Şirket kararını verdi. Şimdi birinin bir belge imzalaması gerekiyor ve masaya gelen şey tedarikçinin standart metinleri oluyor: bir abonelik sipariş formu, atıf yoluyla sözleşmeye dâhil edilen bir kullanım politikası, bir veri işleme eki ve tedarikçinin dilediği zaman değiştirebileceği bir dokümantasyon bağlantısı. Ticari müzakerenin büyük kısmı fiyat ve süre üzerine yapılır. Buna karşılık ilişki önem kazandığında ne olacağını belirleyen dört madde neredeyse hiç konuşulmaz.
Bu yazı, yapay zekâya geçişin bir şirketin hukuki konumunu fiilen nasıl etkilediğini ele alan serinin ikinci bölümü. Birinci bölümde kararı Ticaret Kanunu’nun öngördüğü yere, yönetim kuruluna yerleştirdik. Bu bölüm o kararı hayata geçiren sözleşmeyle ilgili.
Verileriniz modeli eğitiyor mu?
Tedarikçilerin en kaçamak cevap verdiği soru budur; çünkü doğru cevabın genellikle üç katmanı vardır: tedarikçinin ne yaptığı, alttaki model sağlayıcısının ne yaptığı ve şirket içinde birinin zaten kullandığı ücretsiz ya da deneme sürümünde ne olduğu.
Yazılı olarak isteyeceğiniz taahhüt dar ve denetlenebilir olmalıdır. Müşteri içeriği, diğer müşterilere sunulan hiçbir modeli eğitmek veya ince ayar yapmak için kullanılmaz. Tedarikçi kötüye kullanımı denetlemek için girdileri saklıyorsa saklama süresi belirtilir ve sınırlanır. Sıfır saklama modu varsa sözleşme, böyle bir modun bulunduğunu değil, sizin ortamınızın bu modda çalıştığını yazar. Taahhüt alt işleyici zincirini de bağlamalıdır; çünkü tedarikçinin, kendi üst sağlayıcısının vermediği bir sözü vermesi, kontrolünde olmayan bir konuda söz vermesi demektir.
Çıktı kime ait?
Tedarikçi metinleri genellikle tedarikçinin çıktı üzerindeki haklarını müşteriye devreder. Bu cümle göründüğü kadar çok şey sağlamaz. Yalnızca tedarikçinin konumunu (ki bu konum zayıf olabilir) müşteriye aktarır ve çıktının korumadan yararlanıp yararlanmadığı hakkında hiçbir şey söylemez.
5846 sayılı Kanun’a göre bir ürünün eser sayılması için sahibinin hususiyetini taşıması gerekir. Büyük ölçüde makine tarafından, az bir insan katkısıyla üretilen materyal bu şartı karşılamakta zorlanır; şirketin bu tür materyal için asıl koruması çoğu zaman telif hakkı değil, gizlilik ve sözleşmedir. Bu bir sözleşme yazımı sorunu değil, iş akışını tasarlarken dikkate alınması gereken bir sınırdır: bir süreç şirketin sahip olmayı ve lisanslamayı planladığı varlıklar üretiyorsa, insan katkısı gerçek olmalı ve kayıt altına alınmalıdır. Üzerinde ısrar edilmesi gereken madde ise başkadır: çıktıdan doğan üçüncü kişi fikrî mülkiyet iddialarını kapsayan bir taahhüt ve tazminat maddesi. Müşterinin üzerinde fiilen kalan risk budur.
Model siz farkına varmadan değişebilir
Gördüğümüz kurulumların neredeyse hepsinde eksik olan ve tatsız sürprizlere yol açan madde budur. Tedarikçi bir model sürümünü günceller, sizin test ettiğiniz sürümü kullanımdan kaldırır ya da bir varsayılan ayarı değiştirir; belirli bir davranışa göre test edilmiş bir süreç artık farklı bir davranışla çalışır.
Ciddi bir sözleşme şunları içerir: esaslı bir model veya sürüm değişikliğinden önce bildirim, önceki sürümün erişilebilir kalacağı belirli bir süre ve değişiklik kararlaştırılan kullanımı esaslı biçimde bozarsa cezasız fesih hakkı. Kurulum düzenlemeye tabi bir süreci etkiliyorsa, tedarikçinin yeniden doğrulamayı yalnızca müşterinin sorunu saymayıp destek vereceğine dair bir taahhüt de ekleyin.
Çıkış
Bu sözleşmelerdeki çıkış hükümleri genellikle bir belge saklama ürünü düşünülerek yazılmıştır; konfigürasyon, prompt kütüphanesi, değerlendirme setleri ve ince ayar çıktıları biriktirmiş bir sistem için değil. İmzadan önce neyin hangi formatta iade edileceğine, neyin hangi takvimle silineceğine ve yedeklerde neyin ne kadar süre kalacağına karar verin. Silme taahhüdü de eğitim taahhüdüyle aynı gerekçeyle ve aynı şartlarla alt işleyici zincirine uzanmalıdır.
Seçim dosyası neden maddelerden daha önemli?
Müzakere her konuda lehinize sonuçlanmayacaktır; yaygın kullanılan bir platformda hiçbir konuda lehinize sonuçlanmayabilir. Bu ticari bir gerçektir ve bununla yaşanabilir. Telafi edilemeyecek olan, neyin neye karşılık kabul edildiğine dair hiçbir kaydın bulunmamasıdır.
Türk Ticaret Kanunu’nun 553. maddesi, devreden organları devralanların fiillerinden sorumlu tutmaz; meğer ki seçimde makul derecede özen göstermedikleri ispat edilsin. Hangi tedarikçilerin karşılaştırıldığını, eğitim, çıktı hakları, sürüm değişikliği ve çıkış konusunda neler sorulduğunu, hangi cevapların alındığını ve bu tedarikçinin buna rağmen neden seçildiğini gösteren bir dosya, seçim ölçütünün karşılandığının delilidir. Bu dosya, elde edemediğiniz bir maddeden daha değerlidir ve ya seçim sırasında hazırlanır ya da hiç hazırlanmaz.
Bir sonraki bölüm verinin kendisini ele alıyor: şirket materyali bir modele gönderildiğinde veri koruma mevzuatı ve ticari sır açısından neler oluyor?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Hangi hükmün nasıl uygulanacağı şirkete, kuruluma ve fiilen yürürlükteki sözleşmelere göre değişir.
Yazar
Daha fazla Vircon İçgörüleri
Doğum İzni 24 Hafta, Babalık İzni 10 Gün: 7578 Sayılı Kanun Sonrası İşverenin Yapması Gerekenler
15 Ekim 2026AB Yapay Zekâ Tüzüğü Türk Hukukunda: Sağlayıcı ve Deployer İçin Terim ve Yükümlülük Karşılıkları Tablosu
11 Ekim 2026İşyerinde Yapay Zekâ: Kullanım Politikası, İzlemenin Sınırı ve Otomasyon Kaynaklı Yeniden Yapılanma
6 Ekim 2026Yapay Zekâ Kararı Yönetim Kurulunun İşi: TTK'da Özen Borcu, Devir ve Belge Düzeni
3 Ekim 2026Hibrit Çalışma Artık Yönetmelikte: Uzaktan Çalışma Yönetmeliği m.9/2 ve İş Sözleşmelerinde Yapılması Gerekenler
27 Eylül 2026Omnibus Sonrası Yapay Zekâ Okuryazarlığı Yükümlülüğü: Türk Şirketi Ne Belgelemeli?
25 Eylül 2026İlgili Hizmet Alanlarımız
Şirketler Hukuku
Hisse devirleri, sermaye artırımları, yönetim kurulu yapılandırması.
Hizmet sayfası →Birleşme ve Devralmalar
M&A danışmanlığı: due diligence, yapılandırma, dokümantasyon, müzakere.
Hizmet sayfası →Gizlilik ve Siber Güvenlik
KVKK ve GDPR uyumu, veri ihlali yönetimi, siber güvenlik.
Hizmet sayfası →