Hissedar nedir?
Hissedar, yani pay sahibi, bir şirketin sermayesinde payı bulunan gerçek veya tüzel kişidir. Türk hukukunda anonim şirkette pay sahibi, limited şirkette ortak denir; günlük dilde hissedar ikisini de karşılar. Pay sahipliği iki şeyi birden verir: şirketin kazancından pay alma gibi mali haklar ve genel kurulda oy kullanma gibi yönetimsel haklar.
Mali hakların çekirdeği kâr payı, tasfiye payı ve rüçhan hakkıdır; yönetimsel tarafta oy hakkı, bilgi alma ve inceleme hakkı ile genel kurulu iptal davasına taşıma imkânı durur. Bu haklar her payda eşit olmak zorunda değildir: anonim şirkette imtiyazlı paylar oy, kâr veya tasfiyede ayrıcalık taşıyabilir ve yatırım turlarının imtiyaz mimarisi tam olarak bu esneklik üzerine kurulur.
| Hak | İçeriği | Nerede düzenlenir |
|---|---|---|
| Kâr payı | Dağıtılan kârdan pay | TTK + genel kurul kararı |
| Oy hakkı | Genel kurulda karar gücü | TTK + esas sözleşme imtiyazları |
| Rüçhan hakkı | Sermaye artırımında yeni paylardan öncelikle alma | TTK; sınırlaması ağır şartlara bağlı |
| Bilgi alma | Finansal tablolar ve yönetim hakkında bilgi | TTK; sözleşmeyle genişletilebilir |
Startup pratiğinde hissedarlığın gerçek haritası kanunda değil belgelerdedir: esas sözleşme imtiyazları ve pay gruplarını, ortaklık sözleşmesi ise devir kısıtları, öncelik hakları ve çıkış mekanizmalarını taşır. Cap table’daki yüzde, bu iki belge okunmadan tek başına az şey söyler.
Hissedar ile ortak aynı şey mi?
Günlük dilde evet, teknik dilde tür ayrımı var: anonim şirkette pay sahibi, limited şirkette ortak denir. Fark etiketten ibaret de değildir; limited şirket ortağı şirketin vergi ve SGK borçlarında kişisel olarak takip edilebilirken, anonim şirket pay sahibinin riski taahhüt ettiği sermayeyle sınırlıdır.
Azınlık hissedarın hakları nelerdir?
Sermayenin onda birini (halka açıkta yirmide birini) temsil eden pay sahipleri genel kurulu toplantıya çağırma, gündeme madde ekletme ve özel denetçi isteme gibi azınlık haklarına sahiptir. Sözleşmesel katmanda ise veto listeleri, yönetim kurulu koltuğu ve birlikte satış hakları azınlığı koruyan tipik araçlardır.
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın