Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun akıllı gözlüklere ilişkin bir kararı yok. Kurum’un yaptığı, rehber niteliğinde bir metin yayımlamak: KVKK Bülteni’nin Mayıs-Eylül 2026 sayısı (Sayı 12, “Akıllı Cihazlar ve Dijital Mahremiyet”, 29 Eylül 2026) akıllı gözlük kullanımında kişisel verilerin korunmasına iki sayfa ayırıyor ve Fransız otoritesi CNIL’in 11 Mayıs 2026 tarihli uyarısını aktarıyor. Ardından Avrupa Veri Koruma Kurulu (EDPB) 13 Ekim 2026’da akıllı gözlükler hakkında, üreticilere ve yapay zekâ sağlayıcılarına doğrudan hitap eden bir açıklama kabul etti. Bu yazı üç metnin ne söylediğini, Türk hukukunun kameralı gözlüklere bugün nasıl uygulandığını ve şirketlerin, etkinlik organizatörlerinin ve cihaz üreticilerinin şimdi ne yapması gerektiğini anlatıyor.
KVKK Bülteni ne diyor?
Bölüm şirketlere değil kullanıcılara hitap ediyor. Çıkış noktası şu: akıllı gözlükler görüntü, ses ve başka verileri kaydedebildiğinden çevredeki kişilerin mahremiyeti de kullanıcınınki kadar önemli. Öneriler:
- kişilerin kayıt beklemediği veya uygun bulmadığı ortamlarda kayıt yapmayın; telefon kamerasının veya kayıt cihazlarının sınırlandırıldığı yerlerde kayıt özelliğini kapatın;
- kaydın kapsamını ve süresini ihtiyaçla sınırlı tutun; gereksiz kayıtları silin;
- gelişmiş mikrofonların çevredeki konuşmaları fark edilmeden kaydedebileceğini, gözlüğün konum, tarih, saat ve kullanım verisi de işleyebileceğini unutmayın;
- cihazın gizlilik ve güvenlik ayarlarını yapılandırın ve düzenli gözden geçirin;
- başkalarının yer aldığı fotoğraf ve videoları paylaşmadan önce olası etkileri değerlendirin, gerekiyorsa rıza alın;
- kayıt yapmak ya da paylaşmak somut duruma göre hukuki veya cezai sorumluluk doğurabilir.
Bültenin “öne çıkan gelişmeler” bölümü CNIL’in 11 Mayıs 2026 tarihli çağrısını özetliyor: çevrenizdekilere gözlüğün açık olduğunu söyleyin, gerekmediğinde kaydı kapatın, telefonun kapatılması istenen yerlerde gözlüğü de kapatın, insanların beklemediği yerlerde takmayın, başkalarının görüntüsünü yayımlamadan önce rıza alın. CNIL ayrıca bir eylem planı duyurdu ve konuyu EDPB’ye taşıyacağını açıkladı.
EDPB’nin 13 Ekim 2026 tarihli açıklaması
EDPB açıklaması, akıllı gözlükleri yalnızca kullanıcı davranışı değil, ürün tasarımı sorunu olarak ele alan ilk Avrupa metni. Ana tespitleri:
- Hane içi istisnası dar. Tamamen kişisel kullanım GDPR dışında; ama görüntüyü yayımlamak ya da gözlüğü mesleki, ticari veya siyasi bir bağlamda takmak kullanıcıyı veri sorumlusu yapabilir.
- Üreticiler ve yapay zekâ ya da uygulama sağlayıcıları işledikleri veri bakımından veri sorumlusu olabilir; kendi yükümlülüklerini, çevredekilere bilgi verme dâhil, kullanıcının davranışına bırakamazlar.
- Şeffaflık teknik biçim almalı: kapatılması veya örtülmesi zor görsel ve sesli göstergeler, yakınlık uyarıları, akıllı gözlüğü sıradan gözlükten ayıran tasarım.
- Hukuki dayanak kayıttan önce var olmalı: sonradan alınan rıza geçersiz; ticari yeniden kullanım veya çevredekilerin beklemeyeceği yapay zekâ eğitimi için meşru menfaati savunmak zor.
- Tasarımla asgarileştirme: sürekli kayıt ve canlı yayın sınırlandırılmalı, mümkün olduğunca cihaz üzerinde işleme, paylaşımdan önce çevredekilerin bulanıklaştırılması, amaç anlık yardım ise kalıcı saklamanın varsayılan olarak kapalı olması, hassas mekânlar için coğrafi sınırlama.
- Yüz ve ses tanıma akıllı gözlükle birleştiğinde ciddi endişe olarak işaretleniyor; çocuklar ile hastane, okul, soyunma odası ve işyeri gibi ortamlar özel dikkat gerektiriyor.
AB’ye satış yapan ya da bu cihazlar için uygulama geliştiren Türk şirketleri açıklamayı bir tasarım şartnamesi gibi okumalı. Aynı cihazlar ve uygulamalar Türkiye’de de satıldığından, uygulamada Türk piyasası da bu metni izleyecek.
Türk hukuku bugün nasıl uygulanıyor?
| Durum | Kural |
|---|---|
| Kullanıcı evde ailesini kaydediyor | 6698 sayılı Kanun’un dışında: m. 28/1-a, gerçek kişilerin tamamen kendisiyle veya aynı konutta yaşayan aile fertleriyle ilgili faaliyetler kapsamındaki işlemeyi, üçüncü kişilere verilmemesi ve veri güvenliği yükümlülüklerine uyulması kaydıyla Kanun’dan istisna tutuyor. |
| Kullanıcı sokakta, mağazada veya ofiste yabancıları kaydediyor | İstisna artık rahat uygulanamaz. Kullanıcı kimliği belirlenebilir kişilerin verisini işliyor ve m. 5 kapsamında bir dayanağa ihtiyaç duyuyor (açık rıza ya da m. 5/2’deki şartlardan biri). m. 5/2-f’deki meşru menfaat ancak kaydedilen kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla uygulanır. |
| Görüntü yayımlanıyor veya paylaşılıyor | Yayımlama faaliyeti m. 28/1-a’nın tamamen dışına çıkarır. Ceza hukuku da devreye girer: TCK m. 134 özel hayatın gizliliğini ihlali bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırır; ihlal görüntü veya ses kaydıyla yapılmışsa ceza bir kat artırılır; bu görüntü veya seslerin hukuka aykırı ifşası iki yıldan beş yıla kadar hapis gerektirir. m. 134 suçunun soruşturulması şikâyete bağlıdır (m. 139). |
| Yüz veya ses tanıma özellikleri | Biyometrik veri m. 6/1 uyarınca özel nitelikli kişisel veridir. m. 6/3’teki şartlardan biri yoksa işlenmesi yasaktır; bir tüketici ürünü için gerçekçi dayanak açık rızadır. Gelip geçenleri tanımlamanın hiçbir dayanağı yoktur. |
| Şirket çalışanlarına gözlük veriyor (saha servisi, depo, perakende) | Veri sorumlusu şirkettir. Çalışana ve her müşteri ya da ziyaretçiye m. 10 uyarınca aydınlatma borçludur; m. 5 dayanağı, ölçülülük ve veri güvenliği (m. 12) gerekir. Kurul’un işyeri kameraları, biyometri ve iş iletişiminin denetimi konusundaki yaklaşımı kıyasen uygulanır: gizli veya sürekli kayıt yok, belgelenmiş amaç, sınırlı erişim. |
| Türk kullanıcılara hizmet veren üretici veya uygulama geliştirici | Bulut işleme, yapay zekâ özellikleri ve analitik bakımından veri sorumlusu: aydınlatma, hukuki dayanak, veri güvenliği, yurt dışına aktarım kuralları ve eşikler aşılıyorsa VERBİS kaydı. |
Üç pratik soru
Bir mekân akıllı gözlüğü yasaklayabilir mi? Evet. Bültenin kendisi kullanıcılara kameranın sınırlandığı yerlerde kaydı kapatmalarını söylüyor. Hastane, mahkeme salonu, okul, spor salonu, ortak çalışma alanı ya da konferans kendi kuralını koyabilir; EDPB bu ortamların özel dikkatle ele alınmasını bekliyor. Kural girişte görünür olmalı ve tek bir markaya değil tüm kayıt cihazlarına uygulanmalı.
