Bir e-ticaret sitesi açtınız ya da açacaksınız. Tüketici hakları, veri gizliliği ve operasyon süreçleri için sitede belirli hukuki metinlerin bulunması yasal zorunluluktur. Bu kontrol listesi 12 zorunlu belgeyi 3 başlık altında özetler.
0 / 12 tamamlandı
Vircon Legal · virconlegal.com ·
BÖLÜM 1 · 4 MADDE
Tüketici Hukuku Belgeleri
Mesafeli satış, cayma hakkı, iade, teslimat, garanti. Tüketicinin satın alma öncesi gördüğü ve onayladığı belgeler bu bölümde.
BÖLÜM 2 · 4 MADDE
Veri Koruma & Şeffaflık
KVKK, çerez ve elektronik ticari iletişim. Verinin toplandığı her noktada kullanıcının haklarını ve onayını düzenleyen metinler.
BÖLÜM 3 · 4 MADDE
Site Kullanımı & Operasyon
Site içi kurallar, üyelik, şikayet süreçleri ve fiyatlandırma. Tüketicinin satın alma sürecinde karşılaştığı diğer zorunlu metinler.
E-ticaret, 6502 sayılı Kanun anlamında "mesafeli satış"tır. Satış öncesinde tüketiciye satıcı kimliği, malın temel özellikleri, KDV dahil fiyat, ödeme/teslimat şartları ve 14 günlük cayma hakkı bilgilerini içeren Ön Bilgilendirme Formu sunulmalıdır. Sipariş onayında akdedilen Mesafeli Satış Sözleşmesi tüketiciye kalıcı veri saklayıcısı (PDF) ile iletilir. İspat yükü satıcıdadır; onay logları ve gönderilen sözleşmeler arşivlenmelidir.
Cayma hakkı (14 gün) dışında, tüketicinin memnuniyetsizlik veya ürün hatası halinde başvurabileceği prosedürler net olmalıdır. Orijinal ambalaj/etiket şartları, iade kargo ücretini kimin karşılayacağı, iade için gereken belgeler ve para iadesinin hangi ödeme aracına ve en geç hangi sürede (yasal limit: 14 gün) yapılacağı yazılı olarak belirtilmelidir.
Hazırlık süresi, çalışılan kargo firmaları, tahmini teslimat süresi, teslimat yapılamayan durumlar (adres bulunamaması, alıcı yok vb.) ve teslimat ücretleri açıkça gösterilmelidir. Bölgesel ek ücret veya kapıda ödeme komisyonu varsa sepet aşamasında belirtilmelidir.
Yasal garanti süresi 2 yıldır. Bu süre içinde ayıba karşı tüketicinin 4 seçimlik hakkı belirtilmelidir: (i) ücretsiz tamir, (ii) bedel iadesi, (iii) ürün değişimi, (iv) ayıp oranında bedel indirimi. Yetkili servis bilgileri ve garanti belgesinin nasıl talep edileceği de eklenmelidir. Sanayi Bakanlığı'nın belirlediği özel kategoriler (beyaz eşya, elektronik vb.) için ek garanti süreleri uygulanır.
Veri sorumlusu sıfatıyla, toplanan kişisel verilerin (isim, adres, e-posta, IP, alışveriş geçmişi) hangi amaçlarla işlendiği, nasıl saklandığı ve hangi üçüncü taraflarla paylaşıldığı kullanıcıya bildirilmelidir. Her veri kategorisi için işleme şartı (açık rıza, sözleşmenin ifası, meşru menfaat vb.) ayrıca belirtilmelidir. Kanuni dayanak: 6698 sayılı KVKK m.10. İlgili hizmet alanı: Gizlilik ve Siber Güvenlik.
Aydınlatma metninden daha geniş kapsamlıdır: veri güvenliği tedbirleri, üçüncü taraflarla paylaşım şartları (kargo, ödeme kuruluşu, sanal POS, bulut), saklama süreleri ve veri sahibinin haklarına (bilgi talep, düzeltme, silme, itiraz) nasıl başvuracağına dair detayları içerir. VERBİS'e kayıtlı iletişim bilgileri açıkça gösterilmelidir.
