SBTi nedir?
Bilim Temelli Hedefler Girişimi (SBTi), kurumsal iklim hedeflerini en güncel iklim bilimiyle — ısınmayı 1,5°C ile sınırlama — uyumlu olarak tanımlayan ve doğrulayan küresel bir ortaklıktır (CDP, BM Küresel İlkeler Sözleşmesi, WRI, WWF). SBTi-doğrulanmış hedefler, güvenilir kurumsal iklim ambisyonu için önde gelen kıyaslama olarak yaygın şekilde tanınır. 2024 itibarıyla 7.000’den fazla şirket taahhüt vermiş veya hedef belirlemiştir.
SBTi Net-Sıfır Standardı (Ekim 2021, periyodik güncellemeler)
- Yakın vadeli hedefler: 5-10 yıl ufku, Kapsam 1+2’nin %95’ini ve (uygulanabilir olduğunda) Kapsam 3’ün %67’sini kapsar.
- Uzun vadeli hedefler: 2050’ye (veya daha erken) kadar net-sıfır, tüm kapsamlarda emisyonları ≥%90 mutlak azaltır.
- Kalan emisyonlar: kalıcı uzaklaştırmalar ile nötralize edilir.
- Değer Zinciri Ötesi Azaltım (BVCM): gerekli azaltımlara ek olarak tavsiye edilir.
Sektör spesifik metodolojiler
- FLAG (Orman, Arazi, Tarım) arazi-yoğun sektörler için.
- SBTi Finansal Sektör Net-Sıfır Standardı: bankalar, varlık sahipleri, varlık yöneticileri.
- Sektör spesifik rehber: Elektrik, Çelik, Çimento, Tekstil, Havacılık, Denizcilik — sektörel karbonsuzlaştırma yolları (SDA) ile.
Doğrulama süreci
- Taahhüt mektubu: hedef sunmak için 24 ay penceresi.
- Hedef sunumu: SBTi hedef doğrulama hizmeti aracılığıyla.
- SBTi kriterlerine karşı inceleme ve doğrulama.
- Yıllık açıklama: CDP veya şirket kanalları aracılığıyla ilerleme raporlaması.
Türk şirketleri için
SBTi taahhüt eden Türk şirketlerin sayısı (Arçelik, Tüpraş, Garanti BBVA, Akbank, Brisa ve birçok başkası) hızla artmaktadır. AB pazarına yönelik tedarikçi taahhütleri, finans kuruluşu sermaye maliyeti avantajları ve ESG endeks katılımı SBTi’yi pratik zorunluluğa çevirmektedir. Türk şirketlerinin Kapsam 3 hesaplama altyapısı (özellikle Kategori 1 ve 11) hedef belirlemenin önündeki en yaygın engeldir.
Yapın: Kapsam 1, 2 ve 3 genelinde başlangıç yılı envanteri ile başlayın; SBTi taahhüt mektubu ile taahhüt verin; hedef sunumundan önce Kapsam 3 hesaplama yeteneğini geliştirin.
Yapmayın: sağlam Kapsam 3 envanteri olmadan hedef sunmayın — SBTi kapsam ve ambisyon eşiklerini karşılamayan hedefleri reddeder.