Çalışanlarınızı dolandırıcılıkla suçlayan tek yıldızlı bir Google Haritalar yorumu, arama sonuçlarında sitenizin üstüne çıkan bir şikâyet sitesi başlığı, ürünü hiç kullanmamış birinin uygulama mağazası değerlendirmesi: Türkiye’deki bir şirket için mesele çoğu zaman “şikâyet sitesindeki yorumu nasıl kaldırırız” ya da “Google yorumunu nasıl sildiririz” sorusuyla gündeme gelir. Türk hukuku gerçek şikâyetleri ve sert eleştiriyi korur; 1 Ağustos 2026’dan beri değerlendirme alanları ve şikâyet platformları daha sıkı tüketici hukuku kurallarına tabidir. Buna karşılık gerçeğe aykırı olgu iddiaları, hakaret, kişisel verilerin ifşası ve sahte yorumlar korunmaz. Bu yazı içerikleri bu kategorilere ayırıyor; hukuki dayanakları, yorum kurallarını, izlenecek pratik sırayı ve yapılmaması gerekenleri açıklıyor.
Eleştiri mi, hukuka aykırı içerik mi: sınır nereden geçiyor?
Müşteri eleştirebilir, hem de sert bir dille. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 24. maddesine göre kişilik haklarına saldırı; rıza, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkiyle haklı kılınmadıkça hukuka aykırıdır ve gerçek bir deneyimin dürüstçe aktarılması kural olarak haklı sayılır. Yargıtay kötüleme davalarında teamülün kabul ettiği toleransı aşan beyanları haksız rekabet saymış, ancak sert eleştiriyi ifade özgürlüğü kapsamında koruduğu kararlar da vermiştir; belirleyici olan bağlamdır.
Beş tür içerik korunmaz:
- Gerçeğe aykırı olgu iddiaları. “Hizmet yavaştı” bir değerlendirmedir; “sahte ürün satıyorlar” ise bir olgu iddiasıdır ve doğru değilse kaldırma dosyalarının çoğunun özünü oluşturur.
- İşletmeye yönelik eleştiriden farklı olarak, belirlenebilir yöneticileri veya çalışanları hedef alan hakaret.
- Çalışanların veya müşterilerin kişisel verileri ve özel hayatı.
- Ticari sırlar ve gizli belgeler.
- Rakiplerin, müşteri olmayanların veya ücret karşılığı yazanların sahte yorumları; eski çalışanlar için eski çalışanın sosyal medya paylaşımları yazımıza bakabilirsiniz.
Şirketin dayanabileceği hukuki temeller
Kişilik hakları. TMK m.24 ve 25, saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini ve etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini hâkimden isteme imkânı verir. Şirketlerin de ticari itibarları üzerinde kişilik hakları vardır. Maddi zarar Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 49. maddesine, manevi tazminat ise m.58’e göre istenir; ancak şirketin manevi tazminat isteyip isteyemeyeceği tartışmalıdır: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu birçok kararında bunu kabul etmiş, bazı daireler ve doktrinin bir kısmı ise reddetmektedir.
Haksız rekabet. Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 55(1)(a)(1) hükmü, başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, faaliyetlerini ya da ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemeyi haksız rekabet hâlleri arasında sayar. Tarafların rakip olması gerekmez; ancak davranışın rakipler arasındaki veya tedarik edenler ile müşteriler arasındaki ilişkileri etkilemesi aranır (m.54/2) ve bir rakibin sahte yorum kampanyası genellikle bu niteliktedir. TTK m.56 ise tespit, men, yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesi dâhil sonuçların ortadan kaldırılması ve tazminat taleplerini düzenler.
Hakaret suçu. Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 125. maddesindeki hakaret suçunun soruşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır (m.131); şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (m.73). Şirketin kendisinin mağdur olup olamayacağı doktrinde tartışmalıdır; akademik yorumlarda aktarılan bir kararında Yargıtay (18. Ceza Dairesi, 6.2.2017, E. 2016/18978, K. 2017/1193), herhangi bir gerçek kişiyle bağlantı kurulmadan tüzel kişiye yöneltilen sözleri m.125 kapsamı dışında görmüştür. Ceza yolu daha çok, adı geçen yöneticilerin veya çalışanların hedef alındığı durumlarda işlevseldir.