Kullanıcı görüş alanındaki herkesten rıza almak zorunda mı? Her bakış için değil; ama kimliği belirlenebilir bir kişi kaydedilip saklandığı anda veri koruma analizi başlar. Gözlük yalnızca anlık yardım için, saklama olmadan kullanılıyorsa risk düşük; görüntü saklanıyor, analiz ediliyor ya da paylaşılıyorsa rıza veya başka bir dayanak gerekir ve kaydedilen kişi m. 11 kapsamında itiraz edip silinmesini isteyebilir.
İşveren gözlük vermeden önce ne yapmalı? Amacı tanımlayın, gerekmeyen özellikleri kapatın (sürekli çekim, buluta yükleme, yüz tanıma), çalışanlara aydınlatma metni, müşterilere görünür bildirim verin, saklama süresini belirleyin, erişimi sınırlayıp kayıt altına alın, cihaz politikasını yazılı tutun. Kurul’un ölçülülük testi ve Yargıtay önündeki giyilebilir cihaz davası yazılarımız Kurul’un ve mahkemelerin uyguladığı ölçütleri anlatıyor.
Nereden başlamalı?
- Şirketler: akıllı gözlüğü cihaz ve ziyaretçi politikalarına ekleyin; ofiste, mağazada ve etkinliklerde serbest mi, müşterilere nasıl bildirilecek, karar verin.
- Gözlük veren işverenler: amaç beyanı, çalışan aydınlatma metni, müşteriye dönük bildirim, kapatılan özellikler listesi, saklama süresi, erişim kaydı.
- Etkinlik organizatörleri: katılım şartlarına bir satır ve girişte tabela; konuşmacılar ve basın için kural.
- Geliştiriciler ve ithalatçılar: varsayılan olarak cihaz üzerinde işleme, örtülemeyen kayıt göstergesi, üçüncü kişiler için yüz tanıma yok, yurt dışına aktarım ve VERBİS analizi, yalnızca alıcıya değil çevredekilere de ulaşan bir aydınlatma.
- Herkes: KVKK Bülteni’ni Kurul’un güncel beklentisi olarak okuyun. Rehberden sonraki adım genellikle bir şikâyet ve bir karardır.
Sıkça sorulan sorular
KVKK akıllı gözlükler hakkında karar verdi mi?
Hayır. Ekim 2026 itibarıyla bir Kurul kararı ya da ilke kararı yok. Kurum’un görüşü, kullanıcılara öneriler veren ve CNIL’in uyarısını aktaran KVKK Bülteni Sayı 12’de (Mayıs-Eylül 2026) yer alıyor.
Türkiye’de akıllı gözlükle kamuya açık alanda kayıt yapmak hukuka uygun mu?
Neyin kaydedildiğine ve kayıtla ne yapıldığına bağlı. Kimliği belirlenebilir kişileri kaydedip görüntüyü saklamak ya da paylaşmak 6698 sayılı Kanun kapsamında kişisel veri işlemedir ve hukuki dayanak gerektirir; özel hayatı kaydetmek veya bu kayıtları ifşa etmek TCK m. 134 kapsamında suç olabilir.
Şirketim ofiste akıllı gözlüğü yasaklayabilir mi?
Evet. İşyeri ya da mekân kayıt cihazlarını sınırlayabilir. KVKK Bülteni kullanıcılara kameranın sınırlandığı yerlerde kaydı kapatmalarını söylüyor; EDPB de işyerlerinin özel dikkatle ele alınmasını bekliyor.
EDPB açıklaması Türk şirketlerini bağlar mı?
Doğrudan bağlamaz. Metin kimseyi doğrudan bağlamıyor; ama AB denetim otoriteleri onu uygulayacak. Bu yüzden AB kullanıcılarına hizmet veren Türk üreticiler, uygulama geliştiricileri ve şirketler için önemli ve bugün mevcut en ayrıntılı düzenleyici beklenti metni.
Kaynak. KVKK Bülten Sayı 12, Mayıs-Eylül 2026, “Akıllı Cihazlar ve Dijital Mahremiyet”, s. 20-21 ve 24-25; KVKK, Seçilmiş Güncel Gelişmeler, 9 Ekim 2026; CNIL, “Les lunettes connectées : la CNIL appelle à la vigilance”, 11 Mayıs 2026; EDPB, Akıllı gözlüklere ilişkin açıklama, 13 Ekim 2026; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, m. 5, 6, 10, 11, 12, 28; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 134, 139.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.
