EBITDA nedir?
EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization — Faiz, Vergi, Amortisman ve İtfa Öncesi Kazanç), bir şirketin faaliyet karlılığını sermaye yapısı, vergi rejimi ve muhasebe kararlarından bağımsız olarak ölçmeyi sağlayan finansal metriktir. M&A ve değerleme dünyasında en yaygın kullanılan operasyonel performans göstergesidir.
Hesaplama formülleri
Yukarıdan aşağıya yaklaşım:
EBITDA = Net Satış − COGS − Faaliyet Giderleri (D&A hariç)
Aşağıdan yukarı yaklaşım:
EBITDA = Net Kar + Faiz + Vergi + Amortisman + İtfa
EBITDA neden popüler?
- Sermaye yapısı bağımsız: Faiz dahil değil — borç vs öz kaynak finansman karışımından etkilenmez
- Vergi rejimi bağımsız: Farklı yargı bölgelerinde şirket karşılaştırması yapmaya uygun
- Muhasebe kararlarından bağımsız: Amortisman ve itfa şirketin past CapEx kararlarına bağlı — operasyonel performansı yansıtmaz
- Nakit akışı yakın: Net karın ‘kağıt’ kalemlerinden arınmış — ancak working capital değişikliklerini yakalamaz
EBITDA çarpan değerlemesi (EV/EBITDA)
M&A ve borsa değerlemesinde standart metrik:
- EV (Enterprise Value) = Piyasa değeri + Toplam borç − Nakit
- EV/EBITDA çarpanı sektör ve büyüme oranına göre değişir:
| Sektör | EV/EBITDA tipik aralık (2025) |
|---|---|
| SaaS (hızlı büyüyen) | 15-30x |
| Tech (olgun) | 8-15x |
| Sanayi | 6-10x |
| Perakende | 5-8x |
Adjusted EBITDA (Düzeltilmiş EBITDA)
Tekrarlanmayan kalemlerin dışlanmış hali. M&A müzakerelerinde sıklıkla kullanılır:
- Bir defalık restructuring ücretleri
- Sahip-yönetici aşırı maaşı (owner add-back)
- Lawsuit settlement giderleri
- Pandemi etkisi düzeltmeleri
- Akrabaya kira ödemesi (related-party)
Alıcı ile satıcı ‘add-back’ listesi üzerinde sıkı pazarlık yapar — milyonlarca dolar farkı yaratabilir.
EBITDA’nın eleştirileri
- Warren Buffett: “EBITDA, amortismanın gerçek bir gider olmadığını iddia eder; bu yanlıştır.”
- CapEx ağırlıklı işlerde (telekom, üretim) EBITDA gerçek nakit akışını abartır
- Working capital değişikliklerini yakalamaz — yüksek EBITDA + negatif serbest nakit akışı mümkün
- Manipülasyon riski: yöneticiler ‘düzeltme’ yoluyla EBITDA’yı şişirebilir
Founder için pratik etki
SaaS şirketleri için EBITDA’dan önce ARR + Rule of 40 önceliklidir (büyüme aşamasında EBITDA negatif olabilir). Olgun şirketler için EBITDA temel KPI’dır. M&A’da: bir adımlık ‘EBITDA bridge’ (audit dahil) hazırlığı + add-back listesi netleştirilmesi yatırımcı değerlemesinde 20-30% fark yaratır. Vircon Legal M&A süreçlerinde EBITDA tartışmasını yönetir.