Gelire dayalı finansman (revenue-based financing – RBF), aylık gelirin sabit bir yüzdesi — tipik olarak tek haneli — üzerinden, yatırımcı kullandırılan tutarın kararlaştırılmış katına (yaygın aralık 1,3x–2,5x) ulaşana kadar geri ödenen, sulandırma yaratmayan sermayedir. Klasik biçiminde sabit vade yoktur: gelir büyüdükçe geri ödeme hızlanır, daraldıkça nefes alır. Finansör gelir akışının kendisini underwrite eder; RBF’in tekrarlayan ve öngörülebilir gelirli işlerde — SaaS, abonelik, istikrarlı marjlı e-ticaret — kümelenmesinin sebebi budur.
Analizin çekirdeği alternatiflerle konumlandırmadır. Öz kaynağa karşı: sulandırma yok, yönetim kurulu koltuğu yok, yönetişim yok — ama gerçek bir nakit maliyeti ve işletme sermayesinde aylık bir akıntı var. Venture debt’e karşı: RBF’te genellikle varant yoktur ve taahhütler hafiftir, ancak efektif maliyet daha yüksektir; venture debt turlar arasındaki VC destekli şirketlere, RBF ise belki hiç VC yatırımı almayacak gelir üreten şirketlere uyar. Bir RBF kullandırımının yıllıklandırılmış efektif maliyeti geri ödeme hızınıza bağlıdır — 14 ayda geri ödenen 1,4x tavan pahalı paradır; aynı tavan 4 yıla yayılırsa ucuzdur. Katsayıyı değil, senaryoları modelleyin.
Türk hukukunda nitelendirme
Türk hukukunda RBF’e özgü bir rejim yoktur; sözleşme, Borçlar Kanunu’nun sözleşme özgürlüğü ilkesi altında atipik bir finansman sözleşmesidir. Nitelendirme iki pratik sebeple önemlidir: banka dışı bir finansörden kredi olarak okunan yapı, ödünç verme regülasyonu ve stopaj sorularını gündeme getirir; katılım tipi yapılar ise müteselsil sorumluluk sonuçlarıyla bir adi ortaklık yaratmaktan kaçınmalıdır. Türk şirketlerine sınır ötesi RBF bu yüzden çoğunlukla flip-up yapılarında holding seviyesinde yabancı hukuka tabi olarak belgelenir veya imzadan önce vergi tarafı (damga vergisi, stopaj, KKDF riski) Türk danışmanla dikkatle yerelleştirilir.
Karar kuralı: katsayıyı değil senaryoları modelleyin — 14 ayda geri ödenen 1,4x pahalı, 4 yıla yayılan aynı tavan ucuzdur; sözleşmede aylık yüzde, tavan ve erken kapama formülünün işlenmiş örnekle yazılması, RBF’in “basit ürün” vaadini gerçek kılan şeydir.
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın