtfa
Finansta amortisman, bir kredi veya borcun zaman içinde planlanmış ödemelerle geri ödenmesini ifade eder. Bir kredi itfa tablosu, kredi süresi boyunca her ödemenin anapara ve faize bölünümünü gösterir. Erken ödemelerde faiz oranı daha yüksek, geç ödemelerde anapara oranı daha yüksektir. Konut kredileri, otomobil kredileri ve ticari krediler genellikle amortismana tabidir.
Muhasebede Amortisman
Maddi olmayan duran varlıklar (patentler, ticari markalar, yazılım, müşteri ilişkileri) maddi varlıklar için amortismana benzer şekilde itfa edilir. Genellikle düz çizgi yöntemiyle hesaplanır: Yıllık İtfa = Varlık Maliyeti Faydalı Ömür. Patent gibi yasal ömrü olan varlıklar yasal süre boyunca itfa edilir. Şerefiye yıllık değer düşüklüğü testine tabidir; itfa edilmez.
Amortisman ve Vergi
Amortisman gideri kâr-zararı azaltarak vergi yükümlülüğünü düşürür. ABD vergi sistemi tipik olarak GAAP itfa yöntemlerinden farklı yöntemler kullanır (MACRS gibi). Bu farkın yarattığı vergi avantajı veya dezavantajı, ertelenmiş vergi varlıkları/yükümlülükleri olarak bilançoya yansır. Maddi olmayan varlık itfası, satın alma muhasebesi ve transfer fiyatlama analizinde önemli bir konudur.