Borç nedir?
Borç, şirketin belirli bir vade boyunca tipik olarak faiziyle birlikte geri ödemekle sözleşmesel olarak yükümlü olduğu ödünç alınmış sermayedir. Borç bilançoda yükümlülük olarak yer alır; faiz gelir tablosundan akar; anapara ve faiz ödemeleri nakit akış tablosunun finansman ve işletme bölümlerinde görünür.
Yaygın türleri
- Banka vadeli kredisi: sabit takvim, sabit veya değişken faiz, mali rasyo koşulları.
- Rotatif kredi (revolver): limit dahilinde çekilebilir; işletme sermayesi dalgalanmaları için kullanışlıdır.
- Tahvil / bono ihracı: halka arz veya tahsisli işlem gören borç enstrümanları.
- Dönüştürülebilir senet: tetik olayında öz kaynağa dönüşen borç — erken aşama startup’lar fiyatlı tur öncesi yoğun kullanır.
- Venture debt: girişim sermayesi destekli şirketlere verilen hibrit kredi + warrant; öz kaynağın yerine değil, tamamlayıcısıdır.
Borç vs. öz kaynak finansmanı
- Maliyet: borç tipik olarak vergi sonrası daha ucuzdur (faiz indirilir) ancak rijittir — gelirden bağımsız sabit ödemelerdir.
- Kontrol: borç hisseyi sulandırmaz ancak tipik olarak mali rasyo koşulu ve gözlemci hakkı koyar.
- Risk: aşırı borç büyümede getiriyi, daralmada zararı büyütür — klasik finansal kaldıraç dengesi.
Önemli oranlar
- Borç/öz kaynak: sermaye yapısı kaldıracı.
- Net borç: toplam borç eksi nakit.
- Borç/FAVÖK: geri ödeme için kaç yıllık işletme nakit akışı gerekir; kredi verenler bunu kovenant olarak sınırlar.
- Faiz karşılama oranı: EBIT ÷ faiz gideri; 2× altı stres sinyalidir.
Yapın: borcun vadesi ve amortismanını fonladığı varlığın nakit akış profiline eşleştirin; kovenant uyum panosu kurun.
Yapmayın: kanıtlanmamış iş modelinde borcu öz kaynak yerine kullanmayın — büyüme durduğunda ilk başarısız olan kalem borç servisi olur.