Run-rate (yıllıklandırılmış hız) nedir?
Run-rate, mevcut performansın yıllıklandırılmış projeksiyonudur: tipik olarak kısa dönem rakamını (bir ay, bir çeyrek) ileriye dönük yıllık göstergeye çevirmek için kullanılır. En yaygın varyant, aylık tekrar eden gelirin 12 ile çarpılıp “ARR run-rate” üretmesidir. Run-rate bir kolaylık metriğidir: fotoğraflar için yararlı, değerleme için tehlikelidir.
Formüller
Bir dönemden genel run-rate:
Run-Rate = Dönem Rakamı × Yıldaki Dönem Sayısı
Örnekler:
- Aylık gelir × 12 = gelir run-rate’i.
- Çeyrek sonu tekrar eden gelir × 4 = ARR run-rate’i.
- Son ay net yeni ARR × 12 = yıllıklandırılmış büyüme run-rate’i.
Run-rate vs. ARR
- ARR: belirli bir anda aktif abonelik defterinin yıllıklandırılmış değeri: ekstrapolasyona değil sözleşmelere dayanır.
- Gelir run-rate: son dönemin gelirinin ileriye yansıtılması: tek seferlik kalemler, churn zamanlaması, mevsimsel gürültüyü içerir.
- İşletmenin yüksek tek seferlik geliri, sürekli olmayan kurumsal anlaşmaları veya güçlü mevsimselliği varsa ikisi anlamlı şekilde farklılaşabilir.
Run-rate ne zaman yararlı?
- Yönetim kurulu güncellemeleri için ölçek hızlı fotoğrafı (“geçen ay itibarıyla 5M USD run-rate’teyiz”).
- Tahmin hedefi belirleme: yıllık orana ulaşmak için hangi aylık performans gerekli.
- Eşit olmayan uzunluktaki dönemler arasında karşılaştırma.
Türk pazarında dikkat
Türk SaaS şirketleri için TL bazlı run-rate enflasyonla şişer (nominal büyüme reel değildir); USD bazlı normalize etmek gerekir. Mevsimsellik (yıl başı bütçe yenilemeleri, çeyrek sonu kurumsal anlaşmalar) bir ayı çarpıp “yıllıklandırmak” sıkça yanıltıcıdır: Türk B2B satış döngüleri 3 aylık çeyrek dinamikleriyle yakından örtüşür.
Nerede yanıltıcı?
- Tek seferlik kalemler: büyük kurumsal lansman ücreti dönemi şişirir ve şişirilmiş run-rate üretir.
- Mevsimsellik: zirve ay run-rate aşırı, dip ay run-rate eksik gösterir.
- Kohort dinamikleri: yeni kohortlar öngörülenden farklı churn edebilir; run-rate mevcudun süreceğini varsayar.
- Yatırımcı algısı: bir pitch deck’teki “run-rate gelir” çoğu zaman ARR’den yüksektir: yatırımcılar DD sürecinde geri normalize eder.
Yapın: değerleme konuşmalarında ve due diligence’ta ARR kullanın; run-rate’i iç fotoğraflar ve tahmin belirleme için saklayın.
Yapmayın: zirve ay veya tek seferlik şişmiş run-rate’i başlık metrik olarak yayınlamayın: sofistike yatırımcılar iskonto eder ve güven düşer.
Bu konuda mı çalışıyorsunuz? Vircon Legal Startup Hukuku ve Startup Hukuku Türkiye rehberi alanlarında danışmanlık veriyor. Bize ulaşın →
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın