BSMV nedir?
BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi); 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu uyarınca banka, sigorta şirketi ve diğer finans kurumlarının lehe aldıkları paralar: faiz, ücret, komisyon ve primler: üzerinden ödediği işlem vergisidir. Finansal işlemler KDV sisteminin dışında olduğundan onun yerine BSMV uygulanır ve maliyet fiilen müşteriye yansıtılır: Türkiye’deki her kredi, kart ücreti ve poliçede sessizce BSMV vardır.
Oranlar ve matrah
Genel oran %5’tir (faiz, komisyon ve hizmet ücretleri); bankalararası mevduat faizi ile belirli para piyasası işlemlerinde %1 uygulanır; kambiyo satışlarında Cumhurbaşkanı kararıyla dönemsel olarak belirlenen ayrı bir oran geçerlidir. Matrah, kurumun lehine kalan brüt tutardır: KDV’deki gibi indirim mekanizması yoktur; BSMV bu yüzden kademeli olarak birikir.
Fintech’ler neden önemser?
Kapsam, kurumun ve işlemin niteliğine göre belirlenir: bankalar ve sigortacılar her zaman kapsamdadır; faktoring, leasing ve finansman şirketleri esas faaliyet işlemleriyle kapsama girer; ödeme ve e-para kuruluşlarının ücret gelirleri de uygulamada BSMV’ye tabi tutulmaktadır. Ücret gelirinde %5 BSMV’yi ihmal eden bir fintech fiyatlaması birim ekonomiyi yanlış hesaplar; BaaS ortaklıklarında verginin kimin üzerinde kalacağı sözleşmeyle paylaştırılmalıdır.
BSMV, KDV’nin üzerine mi eklenir?
Hayır: bir işlem ya KDV’ye ya BSMV’ye tabidir; ikisi birden uygulanmaz. 6802 kapsamındaki finansal işlemler KDV’den istisnadır.
Finans dışı startuplar BSMV ile karşılaşır mı?
Evet: kullandıkları her banka kredisinde (faize %5 yansıtılır) ve venture debt term sheet’lerinde: toplam maliyet BSMV dahil modellenmelidir.
Mükellef ve verginin konusu
6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu m. 28’e göre banka ve sigorta şirketlerinin, her ne şekilde olursa olsun yaptıkları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine nakden veya hesaben aldıkları paralar BSMV’ye tabidir. Aynı madde banker kavramını da kapsama alır: banka muamele ve hizmetlerini esas iştigal konusu olarak yapan kişi ve kurumlar bu işlemleri dolayısıyla banker sayılır. Faktoring, finansal kiralama ve finansman şirketleri bu çerçevede esas faaliyet işlemleriyle kapsama girer. Mükellef, lehine para alan banka, banker veya sigorta şirketidir (m. 30).
Matrah, oran ve beyan
Matrah, kurumun lehine kalan paranın tutarıdır (m. 31); KDV’deki gibi indirim mekanizması bulunmadığı için vergi işlem zincirinde birikir. Genel oran %5‘tir; kanun, oranı belirli sınırlar içinde işlem türleri itibarıyla farklılaştırma yetkisini Cumhurbaşkanı’na vermiştir (m. 33). Vergilendirme dönemi takvim ayıdır; beyanname, izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar verilir (m. 47).
BSMV ile KDV ilişkisi
İki vergi aynı işlem üzerinde birlikte uygulanmaz: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m. 17/4-e, 6802 sayılı Kanun kapsamına giren işlemleri KDV’den istisna tutar. Bu istisna kısmi niteliktedir; yani finans kurumu bu işlemler için yüklendiği KDV’yi indiremez. Bir fintech’in gelir kaleminin BSMV mi KDV mi olduğu, hem fiyatlamayı hem de tedarikçi faturalarındaki KDV’nin geri alınabilirliğini belirler; ödeme ve e-para kuruluşlarında bu ayrım ürün bazında yapılmalıdır.
Kaynak. 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu (m. 28–33, 47); 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m. 17
İlgili: KDV.