Kişisel veriler. Paylaşım belirlenebilir bir kişiyi ifşa ediyorsa, 6698 sayılı Kanun (KVKK) kapsamındaki haklar şirkete değil o kişiye aittir: önce veri sorumlusuna başvuru, ret veya 30 gün içinde cevap alınamaması hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet. Özel hayat ifşa edilmişse bu kişi 5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesine de başvurabilir.
Tüketici hukuku: 1 Ağustos 2026’dan beri yorum ve şikâyet platformu kuralları
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (RG 10.1.2015, S. 29232), 1 Mart 2022’den beri tüketici değerlendirmelerine ilişkin hükümler içeriyor. 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik yönetmeliği, 1 Ağustos 2026’dan geçerli olmak üzere 28/B maddesini baştan düzenledi ve 28/C maddesindeki cevap süresini kısalttı. Uygulamayı Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu denetler.
28/B maddesi; satıcı, sağlayıcı veya bunlar adına mesafeli sözleşmeye aracılık edenlerin tüketicilere internette mal, hizmet ya da satıcı hakkında değerlendirme imkânı tanıdığı durumlara uygulanır. Yalnızca satın alanlar değerlendirme yapabilir; satın alımın doğrulanamadığı mecralardan alınan değerlendirmeler yayınlanamaz. Değerlendirmeler olumlu ya da olumsuz ayrımı yapılmaksızın en az bir yıl süreyle, yönlendirme olmadan, objektif bir ölçüte göre sıralanarak yayınlanır; yayınlanmasına izin verilmeyen değerlendirme sahibine derhal bildirilir. Gerçeğe aykırı değerlendirme veya onaylayıcı ifade için kimseyle anlaşma yapılamaz. 28/B(7) uyarınca satıcı veya tüketici sorunun giderildiğini bildirirse, bu durum doğrulamadan sonra ilk değerlendirmeyle aynı yerde yayınlanır.
28/C maddesi ise esas faaliyet alanı tüketici şikâyetlerini yayınlamak olan şikâyet platformlarına uygulanır. İşletmeye yayından önce açıklama yapma veya cevap verme için 48 saat (önceden en az 72 saat) tanınır; bu süre içinde cevap verilmezse şikâyet doğrudan yayınlanır. Şikâyet bu süre dolmadan veya gerçeği yansıtmadığı anlaşılırsa yayınlanmaz ve cevap kanalı üyelik ya da ücret şartına bağlanamaz.
Kısacası olumsuz yorumlar öylece gizlenemez; ancak gerçeğe aykırı bir şikâyete karşı 48 saatlik süre belgelerle kullanılmalıdır. Kanaatimizce bu kurallar lafzı itibarıyla satıcıları, aracıları ve şikâyet platformlarını hedef alır; genel harita ve arama hizmetlerinde belirleyici olan esasen platformun kendi içerik politikalarıdır.
Delilden davaya pratik sıra
1. İçeriği kayda geçirin. URL’yi, tarihi, sayfayı ve yorum sahibinin profilini saklayın. Dava ihtimali varsa noter tespiti (Türkiye Noterler Birliği üzerinden yürütülen e-tespit dâhil) ya da Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400. maddesine göre delil tespiti, inkârı zor bir kayıt sağlar.
2. Platformun kanallarını kullanın. Google İşletme Profili yardım sayfalarına göre yalnızca Google politikalarını ihlal eden yorumlar kaldırılır, işletme sahibinin yalnızca katılmadığı yorumlar kaldırılmaz ve bir defalık itiraz hakkı vardır. Sahte etkileşim politikası; bir rakibin işletme kaydına yazılan içerikleri, mevcut veya eski çalışanlar dâhil çıkar çatışmasına dayanan içerikleri ve ücretli yorumları kapsar. Hukuka aykırı içerik için Google’ın ayrı hukuki kaldırma formu, belirli URL’leri ve bir açıklamayı ister; Google’da kısıtlanan içerik başka yerlerde yayında kalabilir. Prosedürler değişebilir; başvurmadan önce güncel sayfaları kontrol edin.
