Türkiye’de brüt ve net maaş ayrımı
Türk iş sözleşmeleri ve teklif mektupları ücreti genellikle brüt veya net olarak ifade eder. Ayrım önemlidir çünkü Türkiye’nin bordro kesintileri yüklüdür: SGK İşçi Payı (%14), İşsizlik Sigortası (%1), gelir vergisi (artan oranlı %15-40) ve damga vergisi (%0,759). Brütten nete dönüşüm tipik olarak brütün %65-75’ini verir; vergi dilimi ve asgari ücret istisnasına göre değişir.
2026 asgari ücret ve istisna bölümü
Türkiye asgari ücreti Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından yıllık belirlenir. 2022’den bu yana tüm ücretlerin asgari ücrete tekabül eden bölümünde gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanır — yani yüksek gelirliler bile asgari-ücret-eşdeğeri istisnadan yararlanır. Güncel rakamları her zaman SGK ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sirkülerlerinden doğrulayın.
Sözleşme ifadesinde yaygın hatalar
- Net sözleşme + vergi mevzuatı değişikliği: sözleşme net rakam belirtiyorsa, sonraki vergi artışlarını işveren üstlenir (gross-up riski).
- Brüt sözleşme: çalışan vergi değişim riskini taşır; üst düzey yöneticiler ve yüksek gelirliler için yaygın.
- Yan haklar: özel sağlık sigortası, yemek bedeli ve yol parası belirli limitler altında kısmen vergiden müstesna olabilir.
İşveren tarafı — toplam maliyet
Brüt maaşın ötesinde işveren şunları öder:
- SGK İşveren Payı: ~%20,5 (5 puan indirim ve sektöre göre değişir).
- İşsizlik İşveren Payı: %2.
- Kıdem karşılığı: hizmet yılı başına 1 ay brüt (tahakkuk).
- Yıllık izin karşılığı: oransal.
Toplam işveren maliyeti, ihtiyari yan haklar öncesi tipik olarak brüt maaşın %130-140’ıdır.
Uyum
İşveren, Yönetmelik formatlarına uygun aylık bordro düzenlemek; SGK ve vergiyi belirlenen tarihlerde ödemek; ve Muhtasar Beyanname (gelir vergisi) ve APHB (SGK) beyannamelerini vermek zorundadır.
Yapın: teklif mektuplarında brüt/net ayrımını her zaman netleştirin; FTE planlaması için tam işveren maliyetini (~%140) bütçeleyin.
Yapmayın: tarihsel brüt-net oranlarının sabit kalacağını varsaymayın — asgari ücret istisna eşikleri yıllık değişir.