Faaliyet kâr marjı nedir?
Faaliyet kâr marjı, faaliyet kârının (EBIT) gelire oranıdır; yüzde olarak ifade edilir. Şirketin her bir birim satıştan ana faaliyetlerinden ne kadar kâr elde ettiğini gösterir — COGS ve tüm işletme giderleri düşüldükten sonra, faiz ve vergiden önce.
Formül
Faaliyet Kâr Marjı = Faaliyet Kârı (EBIT) ÷ Gelir
Faaliyet Kârı = Gelir − COGS − Pazarlama, Satış ve Genel Yönetim Giderleri − Ar-Ge − Amortisman
TMS 1 / IFRS uyarınca faaliyet kârı zorunlu alt toplam değildir ancak fiilen her zaman sunulur. SPK’ya tabi halka açık şirketler için Kurul’un finansal raporlama tebliği uyarınca faaliyet kârı standart gelir tablosu kalemidir.
Faaliyet kâr marjı ve ilgili oranlar
- Faaliyet kâr marjı vs. brüt marj: brüt marj yalnızca COGS verimliliğini ölçer; faaliyet kâr marjı işin tüm maliyet yapısını kapsar.
- Faaliyet kâr marjı vs. FAVÖK marjı: FAVÖK marjı amortismanı geri ekler — sermaye yoğun karşılaştırmalarda yararlı, ancak yüksek yatırım yapan işler için süslüdür.
- Faaliyet kâr marjı vs. net marj: net marj faiz ve vergiyi de düşer — sermaye yapısı ve vergi planlamasından etkilenir.
Eşikler ve yorumlama
Olgun halka açık SaaS şirketleri tipik olarak %15–25 faaliyet kâr marjıyla çalışır; en verimli olanlar (yüksek NRR, düşük CAC) %30+ erişir. Erken aşama SaaS büyüme döneminde tasarım gereği negatif faaliyet kâr marjıyla çalışır — doğru soru o ayki rakam değil, trajektori ve başabaş noktasına giden yoldur.
Yapın: faaliyet kâr marjını LTV:CAC oranı ile birlikte izleyin; sağlıklı bir tabloda gelir büyürken faaliyet kâr marjı da aynı yıl içinde iyileşir.
Yapmayın: sektörler arası faaliyet kâr marjı karşılaştırmasını sermaye yoğunluğunu düzeltmeden yapmayın — %20 marjlı bir yazılım şirketi ile %20 marjlı bir üretim şirketinin ekonomisi çok farklıdır.