Telefonla birlikte satılan “ekran kırılma güvencesi”, uçak bileti alırken son ekranda işaretlenen seyahat sigortası, krediyle birlikte gelen hayat sigortası: gömülü sigorta, gömülü finansın en tanıdık biçimi; Türkiye’de ise sınırları en sıkı çizilmiş alanlarından biri. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu riski üstlenmeyi ruhsatlı sigorta şirketlerine, aracılığı Levhaya kayıtlı acentelere ve ruhsatlı brokerlere bırakıyor; Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) 2021 tarihli yönetmeliğiyle de üçüncü kişilerin e-ticaret ortamlarını sigorta satışına büyük ölçüde kapatmış durumda. Kasım 2026 itibarıyla ödeme ekranında veya uygulama içinde kimin sigorta satabileceğini, hangi modellerin işlediğini ve bir insurtech’in nelere ihtiyaç duyduğunu ele alıyoruz.
Riski sigortacı taşır, aracılığı acente ve broker yapar
Sigorta acentesi, bir sözleşmeye dayanarak daimi surette sigorta şirketlerinin nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık etmeyi veya bunları şirket adına yapmayı meslek edinen kişidir (5684 sayılı Kanun md. 2/1-m). Broker ise sigorta yaptırmak isteyeni temsil eder ve şirket seçiminde “tamamen tarafsız ve bağımsız” davranır (md. 2/1-d); brokerlik ruhsatla yapılır (md. 21/2).
Acentelik için denetim otoritesinden uygunluk belgesi ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) nezdindeki Levhaya kayıt gerekir (md. 23/1-2). Yetkili olanlar dışında kimse acentelik yapamaz, unvanında veya belgelerinde bu izlenimi yaratacak kelime kullanamaz (md. 23/13). Bankalar ile özel kanunla acentelik yetkisi tanınan kurumlar Levha ve belge şartından muaftır (md. 23/3); ancak aracılık ettikleri şirketleri TOBB’a bildirir (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği md. 13/1).
Yaptırımlar cezaidir: ruhsatsız risk üstlenerek sigortacılık yapmak üç yıldan beş yıla kadar hapis (md. 35/1); uygunluk belgesi olmadan acentelik ya da ruhsatsız brokerlik bir yıldan üç yıla kadar hapis (md. 35/23); Levhaya kayıtsız acentelik ve acentelik izlenimi uyandırmak adli para cezası (md. 35/20, 35/24).
SEDDK, 47 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle (RG 18.10.2019/30922) kuruldu. 5684 sayılı Kanundaki sigortacılık görev ve yetkilerini SEDDK yürütür; bu nedenle Kanunda hâlâ geçen “Müsteşarlık” atıfları bugün SEDDK’yı ifade eder (Kararname md. 4/1-a, 19).
Ödeme ekranında satış: 2021 tarihli SEDDK Yönetmeliği
Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetler ve Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik (RG 16.6.2021/31513) gömülü sigortanın temel metni:
- Üçüncü kişi pazaryerinde sigorta yok. Yetkili kuruluşların kendi ortamları hariç, mal ve hizmet satılan e-ticaret ortamlarında 10. maddedeki sigortalar dışında sigorta ürünleri satışa sunulamaz; yetkili kuruluşlar bu alanlara reklam ve ilan verebilir (md. 9/4). Yetkili kuruluşlar arasında sigorta şirketleri, acenteler, brokerler ve acentelik yapan bankalar yer alır (md. 4/1-k). SEDDK’nın 2021/14 sayılı Genelgesi de aynı kuralı tekrarlar (md. 2/2).
- Cihaz sigortası. Bilgisayar, tablet, cep telefonu ve beyaz eşya gibi cihazların satışına bağlı elektronik cihaz, makine kırılması ve hırsızlık sigortası; sigorta cihazın tamamlayıcısıysa, yıllık prim TÜFE ile her yıl güncellenen 3.000 TL’yi aşmıyorsa ve teminat süresi (uzatılmış garanti hariç) en fazla iki yılsa sunulabilir (md. 10/1).
- Seyahat sigortası. Yolcu taşımacılığı yapanlar bilet satışıyla bağlantılı seyahat sigortasını kendi internet sitesi veya mobil uygulaması üzerinden sunabilir (md. 10/2).
- Şartlar. Satıcı teminatı kendisi veriyormuş izlenimi yaratamaz; teminatı veren şirket, kapsam, tazminatın sigortacı tarafından ödeneceği ve ilave bilginin nereden alınacağı müşteriye gösterilir (md. 10/3-4). Prim malla birlikte tahsil edilebilir, ödeme belgesinde ayrıca gösterilir ve sigorta şirketine yapılmış sayılır (md. 10/6). Sigorta sunana ödenecek hizmet bedeli “primle bağlantılı olamaz” (md. 10/7). Uygulamaya geçmeden bir ay önce yetkili kuruluş Kuruma bilgi verir (md. 10/9).
- Mağazada aracılık yasağı. Yetkili kuruluş olmayanların işyerlerinde teknik personel olmayan kişiler uzaktan iletişim aracıyla sigorta sözleşmesi kurulmasına aracılık edemez; bu, Kanunun 35. maddesi kapsamında yetkisiz aracılıktır (md. 9/5).
- “Koruma paketleri” sigorta olabilir. Bedelli ihtiyari garanti sigorta değildir; ancak garanti belgesi kapsamı dışında sigortalanabilir risklere karşı değişim, onarım veya bedel iadesi sigortacılık faaliyetidir (md. 6/2) ve sigorta şirketi dışındakilerce yapılması ruhsatsız sigortacılıktır (md. 7/2-3).
- Müşteri lehine yapılan sigorta. Bir sözleşme ilişkisine bağlı olarak tüketici lehine sigorta yaptıran, sigorta şirketinden ücret veya komisyon alamaz; “hediye” edilen sigortanın primi hiçbir ad altında tüketiciden tahsil edilemez (md. 8/3-4).
Dört modelin karşılaştırması
| Model | Platformun yaptığı | Hukuki konumu | Temel sınır |
|---|---|---|---|
| Kayıtlı acente | Teknik personel eliyle uygulamada poliçe satar | Acente (5684 sayılı Kanun md. 23) | Acenteler başka ticari faaliyette bulunamaz (md. 23/10); pazaryeri için uygulamada ayrı bir acente şirketi gerekir |
| Satış noktasında sigorta | Kendi malı veya biletiyle 10. maddedeki cihaz ya da seyahat sigortasını sunar | 2021 Yönetmeliği kapsamında satıcı; arkasında yetkili kuruluş | Ürün listesi, prim tavanı, bilgilendirme, primle bağlantısız ücret, Kuruma bildirim |
| Yönlendirme veya reklam | Reklam gösterir; müşteri sigortacının veya acentenin kendi sitesinde satın alır | Reklam açıkça serbest (md. 9/4) | Teklif, bilgilendirme ve satış yok; acentelik çağrıştıran ifade yok |
| Teknoloji veya beyaz etiket sağlayıcı | Sigortacının veya acentenin uygulamasını, API’sini, çağrı merkezini kurar | Destek hizmeti sağlayıcısı olabilir | Aynı zamanda aracılık yapamaz (Destek Hizmetleri Yönetmeliği md. 6/3, Temmuz 2026 değişikliği) |
Yönlendirme ücreti. Acente olmayanlar için özel bir yönlendirme ücreti rejimi tespit etmedik. Temkinli okumamız şu: acente sıfatı olmayan bir işletmeye primle artan ücret ödenmesi aracılık karşılığı gibi görünür (md. 10/7 bunu izinli satış noktası modelinde bile yasaklıyor); sabit reklam bedeli daha düşük risk taşır.
MGA benzeri yapılar. Türk hukukunda “managing general agent” kategorisi yok. Sigorta şirketi sözleşme yapma ve prim tahsil etme yetkisini vekâletnameyle acenteye devredebilir (Acenteler Yönetmeliği md. 17/1), ancak acente bu yetkiyi başkasına devredemez (md. 14/1); şirket de risk taşıma ve tazminat ödeme borcunu başkasına devredemez (2021 Yönetmeliği md. 5/3). Ürün ve tarife hazırlama destek hizmeti olarak alınabilir, ancak sigortacılığın özüne ilişkin faaliyetler alınamaz (Destek Hizmetleri Yönetmeliği md. 4/1-j, 4/3). 23 Temmuz 2026’dan bu yana sigorta şirketlerine hasar sürecini uçtan uca yürüten veya 7/24 asistans sunan sağlayıcılar için Kurum izni ve asgari 250 milyon TL özsermaye aranıyor (md. 8/A); mevcut sağlayıcılar özsermayeyi 2030’a kadar kademeli olarak tamamlar (Geçici md. 2).
Acente olmak isteyen insurtech’in ihtiyaçları
Sigorta Acenteleri Yönetmeliği (RG 22.4.2014/28980, son değişiklik RG 22.1.2025/32790) uyarınca:
- merkezi Türkiye’de anonim veya limited şirket; yeterli mekân, altyapı ve insan kaynağı (md. 5/1);
- asgari 3.250.000 TL ödenmiş sermaye; şubesiz yalnızca mesafeli satış için 4.000.000 TL; şubeli veya mesafeli satış yapan acentelerde aracılık edilen primin en az %4’ü kadar, her durumda 4.000.000 TL’den az olmayan özkaynak; Ocak 2025’te belirlenen bu tutarlar Kurum aksini belirlemedikçe her Ocak’ta Yİ-ÜFE ile güncellendiğinden güncel rakamlar teyit edilmeli (md. 9, Ek md. 1);
- TOBB’un görevlendirdiği odalar üzerinden SEDDK uygunluk belgesi ve altı ay içinde Levhaya kayıt (md. 10);
- pazarlama, bilgilendirme ve satışın yalnızca SEGEM sınavını kazanmış teknik personelce yapılması (md. 6/1-2);
- unvanda “sigorta aracılığı” veya “sigorta acenteliği”; internet ortamında “sigorta” kelimesinin bu ifadeler olmadan kullanılmaması (md. 12, 19);
- her sigorta şirketinden tescil edilmiş hususi vekâletname (md. 14/1).
Kredi ve sigorta: bağlama kuralları
Tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla açık talebi olmadan kredi bağlantılı sigorta yaptırılamaz; sigortalı kredi sunan, sigortasız seçeneği de teklif etmek zorundadır; tüketicinin istediği şirketten getirdiği teminat kabul edilmelidir (6502 sayılı Kanun md. 29/1-2; konut finansmanında md. 38). Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği (RG 13.3.2015/29294, değişik RG 29.12.2021/31704) belirli bir şirkete sigorta yaptırma şartını hükümsüz sayar (md. 13/1); kredi kullanan bir ay içinde uygun başka bir poliçe ibraz ederse mevcut poliçe başlangıcından iptal edilir ve primler beş iş günü içinde kesintisiz iade edilir (md. 11/1). Genel kural Kanunda: sigorta şirketini seçme hakkı sınırlandırılamaz (5684 sayılı Kanun md. 32/5). SEDDK, 5 Mart 2025 tarihli 2025/2 sayılı Sektör Duyurusunda kredi kuruluşlarının belirli şirket veya aracıları şart koştuğuna dair şikâyetlere değinerek 32, 34 ve 35. maddelerdeki yaptırımları hatırlattı.
Bilgilendirme, tüketici ve veri kuralları
Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik (RG 14.2.2020/31039) acenteleri de bağlar (md. 6) ve mesafeli sözleşmelere de uygulanır (2021 Yönetmeliği md. 9/2): sözleşmeden önce verilen Bilgilendirme Metni en az sigortacı ve acente bilgilerini, teminatları, istisnaları ve tazminat kurallarını içerir (md. 8/1); taraflar karşı karşıya gelmiyorsa kalıcı veri saklayıcısıyla verilebilir (md. 5/2).
Ticari amaçla hareket edenler, aksine teamül veya haklı sebep yoksa bir malın satışını başka bir mal veya hizmetin alınması şartına bağlayamaz (6502 sayılı Kanun md. 6/3). Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmelerde cayma süresi 14 gündür, sigortada tüketici lehine diğer hükümler uygulanır; geçerlilik süresi bir aydan az olan seyahat, bagaj ve benzeri kısa süreli poliçelerde cayma hakkı yoktur (Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, RG 31.1.2015/29253, md. 8/1, 13/1-b).
Sağlık verisi KVKK’ya göre özel nitelikli kişisel veridir (6698 sayılı Kanun md. 6/1); 2024 değişikliğinden bu yana yalnızca açık rıza veya kanunlarda açıkça öngörülme gibi sayılan hallerde ve Kurulun belirlediği yeterli önlemlerle işlenebilir (md. 6/3-4). Acenteler ve çalışanları işleri dolayısıyla öğrendikleri sırları da saklamak zorundadır (5684 sayılı Kanun md. 23/17).
AB ile karşılaştırma
Sigorta Dağıtımı Direktifi (Directive (EU) 2016/97), asıl işi sigorta olmayan bir işletmenin mal veya hizmetini tamamlayan sigortayı “yan faaliyet olarak sigorta aracısı” (ancillary insurance intermediary) sıfatıyla dağıtmasına imkân verir (md. 2/1-4). Sigorta mal veya hizmetin arızası, kaybı veya hasarını ya da seyahatle bağlantılı riskleri karşılıyor ve yıllık prim 600 avroyu (üç aya kadar süren hizmetlerde kişi başı 200 avroyu) aşmıyorsa bu aracı Direktifin dışında kalır (md. 1/3). Türkiye’de benzer genel bir istisna yok: 10. madde dışında platform ya yetkili kuruluş olmalı ya da satışı yetkili kuruluşun kendi kanalına bırakmalı.
Nereden başlamalı?
- Her ürünü sınıflandırın: sigorta mı, ihtiyari garanti veya hizmet mi?
- 10. maddeye girip girmediğine bakın; girmiyorsa satış yetkili kuruluşun kendi sitesinde veya uygulamasında olmalı.
- Her şirkete tek bir sıfat: acente (ayrı şirkette), satış noktası, reklam veren veya teknoloji sağlayıcı.
- Acente olmayanlara primle bağlantılı ücret ödemeyin.
- Bilgilendirme metinlerini, cayma akışını ve Kuruma bildirimi hazırlayın.
Aynı ürünün ödeme ve kredi tarafı için BaaS ve gömülü finans yazımıza ve fintech hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Bir pazaryeri ödeme ekranında başka şirketlerin sigortasını satabilir mi?
Kural olarak hayır. 2021 tarihli SEDDK Yönetmeliğinin 10. maddesindeki cihaz ve seyahat sigortaları dışında pazaryeri yalnızca sigorta şirketlerinin veya aracıların reklam ve ilanlarına yer verebilir (md. 9/4).
Bir e-ticaret şirketi kendisi sigorta acentesi olabilir mi?
Uygulamada ayrı bir şirket gerekir; çünkü bankalar ve özel kanunla yetkilendirilen kurumlar dışında acenteler başka ticari faaliyette bulunamaz (5684 sayılı Kanun md. 23/10).
Bedelli uzatılmış garanti sigorta mıdır?
İhtiyari garanti bedelli olsa da sigorta değildir; ancak garanti belgesi dışında sigortalanabilir risklere karşı onarım, değişim veya bedel iadesi, yalnızca sigorta şirketlerinin yapabileceği sigortacılık faaliyetidir (2021 Yönetmeliği md. 6/2, 7).
Kaynak. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (RG 14.6.2007/26552), md. 2, 21, 23, 32, 34, 35; 47 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (RG 18.10.2019/30922), md. 4, 19; Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetler ve Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik (RG 16.6.2021/31513), md. 4-10; SEDDK 2021/14 sayılı Genelge ve 2025/2 sayılı Sektör Duyurusu; Sigorta Acenteleri Yönetmeliği (RG 22.4.2014/28980, güncel metin), md. 5, 6, 9, 10, 12-14, 17, 19; Sigortacılık Destek Hizmetleri Hakkında Yönetmelik (RG 28.8.2015/29459, değişik RG 23.7.2026/33318), md. 4, 6, 8/A, geçici md. 2; Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği (RG 13.3.2015/29294) ve 2021 değişikliği, md. 11, 13; Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik (RG 14.2.2020/31039), md. 5, 6, 8; 6502 sayılı Kanun (RG 28.11.2013/28835), md. 6, 29, 38; Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (RG 31.1.2015/29253, değişik RG 31.12.2024/32769), md. 8, 13; 6698 sayılı KVKK (RG 7.4.2016/29677), md. 6; Directive (EU) 2016/97 (IDD), md. 1/3, 2/1-4.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.
Yazar
Daha fazla Vircon İçgörüleri
Türkiye'de BaaS ve Gömülü Finans: Lisansı Kim Tutmalı, Hangi Ortaklık Modelleri İşler?
26 Ekim 2026Ödeme Kolaylaştırıcılar ve Kartlı Ödeme Kabulü: Kim Üye İşyeri Edinebilir?
9 Kasım 2026Yabancı Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Türkiye'deki Müşterilere Hizmet Verebilir mi? Lisans ve İş Birliği Modelleri
8 Kasım 2026Yabancı Şirketin Türkiye'ye Girişi: Bağlı Şirket, Şube veya İrtibat Bürosu (TTK m. 40, KVK m. 3, 4875 sayılı Kanun)
10 Kasım 2026Yabancı Ana Şirketin Pay Opsiyonları ve Türkiye'deki Çalışanlar: GVK m. 61 ve 94, m. 17 İstisnası, TTK m. 463
9 Kasım 2026Ödeme veya Elektronik Para Kuruluşu Satın Almak: Pay Devrinde TCMB İzni ve Due Diligence Kapsamı
6 Kasım 2026İlgili Hizmet Alanlarımız
Birleşme ve Devralmalar
M&A danışmanlığı: due diligence, yapılandırma, dokümantasyon, müzakere.
Hizmet sayfası →ABD Şirket Kuruluşları ve Flip-Up
Delaware C-Corp, flip-up, SAFE/convertible note, 83(b) seçimi.
Hizmet sayfası →Bilişim Hukuku
SaaS, yazılım lisansı, bulut hizmetleri ve BT sözleşmeleri.
Hizmet sayfası →