Web sitesindeki çerezlerin türleri (oturum, kalıcı, üçüncü taraf), amaçları (oturum yönetimi, analitik, reklam hedefleme) ve kullanıcının nasıl yönetebileceği açıklanmalıdır. Zorunlu olmayan çerezler için siteye giriş anında açık rıza (opt-in) alınmalı ve rıza her an geri alınabilmelidir. "Devam ederek kabul etmiş olursunuz" şeklindeki örtülü rıza (implicit consent) yeterli sayılmıyor.
E-posta/SMS/arama yoluyla ticari elektronik ileti için önceden açık rıza şarttır. Sitede ayrı ve isteğe bağlı bir onay (opt-in) kutucuğu bulunmalı; üyelik sözleşmesi ile birleştirilmiş rıza geçerli değildir. Her iletide "İPTAL/ÇIK" linki yer almalı ve izin tek tıkla geri alınabilmelidir. Tüm izinler İYS (İleti Yönetim Sistemi) üzerinde tutulmalı, gönderim öncesi izin kontrolü yapılmalıdır.
Sitenin ve hizmetlerin (blog, forum, üyelik, yorum) kullanım kurallarını belirler. Yasaklı faaliyetler (telif ihlali, hakaret, spam, scraping), site yönetiminin içerik kaldırma yetkisi, hizmet kesintilerinin sorumluluğu, fikri mülkiyet hakları ve sorumluluk sınırlandırmaları düzenlenir. Kullanıcı içeriği (yorum, değerlendirme) varsa moderasyon politikası ve bu içeriklere ilişkin kullanım lisansı da eklenmelidir.
Site üyelik gerektiriyorsa üyelik şartları, varsa ücretler, askıya alma/sonlandırma halleri ve tarafların hakları düzenlenmelidir. Abonelik modelinde (premium, ürün kutusu) otomatik yenileme ve iptal süreci de tüketici hukukunun korumasına tabidir. Üye panelinden üyelik tek tıkla silinebilmeli; "iptal için e-posta atın" türünden uygulamalar risklidir.
6502 sayılı Kanun uyarınca, tüketici şikayetleri en geç 30 gün içinde yazılı olarak cevaplanmak zorundadır. Sitede üye olmayan ziyaretçilerin de ulaşabileceği bir iletişim kanalı (online form, e-posta, telefon) bulunmalıdır. Parasal sınırlara göre Tüketici Hakem Heyetlerine ve Tüketici Mahkemelerine başvuru yolunu gösteren bir yönlendirme de eklenebilir.
Fiyatlar tüm vergiler (KDV) dahil gösterilmek zorundadır. Ödeme yöntemleri (kredi/banka kartı, havale, kapıda ödeme, dijital cüzdan) ve ek ücretler (kapıda ödeme komisyonu, taksit farkı) açıkça belirtilmelidir. Taksit seçenekleri, taksit farkıyla birlikte tek bakışta görülebilmelidir. Tahmini teslimat ücretinin daha sepet aşamasında gösterilmesi tüketici hukuku açısından da daha güvenlidir.
Önemli: Bu metinlerin yalnızca site üzerinde "var olması" yeterli değildir. Tüketicinin bu metinlere satın alma öncesinde erişebilmesi ve onaylaması gerekir. Aksi takdirde cayma hakkı süresi başlamaz, idari para cezası riski doğar ve sözleşme uyarısız feshedilebilir. İspat yükü satıcıdadır; onay kayıtlarını (log), IP adreslerini, sözleşme sürümlerini ve gönderilen PDF'leri arşivleyin. Sektörel mevzuat (devre tatil, finansal hizmetler, gıda/sağlık, dijital içerik vb.) için ek belgeler gerekebilir.
Bu kontrol listesi yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
Bu checklist'i geçtikten sonra, size özel risk değerlendirmesi ve eksik maddelerin önceliklendirilmesi için aşağıdan uygun bir zaman dilimi seçebilirsiniz.