OFAC SDN Listesi nedir?
Özel Belirlenmiş Kişiler ve Engellenen Şahıslar (SDN) Listesi, ABD kişilerinin (ve ABD’ye dokunan işlemlerdeki birçok ABD-dışı kişinin) işlem yapmaları yasaklanan bireylerin, kuruluşların ve gemilerin konsolide listesidir. ABD Hazine’sinin Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından yönetilen SDN listesi, ABD ekonomik yaptırım uygulamasının merkezi sütunudur. SDN belirlemeleri tüm ABD-yargı yetkisindeki varlıkları dondurur ve %50 kuralı altında türev-isim tarama yükümlülükleri yaratır (SDN kişiler tarafından %50+ sahip olunan kuruluşlar kendileri engellenir).
SDN belirleme kategorileri
- Ülke-bazlı: İran (SDGT, IRGC, IFSR), Rusya (RUSSIA-EO14024), Kuzey Kore, Küba, Venezuela, Suriye.
- Konu-bazlı: CYBER2 (siber aktörler), NARCOTICS, TERROR (CT), TCO (uluslararası suç), DRCONGO, GLOMAG (Magnitsky), HUMAN-RIGHTS-EO13818.
- Sektörel: yaptırımlı ülkelerin belirli sektörlerindeki (petrol, finansal, savunma) SDN-listeli kuruluşlar.
Uyum mekaniği
- Tarama: müşteri onboarding, işlem işleme ve periyodik yeniden taramada SDN listesine karşı otomatik kontroller.
- %50 kuralı: toplam sahiplik kuralı — SDN tarafları tarafından (doğrudan veya dolaylı) ≥%50 sahip olunan kuruluşlar ayrı belirleme olmadan engellenir.
- Raporlama: 10 iş günü içinde OFAC’a engellenen-mülk raporları; yıllık engellenen-mülk raporları.
- Lisans başvuruları: belirli işlem kategorileri için genel lisanslar; başvuru üzerine spesifik lisanslar.
- Gönüllü öz-ifşa: ihlaller için hafifletici faktör; önemli ceza indirimleri.
Türk şirketleri için OFAC riski
Türk şirketleri OFAC SDN ile ABD-bağlantılı işlemlerde (USD takas, ABD bankası, ABD personel, ABD-kaynaklı teknoloji) ciddi riskle karşılaşır. ABD’de kayıtlı olmayan Türk şirketleri bile USD işlemler veya ABD pazarına satış yaptıklarında OFAC kapsamına girebilir — ikincil yaptırımlar ve correspondent banking erişim kaybı risk taşır. Türk bankaları (Halkbank Reza Zarrab davası örneği) SDN tarama uyumsuzluk maliyetlerini ağır şekilde öğrenmiştir. Pratikte tüm büyük Türk şirketleri otomatik SDN taraması (LexisNexis, Refinitiv World-Check, Dow Jones Risk Center) entegre eder.
Yapın: onboarding ve işlem-düzeyinde gerçek zamanlı SDN tarama uygulayın; gerçek lehtar arama ile %50 kuralını uygulayın; ön cephe personelini kırmızı bayraklar konusunda eğitin.
Yapmayın: yalnızca ülke-düzeyi filtrelemeye güvenmeyin — SDN belirlemeleri Türk, AB ve diğer “yaptırımsız ülke” vatandaşlarını içerir; coğrafi tarama bireysel-düzey belirlemeleri kaçırır.