AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) 1 Ocak 2026’dan bu yana kesin dönemde uygulanıyor; 2026 ithalatına ilişkin ilk CBAM beyanı ve sertifika teslimi için son tarih 30 Eylül 2027. Türkiye tarafında Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27 Ağustos 2026’da yayımlandı ve pilot dönem 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsıyor. AB’ye çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik veya hidrojen ihraç ediyorsanız ya da karbon kredisi veya ESG verisi üzerine ürün geliştiriyorsanız, aşağıdaki kurallar Ekim 2026 itibarıyla sizi şimdiden etkiliyor.
Trend tek paragrafta
İklim fintech’i, emisyonu fiyatlanabilir, alınıp satılabilir, finanse edilebilir veya raporlanabilir bir veriye dönüştüren araçların ortak adı: karbon muhasebesi yazılımları, karbon kredisi pazaryerleri (zaman zaman tokenize), ESG veri ve derecelendirme hizmetleri ve yeşil kredi ürünleri. 2026’da bu veriler gönüllü pazarlama malzemesi olmaktan çıktı: AB’li ithalatçı Türk malının gömülü emisyonu için ödeme yapıyor, Türk tesisi bir devlet kayıt sistemine rapor veriyor, reklamdaki yeşil iddianın arkasında belge olması gerekiyor.
CBAM: Türk ihracatçıdan fiilen ne isteniyor?
Hukuken CBAM, AB’deki ithalatçının yükümlülüğü: (AB) 2023/956 sayılı Tüzüğün 4. maddesine göre CBAM kapsamındaki mallar AB gümrük bölgesine yalnızca yetkili CBAM beyan sahibi tarafından ithal edilebilir. Ticari açıdan ise yük ihracatçıya geri döner: ithalatçının sizin emisyon verinize ihtiyacı vardır ve sertifika maliyetini fiyata yansıtır.
| Konu | Kural (Ekim 2026 itibarıyla) |
|---|---|
| Sektörler | Çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen |
| Muafiyet eşiği | “Omnibus I” sadeleştirmesi olan (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük, bir takvim yılında CBAM mallarının net ağırlığı toplamda 50 tonu aşmayan ithalatçıyı yükümlülüklerden muaf tutuyor (madde 2a, Ek VII). Muafiyet elektrik ve hidrojen ithalatına uygulanmıyor (madde 2a(4)). |
| Yetkilendirme | 50 tonun üzerindeki ithalatçılar (ve elektrik veya hidrojen ithalatçıları) yetkili CBAM beyan sahibi statüsüne sahip olmalı; 31 Mart 2026’ya kadar başvuranlar karar çıkana kadar ithalata devam edebiliyor (madde 17(7a)) |
| Fiyat | AB ETS ihale fiyatlarına dayanıyor: 2026’da çeyreklik ortalama (sertifika başına 1. çeyrek 75,36 avro, 2. çeyrek 75,28 avro, 3. çeyrek 82,32 avro), 2027’den itibaren haftalık ortalama; Şubat 2027’den itibaren alımlar ortak merkezi platformdan |
| Takvim | 2026 ithalatı için ilk beyan ve teslim 30 Eylül 2027’ye kadar; 2027’den itibaren beyan sahibinin hesabındaki sertifikalar, her çeyreğin sonunda, yıl başından o yana ithal edilen gömülü emisyonların en az %50’sine karşılık gelmeli (madde 22(2)) |
İhracatçı için asıl mesele veri. İthalatçı, Komisyonun varsayılan değerlerini veya gerçek değerleri beyan edebilir; gerçek değer kullanılacaksa üçüncü ülkedeki üreticinin doğrulanmış emisyon verisi sunması gerekir. Akredite doğrulayıcılar 1 Eylül 2026’dan bu yana CBAM Kayıt Sistemine erişebiliyor. Doğrulanmış gerçek veri sunamayan üretici, müşterisini kendi tesisinin performansını hiç yansıtmayan varsayılan değerlere mahkûm eder.
CBAM Tüzüğünün (AB) 2025/2083 sayılı Tüzükle yeniden düzenlenen 9. maddesi, gerçek emisyon değerlerini kullanan beyan sahibine, üçüncü bir ülkede ödenen karbon fiyatı için teslim edilecek sertifika sayısında indirim talep etme imkânı tanıyor; ancak yalnızca bu fiyat “fiilen ödenmişse”. 9(4). madde ayrıca, üçüncü ülkenin kuralları bir karbon fiyatı öngörüyorsa yıllık varsayılan karbon fiyatları üzerinden indirime izin veriyor.
Türkiye’nin kendi ETS’si: 7552 sayılı İklim Kanunu ve 2026 Yönetmeliği
7552 sayılı İklim Kanunu (RG 9.7.2025, sayı 32951) yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Kanunun 9. maddesine göre ETS’yi İklim Değişikliği Başkanlığı kurar, ETS piyasasını piyasa işletmecisi EPİAŞ işletir; kapsamdaki işletmeler sera gazı emisyon izni almak ve doğrulanmış yıllık emisyonlarına karşılık gelen tahsisatı teslim etmek zorundadır. SPK ve EPDK başkanlarının da üye olduğu Karbon Piyasası Kurulu, tahsisatın dağılımını ve denkleştirmede kullanılabilecek oranı belirler (madde 10).
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği (RG 27.8.2026, sayı 33353) işleyişi ayrıntılandırıyor:
- Kapsam: yıllık emisyonu 50.000 ton CO2e’yi aşan kategori B ve C tesisler (madde 4 ve 5).
- Raporlama: doğrulanmış emisyon raporu her yıl 30 Nisan’a kadar; doğrulayıcılar MEDAS üzerinden atanır (madde 29 ve 30).
- Teslim: yükümlülük yılının Kasım ayının son iş gününe kadar (madde 16(1)).
- İlk İzleme Metodolojisi Planları: Yönetmeliğin yürürlüğünden itibaren 2 ay içinde; Başkanlık bu süreyi 6 aya kadar uzatabilir (geçici madde 3).
Karbon Piyasası Kurulunun ilk kararı (KPK/2026/1, 3 Eylül 2026’da duyuruldu) pilot dönemi belirledi: pilot, elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerindeki tesislerin 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsıyor. 2026 sistem yılında işletmeler yalnızca raporlama yükümlülüğüne tabi; fiyat mekanizması 2027 sistem yılı itibarıyla başlıyor ve pilot dönemde ücretsiz tahsisat oranı kıyas yöntemine göre yüzde 100.
Kanunun 14. maddesi; doğrulanmış raporu süresinde sunmamaya 500.000 TL ile 5.000.000 TL arası idari para cezası (ETS kapsamındaki işletmelere iki kat), teslim edilmeyen her tahsisat için birincil ve ikincil piyasa ortalama fiyatlarından yüksek olanının iki katı tutarında ceza ve teslim yükümlülüğünün en az %80’ini üç yıl üst üste süresinde yerine getirmeyen işletmenin izninin iptalini öngörüyor. Pilot dönemde idari para cezaları %80 indirimli uygulanıyor (geçici madde 1).
Bizim okumamız: CBAM ile sektör örtüşmesi neredeyse tam ve 2026’da tahsisat fiyatı olmadığından, 2026 ithalatı için CBAM’in 9. maddesi kapsamında indirilebilecek bir Türk karbon fiyatı pek olası görünmüyor. 2027’den itibaren Türk fiyatının nasıl dikkate alınacağına AB tarafı karar verecek. Ayrıca Kanunun 8. maddesi, ithal mallar için bir Türk Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının “kurulabilir” olduğunu ve usul ve esasları Ticaret Bakanlığının belirleyeceğini söylüyor.
Karbon kredisi ve tokenizasyon: net kurallar, açık sorular
İklim Kanununun 11. maddesi ETS yükümlülüğünün bir kısmının karbon kredisiyle karşılanmasına izin verilebileceğini düzenliyor; ETS Yönetmeliğinin 25. maddesi bunu Türkiye’deki projelerden elde edilen ve Karbon Piyasası Kurulunun belirlediği oranı aşmayan kredilerle sınırlıyor. Yurt içinde gönüllü piyasalar için kredi üreten proje sahipleri projelerini ulusal karbon kredisi kayıt sistemine kaydettirmek zorunda; 120.000 TL’lik ceza ise kayıt sistemi kurulup Başkanlık süreyi ilan ettiğinde uygulanmaya başlayacak. Ağustos 2025’te görüşe açılan Karbon Kredilendirme ve Denkleştirme Yönetmeliği Taslağı, ulusal kredileri “Turkuaz Kredi” olarak adlandırıyor ve ihraç ile takibi Türk Standardları Enstitüsüne (TSE) veriyor. Ekim 2026 itibarıyla taslak, Başkanlığın yürürlükteki yönetmelikler listesinde yer almıyor.
Tokenizasyonda tablo daha bulanık. Türk ETS tahsisatları EPİAŞ’ın işlem kayıt sisteminde kaydi olarak tutuluyor ve Kanunun 9(9). maddesine göre teminat sözleşmelerine konu edilemiyor. Bu sistemin dışında bir tahsisatı temsil ettiğini iddia eden bir token için tespit edebildiğimiz bir hukuki dayanak yok. Gönüllü karbon kredilerinin tokenize edilmesi ise daha belirsiz: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 3. maddesindeki (7518 sayılı Kanunla eklenen) kripto varlık tanımı, dağıtık defter teknolojisiyle oluşturulan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıkları kapsıyor; kripto varlık hizmet sağlayıcılar 35/B maddesi uyarınca SPK izni almak zorunda. Karbon token’larına ilişkin bir SPK görüşüne rastlamadık; dolayısıyla bir karbon token pazaryerinin bu izne tabi olup olmadığı açık bir soru. Tokenizasyonun genel çerçevesini RWA yazımızda ele almıştık.
ESG verisi ve yeşil iddialar: yeşile boyamanın artık tanımı var
ESG ve karbon fintech’lerinin söyledikleri artık üç düzenlemeye tabi:
- Reklam. 1 Ağustos 2026’dan itibaren değişik Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği “çevresel beyan”ı tanımlıyor; reklamda anılan sertifika ve onayların yetkili, akredite veya bağımsız kuruluşlardan alınan belgelerle ispatlanmasını şart koşuyor; genel içerikli çevresel ibareler açıklamasız kullanılamıyor ve beyanın ürünün hangi bölümü veya yaşam döngüsünün hangi süreciyle ilgili olduğu belirtilmeli (madde 17(3), (5), (6)). Ayrıntılar reklam yazımızda.
- Taksonomi. Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği (RG 24.9.2026, sayı 33380) yeşile boyamanın önlenmesini amaçları arasında sayıyor ve yeşile boyamayı halkla ilişkiler, finansman, reklamcılık veya pazarlama yöntemlerinin aldatıcı şekilde kullanılması olarak tanımlıyor. Şirketler gönüllü raporlama yapabiliyor; aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları, portföy yönetim şirketleri, bankalar ile sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri SPK, BDDK ve SEDDK’nın belirleyeceği esaslarla raporlama yapmak zorunda, ancak 1 Ocak 2029’a kadar değil (madde 13, geçici madde 1).
- İklim Kanunu. Bilgi, belge ve veri verme yükümlülüğüne uymamak veya yanıltıcı beyanda bulunmak 170.000 TL idari para cezası gerektiriyor (madde 14(6)).
AB tüketicileri açısından (AB) 2024/825 sayılı Direktif 27 Eylül 2026’dan itibaren uygulanıyor ve tacirin iddiayla ilgili tanınmış üstün çevresel performansını kanıtlayamadığı genel çevresel iddiaları ve bir ürünün çevreye etkisinin denkleştirme yoluyla nötr, azaltılmış veya olumlu olduğu iddialarını yasaklı uygulamalar listesine ekliyor. AB’li tüketicilere sunulan “karbon nötr kart” veya “alışverişini denkleştir” özellikleri yeniden gözden geçirilmeli. Ayrı bir düzenleme olan Yeşil İddialar Direktifi önerisi (COM(2023)166), Avrupa Parlamentosu Mevzuat Gözlemevi’ne göre hâlâ Konseyin ilk okuma tutumunu bekliyor.
TSRS: kim sürdürülebilirlik raporu hazırlamak zorunda?
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun (KGK) 21634 sayılı Kararına göre Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS); SPK’ya tabi yatırım kuruluşları, portföy yönetim şirketleri ve halka açık şirketler, BDDK’ya tabi bankalar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri ile sigorta şirketleri gibi sayılan kategorilerde, üç ölçütten en az ikisinin eşiğini art arda iki dönem aşanlara uygulanıyor. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesindekiler dışındaki bankalar eşik aranmaksızın kapsamda. KGK’nın 13 Ocak 2026 tarihli kararı eşikleri, 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için aktif toplamı 1 milyar TL, net satış hasılatı 2 milyar TL ve 500 çalışan olarak yeniden belirledi. İlk iki yılda Kapsam 3 emisyonlarının açıklanması zorunlu değil. Ödeme ve elektronik para kuruluşları listede bu sıfatla sayılmıyor; ancak iş ortağı bankaları sayılıyor, dolayısıyla dolaylı veri talepleri beklenmeli.
Nereden başlamalı?
AB’ye CBAM kapsamında mal satan ihracatçı için:
- Her AB’li müşterinizin 50 ton eşiğini aşıp aşmadığını ve yetkili beyan sahibi olup olmadığını teyit edin.
- Doğrulanmış gerçek emisyon verisi sunup sunmayacağınıza karar verin; akredite doğrulayıcıyla erkenden anlaşın.
- Tedarik sözleşmelerine CBAM verisi, doğrulama ve maliyet paylaşımı hükümleri ekleyin.
- Tesisiniz TR ETS pilotundaysa İzleme Metodolojisi Planı süresini ve MEDAS doğrulayıcı atamasını kontrol edin.
Karbon kredisi veya ESG verisi fintech’i için:
- İhraç ettiğiniz veya listelediğiniz token’ların 6362 sayılı Kanun anlamında kripto varlık sayılıp sayılmayacağını lansmandan önce değerlendirin.
- Türk ETS tahsisatlarını kayıt sistemi dışında temsil etmeyin, teminat olarak kurgulamayın.
- Her “yeşil”, “karbon nötr” veya “denkleştirme” iddiasını Türk reklam kurallarına ve AB’li kullanıcılar için 2024/825 sayılı Direktife göre denetleyin.
- Ürününüzün banka ve kurumsal müşterilerinizin ihtiyaç duyacağı TSRS ve taksonomi formatlarında veri üretebilmesini sağlayın.
İlgili ödeme ve kripto başlıkları için fintech hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz.
CBAM bedelini Türk ihracatçı mı öder?
Hayır. Hukuki yükümlülük, 50 ton eşiğinin üzerinde yetkili CBAM beyan sahibi olması gereken AB’li ithalatçıdadır. Uygulamada ihracatçı emisyon verisini sağlar ve fiyatlama yoluyla maliyetin bir kısmını üstlenebilir; ihracatçının riskini belirleyen yer tedarik sözleşmesidir.
TR ETS kapsamındaki tesisler 2026’da tahsisat bedeli öder mi?
Hayır. KPK/2026/1 sayılı Karbon Piyasası Kurulu kararına göre pilot kapsamındaki işletmeler 2026 sistem yılında yalnızca raporlama yükümlülüğüne tabi; fiyat mekanizması 2027 sistem yılı itibarıyla başlıyor ve pilot dönemde kıyas yöntemine göre yüzde 100 ücretsiz tahsisat veriliyor.
Türkiye’de kullanıcılara tokenize karbon kredisi satabilir miyiz?
Henüz özel bir düzenleme yok. Türk ETS tahsisatları yalnızca EPİAŞ’ın kayıt sisteminde var ve teminata konu edilemiyor. Gönüllü kredileri temsil eden token’lar 6362 sayılı Kanundaki kripto varlık tanımına girebilir ve SPK izin kurallarını gündeme getirebilir; ancak SPK bu konuda görüş açıklamış değil. Yapıyı lansmandan önce değerlendirin.
Kaynak. (AB) 2023/956 sayılı Tüzük (CBAM, ABRG L 130, 16.5.2023), md. 4, 9, 22; 8 Ekim 2025 tarihli (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük (ABRG L, 17.10.2025), md. 2a, 9 (2023/956 sayılı Tüzüğün 9. maddesini yeniden düzenleyen), 17(7a), 22(2), Ek VII; Avrupa Komisyonu, CBAM kesin dönem ve CBAM sertifika fiyatları; (AB) 2024/825 sayılı Direktif, md. 4, Ek I bent 4a ve 4c; Mevzuat Gözlemevi, 2023/0085(COD); 7552 sayılı İklim Kanunu (RG 9.7.2025, sayı 32951), md. 2, 8, 9, 10, 11, 14, geçici md. 1; Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği (RG 27.8.2026, sayı 33353), md. 4, 5, 16, 25, 29, 30, geçici md. 3; Karbon Piyasası Kurulu kararı KPK/2026/1; Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği (RG 24.9.2026, sayı 33380), md. 4, 13, geçici md. 1; Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG 1.7.2026, sayı 33297), md. 1, 5, 15; 7518 sayılı Kanun (RG 2.7.2024, sayı 32590) ile değişik 6362 sayılı Kanun md. 3 ve 35/B; KGK’nın 21634 sayılı Kararı (RG 29.12.2023, sayı 32414 (1.M)) ve KGK’nın 13.1.2026 tarihli kararı (RG 16.1.2026, sayı 33139).
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.
Yazar
Daha fazla Vircon İçgörüleri
Türkiye'de Açık Bankacılık: Fintech'ler İçin Pratik Hukuki Rehber (2026)
18 Ekim 2026Dijital Kimlik Cüzdanı, Biyometri ve e-KYC: Türk Fintech'ler Ne Bilmeli? (eIDAS 2, AMLR, TCMB, BDDK, MASAK)
23 Ekim 2026Türkiye'de Espor Oyuncu Sözleşmeleri: İşçi mi Sporcu mu, İş Kanunu İstisnası, İmaj Hakkı ve Kulüp–Oyuncu–Yayıncı Üçgeni
23 Ekim 2026Türkiye'de Uygulama İçi Satın Alma ve İade: Dijital İçerik İstisnası, Ön Bilgilendirme ve Elmas Satın Alan Çocuk
21 Ekim 2026Loot Box, Gacha ve Türkiye'de Şans Oyunu Sınırı: 7258 sayılı Kanun, TCK m.228 ve Reklam Kurulu
20 Ekim 2026Türkiye'de Paya Dayalı Kitle Fonlaması: Startup Lisanslı Platformdan III-35/A.2 Tebliği Uyarınca Nasıl Fon Toplar?
17 Ekim 2026İlgili Hizmet Alanlarımız
ICO'lar & Kripto Para Birimleri Blockchain
Kripto varlık regülasyonu, token arzı, exchange ve custody lisansı.
Hizmet sayfası →Birleşme ve Devralmalar
M&A danışmanlığı: due diligence, yapılandırma, dokümantasyon, müzakere.
Hizmet sayfası →İş Hukuku
İş sözleşmeleri, ESOP, fesih, rekabet yasağı, çalışma izni.
Hizmet sayfası →