22 Ekim 2023’te Vircon Legal Kurucu Ortağı Erdem Mümtaz Hacıpaşaoğlu, BlockchainX Istanbul’un kapanış panelinde Mete Ali Başkaya ve Gürkan Ketenciler ile birlikte “Blockchain’de Girişimcilik” konulu panele katıldı.
Protokolden şirkete
Blokzincir projeleri çoğu zaman şirket olmayan bir şey olarak başlar: bir repo, bir Discord, farklı ülkelerde hiçbir şey imzalamamış birkaç katkı veren. Bu, projenin değeri olana kadar sorun çıkarmaz. Değer oluştuğu anda yapının yokluğu hafiflik olmaktan çıkar; yatırım almanın, işe almanın ve iş birliği kurmanın önündeki asıl engele dönüşür — çünkü ortada kodun sahibi olduğunu gösterebilecek bir tüzel kişi yoktur.
Kodun sahibi kim
Her durum tespitinin ilk sorusu, fikrî mülkiyetin şirkete devredilip devredilmediğidir. Açık kaynak bir projede bu, klasik bir startup’a göre daha hassastır: katkılar sözleşmesi olmayan kişilerden, hızlıca seçilmiş ve sonradan neredeyse hiç gözden geçirilmeyen lisanslar altında gelir. İzin verici (permissive) bir lisans ile copyleft bir lisans çok farklı ticari geleceklere çıkar ve bir topluluk üstüne inşa etmeye başladıktan sonra bu seçim fiilen geri alınamaz. Katkı veren lisans sözleşmeleri (CLA) tam da bu yüzden vardır: proje sonradan ticarileştirilirken geçmişteki her katkı vereni tek tek aramak gerekmesin diye.
Aynı mantık kurucular için de geçerli. Kuruluştan önce yazılan kod, devredilmedikçe yazan kişiye aittir; kişisel bir hesap altındaki repo, herkes öyle varsaydı diye şirketin malvarlığı olmaz.
DAO meselesi
Merkezi olmayan özerk organizasyon bir yönetişim mekanizmasıdır, sorumluluk kalkanı değil. Bir grup insan ortak bir amaç için tüzel kişilik olmaksızın birlikte hareket ettiğinde hukuk düzenlerinin çoğu onları bir tür adi ortaklık gibi ele alır; bu da katılımcılar için tipik olarak sınırsız kişisel sorumluluk demektir — yani yapının kaçınmak istediği sonucun ta kendisi. Ciddi projeler bu yüzden zincir üstü yönetişimi zincir dışı bir hukuki sarmalla eşler ve bu sarmalın hangi kararları icra edip edemeyeceğini açıkça yazar.
Akıllı sözleşmeler paralel bir noktaya işaret eder. Otomatik icra ile hukuken icra edilebilirlik aynı şey değildir: kod ne olduğunu belirler, sözleşme ne olması gerektiğini belirler; ikisi ayrıştığında aradaki farkı birinin üstlenmesi gerekir. Bu dağılımı — bir istismar (exploit) sonrasında ne olacağı dahil — önceden yazmak, sonradan yargılamaktan ucuzdur.
Token’ı olan bir projeyi finanse etmek
Bu alandaki yatırımcılar genellikle hem paya hem ağa maruz kalmak ister. Bu da SAFE ya da muadilinin yanına bir token warrant eklenmesi ve şirket ile token ihraççısı arasındaki ilişkinin tutarlı olması demektir. Token’ı bir vakıf ihraç ediyor, kodu bir operasyon şirketi geliştiriyorsa yapıyı savunulabilir kılan şey, aralarındaki sözleşmeler ve bu sözleşmelerin arkasındaki transfer fiyatlandırmasıdır. Enstrümanları karşılaştırdığımız yazı: SAFE’ler ve SAFT’ler.
Daha derine
Yazar
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayınDaha fazla Vircon İçgörüleri
Doing Business in USA: YTILI Alumni Board Paneli
3 Eylül 2025Web3 Hukukunun Güncel Boyutları: DeGameFi Tiflis Paneli
7 Ağustos 2024Web3 ve Metaverse Paneli: İstanbul (Kasım 2023)
18 Kasım 2023Hypergames Summit: "Show Me the Money" Oyun Yatırım Paneli
14 Haziran 2023Yeditepe Girişimcilik Zirvesi ’23
30 Nisan 2023İKÜ Hukuk Kulübü: Girişimcilik ve Startup Hukuku
27 Mart 2021İlgili Hizmet Alanlarımız
ICO'lar & Kripto Para Birimleri Blockchain
Kripto varlık regülasyonu, token arzı, exchange ve custody lisansı.
Hizmet sayfası →Startup Hukuku
Kuruluş, kurucu sözleşmeleri, ESOP, term sheet ve regülasyon.
Hizmet sayfası →ABD Şirket Kuruluşları ve Flip-Up
Delaware C-Corp, flip-up, SAFE/convertible note, 83(b) seçimi.
Hizmet sayfası →