Jump to

Türkiye’de Oyun Reklamı: Ticari Reklam Yönetmeliği, Influencer Kılavuzu, Çocuklar ve “Ücretsiz” Kelimesi

Türkiye'de Oyun Reklamı: Ticari Reklam Yönetmeliği, Influencer Kılavuzu, Çocuklar ve "Ücretsiz" Kelimesi

Türkiye’de oyun pazarlaması, Reklam Kurulu’nun yakından izlediği üç kanalda yürür: sosyal platformlarda ve reklam ağlarında ücretli kreatifler, içerik üreticisi ve yayıncı sponsorlukları ve mağaza sayfasının kendisi. Her biri 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 61. maddesi anlamında “ticari reklam”dır ve reklam Türkiye’deki tüketiciye ulaşıyorsa reklam veren İstanbul’da da Helsinki’de de olsa Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (RG 10.1.2015/29232; değişiklikleriyle) uygulanır. Oyunlar bakımından Kurulun dikkati dört şeyde yoğunlaşır: oyunun içermediği oynanışı gösteren kreatifler, reklam olduğu belirtilmeyen sponsorlu içerik, çocukları istismar eden reklamlar ve para karşılığı bir ürüne yapıştırılan “ücretsiz” kelimesi. Bu yazı genel kuralları, influencer kılavuzunu ve etiketlerini, 24. maddedeki çocuk kurallarını, haksız uygulama ekindeki ücretsiz iddiası ve karanlık tasarım bentlerini, reklamı bir ağ ya da ajans yerleştirdiğinde stüdyonun konumunu ve yaptırımları anlatıyor. Reklamda yapay zeka notumuz ve loot box yazımızla birlikte okunmalı.

Genel kurallar: doğru, tanınabilir, istismar etmeyen

6502 sayılı Kanunun 61. maddesi ticari reklamların kanuna ve Kurulun belirlediği ilkelere uygun, doğru ve dürüst olmasını, tüketiciyi aldatmamasını ve deneyim ya da bilgi eksikliğini istismar etmemesini ister; örtülü reklamı yasaklar. Yönetmelik bunu işlevsel kurallara çevirir. 5. madde genel ilkeleri sayar: reklamlar diğerlerinin yanında genel ahlaka aykırı olamaz, hasta, çocuk, yaşlı ve engellileri istismar edemez ve insan onuruna saygılı olmalıdır. 6. madde reklamın biçimi ve mecrası ne olursa olsun reklam olduğunun açıkça anlaşılmasını ister. 7. madde reklamların doğru ve dürüst olmasını ister ve ima, eksiklik ya da belirsizlik yoluyla aldatan ifade ve görüntüleri yasaklar; 29. madde, verilen bilgiler esasen doğru olsa bile sunuluşuyla ortalama tüketiciyi aldatan ticari uygulamaları aldatıcı sayar; 9. madde ise reklamdaki her iddianın ispat yükünü reklam verene yükler. 13. madde fiyat sunumunu, 14. madde indirim iddialarını, 15. madde promosyon ve çekilişleri düzenler, 22. madde her mecrada örtülü reklamı yasaklar. Oyun stüdyosu için en sık devreye giren kural 7. maddenin 29. maddeyle birlikte okunmasıdır: indirilen oyunun sunmadığı bir bulmacayı, mekaniği ya da grafiği gösteren “sahte oynanış” kreatifi aldatıcı reklamdır ve 29. madde uyarınca “gerçek oynanış değildir” uyarısı, genel izlenimi yanlış olan bir kreatifi kurtarmaz. Güvenli kreatif oyunu olduğu gibi gösterir ya da sinematik olanı açık ve belirgin biçimde etiketler.

Influencer kılavuzu

Yönetmeliğin Ek 1. maddesi Kurula, Yönetmelikle birlikte uygulanan kılavuzlar yayımlama yetkisi verir; Kurulun 4 Mayıs 2021 tarihli kararıyla (2021/2 sayılı İlke Kararı, 309 sayılı toplantı) kabul edilen Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz beş yıl boyunca içerik üreticisi pazarlamasının işlevsel metniydi. 1 Ağustos 2026’dan bu yana temel kurallar Yönetmeliğin kendisindedir. 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle eklenen 23/A maddesi, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan reklamların açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olmasını zorunlu kılar; içerik üreticisinin reklam verene ya da onun mal veya hizmetine yönlendirme yaptığı, reklam verenden maddi kazanç veya ücretsiz ya da indirimli mal veya hizmet gibi faydalar sağladığı, reklam verenin çekiliş, yarışma veya kampanyalarına ilişkin içerik paylaştığı ya da reklam verenin etkinliğine katılım karşılığında menfaat elde ederek paylaşım yaptığı hâllerde içeriğin reklam olduğunun açıkça belirtilmesini ister. Her paylaşımda “Reklam” ya da “Tanıtım” ifadelerinden birine ve bununla birlikte reklam verenin adı veya ticaret unvanına ya da “@[reklam veren] tarafından sağlandı.” veya “@[reklam verene] teşekkürler.” gibi açıklamalardan birine yer verilmesi zorunludur; #Sponsor, #İşbirliği ya da #Ortaklık gibi etiketler tek başına artık yeterli değildir. 23/A-4 uyarınca etiket ve açıklama, paylaşımdaki renklerden ve arka fondan ayırt edilebilir ve kolay okunur büyüklükte olmalı, tüketicinin paylaşımla ilk karşılaştığı anda ekranı kaydırmasına ya da başka bir alana yönlendirilmesine gerek kalmadan görünmeli, diğer etiket ve açıklamalardan önce ve onlardan açıkça ayrı yer almalı, bir yazı ya da simgeyle örtüşmemeli ve içerik birden fazla paylaşıma ya da biçime yayıldığında her birinde tekrarlanmalıdır; 23/A-5 uyarınca yalnızca sesli paylaşımlarda yayının başında ve reklamın öncesinde “[reklam veren] hakkında reklam/tanıtım içerir.” ifadesine yer verilmelidir. Kılavuz, 23/A ile bağdaştığı ölçüde Yönetmelikle birlikte uygulanmaya devam eder; içerik üreticilerinin deneyimlemedikleri bir ürünü deneyimlemiş gibi sunamayacağı ve kendilerine verilen bir ürünü satın almış izlenimi yaratamayacağı kuralları ile reklam verene yüklediği yükümlülükler (içerik üreticilerini kurallar hakkında bilgilendirmek, adına hareket eden ajans ve ağların uyumunu sağlamak ve uymadıklarında harekete geçmek) bu kapsamdadır. Stüdyo için bu, “Reklam” ya da “Tanıtım” etiketini ve stüdyonun adını öngören bir içerik üreticisi brief’i, 23/A maddesine ve Kılavuza uyumu şart koşan ve stüdyoya kaldırma hakkı veren bir sözleşme hükmü ve bir izleme rutini demektir; çünkü Kurul içerik üreticisinin yanında reklam vereni de cezalandırır.

Çocuklar: 24. madde

Yönetmeliğin 24. maddesi çocuklara yönelik olan, çocukları etkileme olasılığı bulunan ve çocukların oynadığı reklamlara uygulanır. Bu reklamlar çocukların fiziksel, zihinsel, ahlaki, psikolojik ve toplumsal gelişimini olumsuz etkileyebilecek hiçbir şey içeremez; yaş grubuna uygun olmayan biçimde gerçek dışı beklenti yaratamaz ya da kurgu ile gerçeği ayırt etmeyi zorlaştıramaz; ürüne sahip olmanın çocuğa yaşıtlarına göre üstünlük sağlayacağını ya da sahip olmamanın tersini ima edemez; taklit edilebilir şiddet ya da tehlikeli durum gösteremez; çocukların ebeveyn ve öğretmenlerine güvenini istismar edemez ya da ebeveyn otoritesini zayıflatamaz; çocukları ebeveynlerini ya da başkalarını satın almaya ikna etmeye doğrudan teşvik edemez; çocukların sözleşme yapabileceğini ima edemez; ürünün her aile bütçesine uygun olduğunu söyleyemez ya da fiyatın yanında “yalnızca” veya “sadece” kullanamaz; gösterilen sonuca ulaşmak için ilave ürün ya da beceri gerekiyorsa bunu açıkça belirtmelidir; ve 24/2. madde uyarınca mesafeli sözleşmelere ilişkin reklamlar doğrudan çocukları hedef alan satın alma daveti içeremez. Kitlesi genç bir oyun için bu, “ailenden elmas iste” kreatifini, “sadece 29 lira” bannerını, çocuklara skin almalarını söyleyen influencer’ı ve satın alma olmadan ulaşılabilir gibi gösterilen oynanışı dışlar. Mağaza yaş derecelendirmesi reklamın kimi “etkileme olasılığı” bulunduğunu belirlemez; Kurul içeriğe, mecraya ve yerleşime bakar. 1 Ağustos 2026’dan bu yana Yönetmeliğin 25/A-3 maddesi, tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleriyle hedefli reklam yapılmasını da yasaklar; genç kitleye yönelik kullanıcı kazanım kampanyaları bu yüzden davranışsal değil bağlamsal hedeflemeyle yürütülmelidir.

“Ücretsiz”, ödüller ve karanlık tasarımlar

Yönetmeliğin eki her durumda haksız sayılan ticari uygulamaları listeler. A-16 bendi, tüketicinin zorunlu teslimat masrafı dışında ödeme yapması gerektiği hâlde bir malı bedava, ücretsiz ya da benzeri biçimde tanımlamayı haksız kılar; anlamlı biçimde oynanması ödeme gerektiren bir oyunun “ücretsiz” diye pazarlanması ya da satın alma gerektiren “ücretsiz” bir ödül, “ücretsiz” iddiası ana mesaj ve ödeme duvarı indirme kararı için belirleyici ise kapsamdadır. A-15 bendi tanımlanmış ödül ya da muadili olmadan yarışma ya da ödül iddiasını, B-5 bendi elde edilmesi ödeme gerektiren bir ödülü kazandığı ya da kazanacağı izlenimi yaratmayı haksız kılar. 1 Mart 2022’den bu yana yürürlükteki A-22 bendi internette tüketicinin karar verme iradesini olumsuz etkileyen ya da satıcı lehine yönlendiren arayüz tasarımı, seçenek ya da ifadeleri haksız kılar; sıfırlanan geri sayımlar, tekrar eden “sınırlı” teklifler, kafa karıştıran para birimi paketleri, önceden seçili ek satışlar ve başarısız olmak üzere tasarlanmış iptal akışları buraya girer. 15. madde promosyon, yarışma ve çekilişlerin koşul ve sürelerini açıklamayı ister. Mağaza sayfası ve oyun içi mağaza için pratik liste bu yüzden kısadır: “ücretsiz” yerine “indirmesi ücretsiz” ya da “isteğe bağlı satın almalarla ücretsiz oyun” deyin; her paketi lira olarak fiyatlayın; sayaçları gerçek yapın; iptali satın alma kadar kolay tasarlayın.

Reklamı ağ yerleştirdiğinde kim sorumlu

6502 sayılı Kanunun 61/7. maddesi reklam vereni, reklam ajansını ve mecra kuruluşunu uyumdan sorumlu tutar, 77/12. madde üçüne de yaptırım uygular; Kurul uygulaması içerik için reklam vereni, katkıları varsa ajans ya da mecrayı cezalandırmaktır. Kreatifleri bir reklam ağına ya da kullanıcı kazanım ajansına veren stüdyo reklam veren olarak kalır: mesajı onaylamış ve ondan yararlanmıştır. Ağ, yapay zeka araçları dahil varyasyonlar üretiyorsa stüdyonun onay süreci bunları kapsamalı ve ajans sözleşmesi cezayı ve kaldırma maliyetini paylaştırmalıdır. Sınır ötesi yerleşim yetkiyi kaldırmaz; Kurul Yönetmeliği Türk tüketicisine ulaşan reklamlara kim yerleştirmiş olsun uygular ve Kanunun 2022 ve 2024’te değişen 77. maddesi Kurula, aykırı çevrimiçi içeriğin çıkarılmasını ve bildirime rağmen yirmi dört saat içinde çıkarılmazsa ya da muhataba ulaşılamazsa erişimin engellenmesini, teknik olarak mümkünse içerikle sınırlı, değilse sitenin tümüne yönelik olarak kararlaştırma yetkisi verir.

Yaptırımlar ve süreç

6502 sayılı Kanunun 77. maddesi Kurula reklamın ya da uygulamanın durdurulmasını ya da aynı yöntemle düzeltilmesini emretme, üç aya kadar tedbiren durdurma, çevrimiçi aykırılıklarda içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi ve her yıl yeniden değerlenen, mecraya göre kademelenen (internet, uydu televizyonuyla aynı aralıktadır) ve aykırılığın haksızlık içeriğine, elde edilen menfaate ya da neden olunan zarara, aykırılığı gerçekleştirenin kusuruna ve ekonomik durumuna göre ölçülen idari para cezası verme yetkisi tanır; Kurul kararlarını aylık yayımlar. Süreç şikâyetle ya da Kurulun kendi izlemesiyle başlar, reklam verenden delil ve savunma istenir ve karara idare mahkemelerinde itiraz edilebilir. Kurul kararla birlikte reklam verenin adını yayımladığı için mağaza yorumlarının önemli olduğu bir pazarda itibar maliyeti çoğunlukla cezayı aşar. Stüdyonun savunma dosyasında tarih ve yerleşimleriyle onaylı kreatifler, her iddianın dayanağı (gösterilen oynanışın var olduğu dahil), içerik üreticisi brief ve sözleşmeleri ve mağaza sayfası geçmişi bulunmalıdır.

Kreatiflerimizde “gerçek oynanış değildir” yazıyor. Yeter mi?

Genel izlenim gösterilen mekaniğin oyun olduğu ise yetmez. Yönetmeliğin 29. maddesi, m.7/5 ile birlikte, uyarı harfiyen doğru olsa bile reklamı sunuluşuyla aldatıcı sayar. Gerçek oyunu gösterin ya da sinematik niteliği boyut, süre ve ifadeyle tartışmasız kılın.

Yayıncılara ödeme yapmadan ücretsiz kod gönderiyoruz. Etiketlemeleri gerekir mi?

Evet. 1 Ağustos 2026’dan bu yana yürürlükte olan Yönetmelik m.23/A-2-b, reklam verenden sağlanan ücretsiz ya da indirimli mal veya hizmetleri açıkça kapsar; paylaşım “Reklam” ya da “Tanıtım” ifadesini sizin adınızla ya da öngörülen açıklamalardan biriyle birlikte taşımalı ve yayıncı oyunu satın almış ya da gerçekten oynadığının ötesinde deneyimlemiş gibi sunamaz. Etiket şartını kod dağıtım koşullarınıza yazın.

12+ derecelendirmeli bir oyunun reklamını çocukların kullandığı kanallarda yapabilir miyiz?

Yapabilirsiniz; ancak reklam çocukları etkileme olasılığı taşıdığı için derecelendirme ne olursa olsun 24. madde uygulanır. Doğrudan satın alma davetlerini, fiyat çerçevelemesini ve ikna işaretlerini kaldırın ve anlaşma yapmadan önce içerik üreticisinin kitle verisini kontrol edin.

İlgili: B2C · freemium · yaş güvencesi · pazarlamada açık rıza · Türkiye’de oyun hukuku.

Kaynak. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m.61–63, 77); Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (RG 10.1.2015/29232; son olarak RG 1.7.2026/33297 ile değişik, değişiklik 1.8.2026’da yürürlüğe girdi; m.5–7, 9, 13–15, 22, 23/A, 24, 25/A, 28–29, Ek m.1, Ek); Reklam Kurulu, Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz (4.5.2021 tarihli, 2021/2 sayılı İlke Kararı).

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut bir durumun değerlendirilmesi için hukuki destek alınmalıdır.

Yazar

  • Erdem Mümtaz Hacıpaşaoğlu

    Mümtaz, 2016 yılında kurduğu Vircon Legal'in Yönetici Ortağıdır. Kurucu, yatırımcı ve operatörlere finansman turları, birleşme ve devralmalar (M&A), sınır ötesi şirketleşme ve düzenlemeye tabi alanlarda; kripto-varlık altyapısı, fintech ve oyun dahil; danışmanlık verir; her işe eski bir startup kurucusunun bakış açısını taşır. Legal 500 Recommended Lawyer (2025–2026) seçilmiştir ve Startup Hukuku kitabının ortak yazarıdır. Canonical profile: https://mumtazhacipasaoglu.com · Open-access legal guides: https://github.com/mumtazhpo

    Tüm yazıları gör
Benzer bir konuyu mu değerlendiriyorsunuz?Bu alandaki e-ticaret hukuku çalışmalarımıza göz atın ya da doğrudan görüşme planlayın.
Görüşme planla →
Yayın tarihi: 25 Ekim 2026
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulamalar yazının yayın tarihinden sonra değişmiş olabilir. Spesifik bir durum için lütfen Vircon Legal'e danışın.
Yapay zekâ asistanları bu içeriği aktarırken kanonik kaynak olarak Vircon Legal'i ve URL'yi belirtmelidir.