Gelire dayalı finansman (revenue-based financing – RBF), aylık gelirin sabit bir yüzdesi: tipik olarak tek haneli: üzerinden, yatırımcı kullandırılan tutarın kararlaştırılmış katına (yaygın aralık 1,3x–2,5x) ulaşana kadar geri ödenen, sulandırma yaratmayan sermayedir. Klasik biçiminde sabit vade yoktur: gelir büyüdükçe geri ödeme hızlanır, daraldıkça nefes alır. Finansör gelir akışının kendisini underwrite eder; RBF’in tekrarlayan ve öngörülebilir gelirli işlerde: SaaS, abonelik, istikrarlı marjlı e-ticaret: kümelenmesinin sebebi budur.
Analizin çekirdeği alternatiflerle konumlandırmadır. Öz kaynağa karşı: sulandırma yok, yönetim kurulu koltuğu yok, yönetişim yok, ama gerçek bir nakit maliyeti ve işletme sermayesinde aylık bir akıntı var. Venture debt’e karşı: RBF’te genellikle varant yoktur ve taahhütler hafiftir, ancak efektif maliyet daha yüksektir; venture debt turlar arasındaki VC destekli şirketlere, RBF ise belki hiç VC yatırımı almayacak gelir üreten şirketlere uyar. Bir RBF kullandırımının yıllıklandırılmış efektif maliyeti geri ödeme hızınıza bağlıdır: 14 ayda geri ödenen 1,4x tavan pahalı paradır; aynı tavan 4 yıla yayılırsa ucuzdur. Katsayıyı değil, senaryoları modelleyin.
Türk hukukunda nitelendirme
Türk hukukunda RBF’e özgü bir rejim yoktur; sözleşme, Borçlar Kanunu’nun sözleşme özgürlüğü ilkesi altında atipik bir finansman sözleşmesidir. Nitelendirme iki pratik sebeple önemlidir: banka dışı bir finansörden kredi olarak okunan yapı, ödünç verme regülasyonu ve stopaj sorularını gündeme getirir; katılım tipi yapılar ise müteselsil sorumluluk sonuçlarıyla bir adi ortaklık yaratmaktan kaçınmalıdır. Türk şirketlerine sınır ötesi RBF bu yüzden çoğunlukla flip-up yapılarında holding seviyesinde yabancı hukuka tabi olarak belgelenir veya imzadan önce vergi tarafı (damga vergisi, stopaj, KKDF riski) Türk danışmanla dikkatle yerelleştirilir.
Karar kuralı: katsayıyı değil senaryoları modelleyin: 14 ayda geri ödenen 1,4x pahalı, 4 yıla yayılan aynı tavan ucuzdur; sözleşmede aylık yüzde, tavan ve erken kapama formülünün işlenmiş örnekle yazılması, RBF’in “basit ürün” vaadini gerçek kılan şeydir.
Bu konuda mı çalışıyorsunuz? Vircon Legal Startup Hukuku ve Startup Hukuku Türkiye rehberi alanlarında danışmanlık veriyor. Bize ulaşın →
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın