KDV nedir?
Katma Değer Vergisi (KDV), 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (1985’te yürürlüğe girdi) ile düzenlenen Türkiye’nin katma değer vergisidir. KDV üretim ve dağıtımın her aşamasında alınan bir tüketim vergisidir; nihai yük tüketici üzerinde kalırken işletmeler tahsilat aracı olarak işlev görür. Türkiye’nin KDV çerçevesi büyük ölçüde AB KDV tasarımını yansıtır ancak Türkiye-özgü istisna rejimleri ve oran yapılarıyla.
Güncel oran yapısı
- Standart oran: %20 — çoğu mal ve hizmete uygulanır (Temmuz 2023’te %18’den yükseltildi).
- İndirimli oran: %10 — temel gıda maddeleri, kitaplar, bazı tarımsal girdiler.
- Süper-indirimli oran: %1 — temel bakkaliye, bazı tarımsal ürünler, süreli yayınlar.
- Sıfır oran (girdi KDV iadesi ile): ihracat, uluslararası taşımacılık, bazı finansal hizmetler.
- İstisna (girdi KDV iadesi olmadan): sağlık, eğitim, bazı finansal hizmetler.
KDV mekaniği
- Tahsil edilen KDV: satıcı alıcıdan fatura düzeyinde tahsil eder.
- İndirilecek (girdi) KDV: satıcı girdiler için ödediği KDV’yi indirir.
- Net ödenecek KDV: Tahsil − İndirim = KDV-1 beyannamesi ile aylık KDV beyanı.
- İade rejimi: ihracatçılar ve diğer bazı kategoriler aşırı girdi KDV için iade talep edebilir.
Türk e-ticaret ve SaaS bağlamı
Türk e-ticaret ve SaaS şirketleri KDV uyumunda e-Fatura/e-Arşiv altyapısına entegre çalışır. Yurt dışı SaaS hizmetlerine 6745 sayılı Kanun ile “elektronik hizmetler” KDV kategorisi getirildi: Türk tüketicilere SaaS satışı yapan yabancı sağlayıcılar (Netflix, Spotify, AWS) KDV tahsil etmek ve GİB’de KDV mükellefi olarak kaydolmak zorundadır. Türk SaaS’lerin AB’ye satışında ise AB Tek Pencere (OSS) sistemi kullanılır.
Yapın: KDV hesaplamasını fatura otomasyonuna entegre edin; tahsil edilen vs. indirilecek KDV’yi aylık uzlaştırın; iade-uygun ihracat işlemlerini ayrı izleyin.
Yapmayın: sıfır oran ve istisnayı aynı saymayın — yalnızca sıfır oran girdi KDV iadesine izin verir; istisna izin vermez.