Satılan Malın Maliyeti (COGS) nedir?
Satılan Malın Maliyeti (COGS) — hizmet işletmelerinde satışın maliyeti veya gelirin maliyeti olarak da bilinir — bir şirketin bir dönemde sattığı malları üretmenin veya hizmetleri sunmanın doğrudan maliyetidir. TMS 2 / IAS 2 (stoklar için) ve US GAAP uyarınca COGS, gelir tablosunda gelirden düşülerek brüt kâra ulaşılır.
COGS’a giren kalemler
- Doğrudan ilk madde ve malzeme: üretimde tüketilen hammadde ve bileşenler.
- Doğrudan işçilik: ürünü doğrudan üreten veya teslim eden çalışanların ücretleri.
- Üretim genel giderleri: dağıtılan fabrika maliyetleri (kira, enerji, üretim ekipmanının amortismanı).
- SaaS için: hosting (AWS, GCP), müşteri desteği, ödeme komisyonu, gelir ile ölçeklenen üçüncü taraf API’leri, içerik dağıtımı.
- Hizmet işletmeleri için: faturalanabilir çalışan maliyeti, proje seyahati, üçüncü taraf yüklenici maliyeti.
COGS’a girmeyen kalemler
- Satış ve pazarlama.
- Ar-Ge ve teslimata bağlı olmayan genel mühendislik.
- Genel yönetim — finans, İK, hukuk, yönetici maaşları.
- Faiz ve vergi.
Sınır önemlidir: destek kadrosunu COGS’a çekmek brüt marjı düşürür; genel yönetim giderlerine itmek marjı şişirir. Yatırımcılar due diligence sürecinde tam yüklü COGS bazına normalize eder.
COGS ile ilgili kavramlar
- COGS vs. işletme giderleri: COGS üretim hacmiyle değişkendir; işletme gideri hem değişken hem sabit bileşen içerir.
- COGS vs. giderler: giderler daha geniş bir gelir tablosu terimidir ve COGS, pazarlama-genel yönetim, Ar-Ge, faiz ve vergiyi kapsar.
- COGS vs. capex: COGS gelir tablosuna direkt yansır; capex önce bilançoya (sabit varlık olarak) yansır, sonra amortisman yoluyla gelir tablosuna geçer.
Stok muhasebesi
Ürün işletmeleri için COGS, stok muhasebesi yöntemine bağlıdır: FIFO (ilk giren ilk çıkar), ağırlıklı ortalama veya gerçek parti yöntemi. US GAAP LIFO’ya da izin verir; IFRS izin vermez. Yöntem seçimi raporlanan COGS’u ve brüt kârı, özellikle girdi fiyatlarının değiştiği dönemlerde, etkiler.
Yapın: maliyet sınıflandırma politikasını ve stok yöntemini belgeleyin; ikisini de dönemler arasında tutarlı uygulayın.
Yapmayın: başlık brüt marjı şişirmek için destek, hosting veya ödeme komisyonunu COGS’tan çıkarmayın — yatırımcılar due diligence sürecinde geri normalize eder.