Venture studio (startup stüdyosu, girişim fabrikası), startup’ları seri hâlde üreten organizasyondur: fikirleri üretir veya seçer, en erken aşama çalışmayı kendi bilançosundan fonlar, paylaşımlı ekipler — mühendislik, tasarım, büyüme, hukuk operasyonu — sağlar ve doğrulanan her konsepti bağımsız şirket olarak ayrıştırmak (spin-out) için kurucular veya CEO’lar devşirir. Hızlandırıcıdan (dış kurucuların şirketlerini küçük pay karşılığı dönemler hâlinde alan) ve fondan (kendisinin kurmadığı şirketlere yatıran) farklı olarak stüdyo, endüstriyel ölçekte bir kurucu ortaktır ve kendini buna göre fiyatlar: spin-out anında stüdyo payları yaygın olarak %30–60 bandındadır.
Model, yukarı potansiyeli hayatta kalmayla takas eder: stüdyo şirketleri doğrulanmış taleple, altyapıyla ve deneyimli operatörlerle başlar; birçok çalışma soğuk başlangıçlı startup’lardan daha yüksek erken hayatta kalma oranları raporlar. Süregelen tartışma cap table’dır — stüdyodan, ileriye dönük sermaye koymayan bir çoğunluk ortakla çıkan şirket, kurucu-operatörlerin baskın payı tutmasını isteyen klasik VC’lerden para kaldırmakta zorlanabilir. Modern stüdyolar buna pay kademelendirmesi, devam yatırımı taahhütleri veya stüdyo-artı-fon ikili rolüyle cevap verir.
Dokümantasyon gerçeği
Stüdyo ilişkileri tasarımı gereği doküman yüklüdür: stüdyodan NewCo’ya fikri mülkiyet devri (fikir, kod ve marka genellikle stüdyo malı olarak başlar), iki tarafı da koruyan vesting’li kurucu sözleşmeleri, paylaşımlı ekipleri fiyatlayan hizmet sözleşmeleri ve stüdyonun spin-out sonrası yönetişim haklarını tanımlayan pay sahipleri sözleşmeleri. Stüdyo girişimlerine katılan Türk kurucular için due diligence sorusu hep aynıdır: NewCo’nun çekirdek fikri mülkiyetine gerçekten sahip olduğunu ve stüdyonun hizmet ücretleri ile payının birlikte finanse edilebilir bir şirket bıraktığını teyit edin.
Katılmadan önce sorulacak iki due diligence sorusu her şeyi özetler: NewCo çekirdek fikri mülkiyetine gerçekten sahip mi (stüdyodan devir belgeli mi) ve stüdyonun hizmet ücretleri ile payı birlikte, bir sonraki turda finanse edilebilir bir şirket bırakıyor mu? İki sorudan birinde tereddüt, pazarlık değil yapı sorunudur.
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın