Yeşil Krediler nedir?
Bir yeşil kredi, yeni ve/veya mevcut uygun yeşil projeleri kısmen veya tamamen finanse etmek veya yeniden finanse etmek üzere yalnızca sağlanan herhangi bir kredi aracıdır. Piyasa, Loan Market Association (LMA), Loan Syndications and Trading Association (LSTA) ve Asia Pacific Loan Market Association (APLMA) tarafından ilk kez 2018’de yayınlanan ve en son 2023’te güncellenen Yeşil Kredi Prensipleri (GLP) tarafından yönetilir. GLP, yeşil kredi piyasasında şeffaflık ve bütünlüğü sağlayan gönüllü üst düzey ilkelerdir.
Dört temel bileşen
- Fonların Kullanımı: fonlar yeşil projelere uygulanmalıdır (yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, kirlilik önleme, temiz ulaşım, yeşil binalar, iklim değişikliğine uyum, döngüsel ekonomi vb.).
- Proje Değerlendirme ve Seçim Süreci: borçlu sürdürülebilirlik hedeflerini ve uygunluk belirleme sürecini açıkça iletir.
- Fonların Yönetimi: özel bir hesap aracılığıyla veya başka şekilde izlenir; tahsis edilmemiş fonların bakiyesi uygun şekilde yatırılır.
- Raporlama: tahsis tutarları ve (uygulanabildiği yerde) beklenen/gerçek etki dahil, fonların kullanımına ilişkin yıllık raporlama.
Yeşil Kredi ve Sürdürülebilirlik Bağlantılı Kredi farkı
- Yeşil Kredi: fon kullanımı; uygun yeşil projeler; fiyatlama tipik olarak konvansiyonelden biraz düşüktür.
- Sürdürülebilirlik Bağlantılı Kredi (SLL): genel kurumsal amaçlar; fiyatlama sürdürülebilirlik performans hedeflerine (SPT) bağlıdır; fon kullanımı kısıtlaması yoktur.
Dış inceleme
Borçlular özellikle sendikasyonlu veya sermaye piyasalarına bitişik işlemler için dış incelemeler — İkinci Taraf Görüşü (SPO), doğrulama, sertifikasyon, skorlama — alabilir. AB Taksonomisi uyumu giderek AB borç verenler için açık bir uygunluk filtresi olmaktadır.
Türk pazarında
Türk bankaları (TSKB başta olmak üzere kalkınma bankaları ve büyük ticari bankalar) GLP-uyumlu yeşil kredi ürünleri sunmaktadır. TBB (Türkiye Bankalar Birliği) ve BDDK rehberi yeşil kredi raporlama standartlarını desteklemektedir. Türk ihracatçılar AB tarafındaki yeşil kredi imkanlarını CBAM uyum yatırımları için kullanabilir.
Yapın: GLP dört-bileşen yapısını takip edin; maddi krediler için dış inceleme alın; proje taksonomisini AB Taksonomisi veya karşılaştırılabilir ulusal taksonomilerle hizalayın.
Yapmayın: GLP-uyumlu çerçeve olmadan “yeşil” etiketi uygulamayın — greenwashing suçlamaları artan düzenleyici ve itibar riski taşır.