3. 5651 sayılı Kanun’a göre bildirim yapın. M.2/1-r’deki uyarı yöntemi, önce içerik sağlayıcıya, makul sürede sonuç alınamazsa yer sağlayıcıya bildirim demektir; yer sağlayıcı haberdar edildiğinde hukuka aykırı içeriği yayından çıkarmak zorundadır (m.5/2). Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcı, kişilerin başvurularını 48 saat içinde cevaplamalıdır (Ek m.4). Ayrıntılar için platform sorumluluğu ve kullanıcı içeriği yazımıza bakabilirsiniz.
4. Suç duyurusu ve anonim yazarlar. Kişilere hakaret veya tehdit edilmişse ya da kişisel veriler ifşa edilmişse, anonim yazarın kimliğine ulaşmanın gerçekçi yolu suç duyurusudur: Cumhuriyet savcısı hesap ve trafik bilgilerini talep edebilir. Platformlar kullanıcı verilerini kural olarak şirketlere vermez.
5. Gerçekçi beklentiyle hukuk davası. 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesine göre sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli kararı alma yolu artık yoktur: Anayasa Mahkemesi maddeyi iptal etti (E. 2020/76, K. 2023/172), iptal 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girdi ve Kasım 2026 itibarıyla yerine yeni hüküm konmadı. M.8, 8/A ve 9/A dar durumlar için yürürlükte; Kanun’un uygulanmasında yetkili kurum artık Siber Güvenlik Başkanlığı’dır. Taleplerin çoğu TMK m.24-25 veya TTK m.56 uyarınca asliye hukuk mahkemesine gidiyor ve ihtiyati tedbir talepleri sıklıkla reddediliyor; bkz. 2024 sonrası içerik kaldırma ve erişim engeli yazımız. Yurt dışı platformlar için Google, Meta ve X’e içerik kaldırma başvurusu, arama sonuçları için unutulma hakkı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Hangi içerik kaldırılabilir, hangi yolla?
| İçerik türü | Kaldırılabilir mi? | Ana yol |
|---|---|---|
| Sert ifadelerle de olsa gerçek bir olumsuz deneyim | Kural olarak hayır | Kişisel veri içermeyen cevap; sorunu çözüp çözümün yayınlanmasını sağlamak (m.28/B-7) |
| Gerçeğe aykırı olgu iddiası | Gerçeğe aykırılığı gösterilirse evet | 48 saat içinde belgeli cevap; uyarı yöntemi; TMK m.24-25 veya TTK m.56 davası |
| Belirlenebilir kişilere hakaret veya tehdit | Çoğunlukla evet | Platform bildirimi; hedef alınan kişinin şikâyeti |
| Kişisel veri veya özel hayat | Çoğunlukla evet | Gizlilik bildirimi; ilgili kişinin KVKK başvurusu; 5651 m.9/A |
| Rakip, müşteri olmayan kişi veya içeriden birinin sahte yorumu | Bağlantı gösterilebilirse evet | Sahte etkileşim veya çıkar çatışması bildirimi; haksız rekabet davası |
| Sızdırılmış gizli belgeler | Çoğunlukla evet | Hukuki kaldırma talebi; ticari sır ve sözleşme talepleri |
Yapılmaması gerekenler
- Olumlu yorum satın almayın, kurgulamayın. Hem 28/B maddesi hem Google’ın politikası bunu yasaklar.
- Olumsuz yorumları engellemeyin, ayıklamayın. Google, olumsuz yorumların caydırılmasını veya yalnızca olumlu yorumların seçici biçimde istenmesini yasaklar.
- İadeyi yorumun silinmesi şartına bağlamayın. Bunun yerine çözümün yorumun yanında yayınlanmasını sağlayın; silme karşılığı iade, platform kuralları bakımından teşvik sayılabilir.
- Yorum sahibini tehdit etmeyin. Dürüst bir müşteriyi yıldırmaya çalışmak başlı başına hukuki risk doğurur ve çoğu zaman yayınlanarak geri döner.
- Müşterinin verileriyle cevap vermeyin. Kamuya açık cevaba eklenen sipariş veya sağlık bilgisi, itibar sorununu KVKK sorununa dönüştürür.
Nereden başlamalı
- Paylaşımı kayda geçirin; dava ihtimali varsa noter veya mahkeme aracılığıyla tespit yaptırın.
- İçeriği dürüstçe sınıflandırın: kaldırma çabasını yalnızca gerçeğe aykırı olgu, hakaret, kişisel veri, gizli bilgi ve sahte yorum haklı kılar.
- Şikâyet platformlarında 48 saat içinde belgeli cevap verin; kendi yorum uygulamalarınızı 28/B’ye göre kontrol edin.
- Önce platformun politika kanalını, sonra hukuki kanalını kullanın; başvuru numaralarını saklayın.
- Ardından uyarı yöntemiyle bildirimi, suç duyurusunu veya davayı değerlendirin.
Sık sorulan sorular
Şikâyet sitesindeki olumsuz yorum kaldırtılabilir mi?
Ancak içerik hukuka aykırıysa: gerçeğe aykırı olgu iddiası, hakaret, kişisel veri ya da sahte yorum. Sert de olsa gerçek bir şikâyet korunur. Şikâyet platformları yayından önce işletmeye 48 saat cevap süresi tanımak zorundadır ve gerçeğe aykırı olduğu anlaşılan şikâyeti yayınlamamalıdır; bu nedenle bu süre içinde verilen belgeli cevap çoğu zaman en iyi ilk adımdır.
Şirket bir yorum nedeniyle hakaretten suç duyurusunda bulunabilir mi?
Kimin hedef alındığına bağlıdır. TCK m.125’teki hakaret suçu şikâyete bağlıdır ve şikâyet, fiil ile failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Şirketin kendisinin mağdur olup olamayacağı tartışmalıdır; Yargıtay, gerçek bir kişiyle bağlantı kurulmadan yalnızca tüzel kişiye yöneltilen sözleri m.125 kapsamı dışında görmüştür. Hakarete uğrayan yöneticiler veya çalışanlar kendileri şikâyetçi olabilir.
Anonim yorumu kimin yazdığını öğrenebilir miyiz?
Platforma sorarak çoğu zaman hayır. Platformlar kullanıcı verilerini kural olarak özel kişilere vermez; örneğin Google’ın yayımladığı politika, hukuki süreç yoluyla gelen resmî makam taleplerini düzenler. Türkiye’de gerçekçi yol suç duyurusudur; Cumhuriyet savcısı hesap ve trafik bilgilerini talep edebilir. Eylem suç oluşturmuyorsa yazarın kimliği hiç tespit edilemeyebilir; bu durumda talep, platformdaki içeriğe yönelik olarak sürdürülür.
Kendi e-ticaret sitemizdeki olumsuz yorumları silebilir miyiz?
Kural olarak hayır. 28/B maddesine göre satıcıların ve pazaryerlerinin kanallarındaki değerlendirmeler, olumlu ya da olumsuz ayrımı yapılmaksızın en az bir yıl süreyle, objektif bir sıralamayla yayınlanır ve yalnızca satın alanlar değerlendirme yapabilir. İlan edilen kurallara aykırı yorumlar reddedilebilir, ancak yorum sahibine bildirim yapılmalıdır.
Kaynaklar. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.24-25 (metin); 6098 sayılı TBK m.49, 58; 6102 sayılı TTK m.54-56; 5237 sayılı TCK m.73, 125, 131; 6698 sayılı KVKK m.11, 13, 14; 5651 sayılı Kanun m.2/1-r, 5, 8, 8/A, 9/A, Ek m.4 (metin); 6100 sayılı HMK m.400; 6502 sayılı Kanun m.61-63; Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (RG 10.1.2015, S. 29232) m.28/B ve 28/C, değişiklikleriyle (RG 1.2.2022, S. 31737; RG 1.7.2026, S. 33297; Ticaret Bakanlığı); Anayasa Mahkemesi E. 2020/76, K. 2023/172 (RG 10.1.2024, S. 32425); Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 6.2.2017, E. 2016/18978, K. 2017/1193; Google’ın yasaklanmış içerik, yorum bildirme, hukuki kaldırma ve bilgi talepleri sayfaları.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz; somut durumunuz için danışmanlık alınız.
