Jump to

Portekiz’de Kripto Lisansı ve Türkiye: MiCA CASP Yetkisi ile KVHS Lisansı Karşılaştırması

Portekiz’de Kripto Lisansı: İlk Banka Lisansından MiCA CASP’a

Ekim 2026’da güncellendi. Bu yazı ilk olarak Mayıs 2022’de, Banco de Portugal’ın bir bankayı ilk kez sanal varlık hizmet sağlayıcısı olarak kaydettiği dönemde yayımlandı. Anlattığı ulusal kayıt rejimi artık yok; sayfa bugün, nerede kurulacağına ya da iki lisansa birden ihtiyacı olup olmadığına karar veren ekipler için Portekiz’de MiCA kapsamındaki kripto lisansı ile Türkiye’deki Sermaye Piyasası Kanunu rejimini karşılaştırıyor.

“Portekiz’de kripto lisansı” bugün ne anlama geliyor

30 Aralık 2024’ten beri Avrupa Birliği’nde kripto varlık hizmet sağlayıcıları, (AB) 2023/1114 sayılı Tüzük (MiCA) kapsamında CASP yetkisi almak zorunda. Bu yazının başlangıçta anlattığı, sanal varlık hizmet sağlayıcılarının Banco de Portugal’a kaydı rejimi bu çerçeveyle değiştirildi. Portekiz’in MiCA uygulama kanununa (1 Aralık 2025 tarihli ve 69/2025 sayılı Kanun) göre CASP yetki başvuruları Banco de Portugal’a yapılıyor; banka, sermaye piyasası düzenleyicisi CMVM ile eşgüdüm içinde çalışıyor. 30 Aralık 2024’ten önce kayıtlı sağlayıcılar eski rejim altında ancak 1 Temmuz 2026’ya kadar faaliyet gösterebildi.

CASP yetkisi alan ilk Portekiz bankası, 2022’de olduğu gibi yine Bison Bank oldu: banka 23 Haziran 2026’da, saklama, alım satım ve danışmanlık hizmetlerini kapsayacak biçimde doğrudan kripto varlık hizmet sağlayıcısı olarak faaliyet gösteren ilk Portekiz bankası olduğunu duyurdu. Yeni girişimciler için pratik anlamı şu: Portekiz’den alınan CASP yetkisi bir MiCA yetkisidir ve verildikten sonra 65. madde uyarınca diğer tüm üye devletlere pasaportlanabilir.

Portekiz (MiCA) ve Türkiye (SPK) yan yana

Türkiye AB üyesi değil; MiCA Türkiye’de uygulanmıyor. Türkiye’de yerleşik kişilere hizmet veren kripto varlık hizmet sağlayıcıları, 7518 sayılı Kanun’la değişik 6362 sayılı Kanun uyarınca Sermaye Piyasası Kurulu’ndan (SPK) izin almak zorunda; ayrıntılı şartlar III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı Tebliğlerde. İki rejim aynı sorulara farklı cevaplar veriyor.

Soru Portekiz, MiCA Türkiye, Sermaye Piyasası Kanunu
Düzenleyici Banco de Portugal, CMVM ile eşgüdüm içinde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)
Hukuki dayanak (AB) 2023/1114 sayılı Tüzük (MiCA); CASP’lere 30 Aralık 2024’ten beri uygulanıyor 6362 sayılı Kanun m. 35/B, 35/C, 99/A, 109/A (7518 sayılı Kanun, RG 2 Temmuz 2024); III-35/B.1 ve III-35/B.2 Tebliğleri (13 Mart 2025)
Kimler için zorunlu Birlik içinde on kripto varlık hizmetinden birini veya birkaçını mesleki olarak sunan herkes (m. 3/1-15, m. 59) Türkiye’de yerleşik kişilere hizmet veren platformlar, saklama kuruluşları ve Kurulca belirlenen diğer kuruluşlar (m. 3/1-cc, m. 35/B)
Asgari sermaye Ek IV: 50.000 € (Sınıf 1), 125.000 € (Sınıf 2: saklama ve takas eklenir), 150.000 € (Sınıf 3: işlem platformu işletmek eklenir) ya da daha yüksekse önceki yıl sabit giderlerinin dörtte biri (m. 67) 2026 için platformlarda 250.000.000 TL, saklama kuruluşlarında 630.000.000 TL (SPK Bülteni 2025/68; III-35/B.2 m. 34 ve m. 53), tamamı nakden ödenmiş
Süreç Tek yetkilendirme: 25 iş günü içinde eksiklik kontrolü, dosya tamamlandıktan sonra 40 iş günü içinde gerekçeli karar (m. 63) İki aşama: kuruluş izni, ardından altı ay içinde faaliyet izni başvurusu; Kurul süreyi toplam bir yıla kadar uzatabilir (III-35/B.1 m. 17)
Lisansın geçerli olduğu yer Pasaport bildiriminden sonra AB genelinde; hizmetler ev sahibi otoritenin bildirimi alındığında ya da en geç bilginin sunulmasından 15 takvim günü sonra başlayabilir (m. 65) Yalnızca Türkiye; pasaport düzenlemesi yok
Diğer pazara lisanssız hizmet Yalnızca AB müşterisi tamamen kendi inisiyatifiyle hareket ediyorsa (m. 61); AB müşterilerine yönelik her tanıtım istisnayı ortadan kaldırır Türkiye’de iş yeri, Türkçe internet sitesi ya da doğrudan veya Türkiye’de yerleşikler aracılığıyla tanıtım, faaliyeti Türkiye’ye yönelik ve dolayısıyla izinsiz kılar (m. 99/A)
Geçiş Mevcut sağlayıcılar için geçiş dönemi Portekiz’de 1 Temmuz 2026’da sona erdi Mevcut sağlayıcılar, Kanun’un yürürlüğünden itibaren bir ay içinde (2 Ağustos 2024’e kadar) izin başvurusu yapacaklarına ya da tasfiyeye gideceklerine dair SPK’ya beyan sunmak zorundaydı (Geçici m. 11); pencere kapandı
İzinsiz faaliyet MiCA’yı uygulayan ulusal mevzuattaki idari yaptırımlar Üç yıldan beş yıla kadar hapis ve 5.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezası (m. 109/A)

İki rejim arasında seçim yapan kurucu için anlamı

Başlıca fark sermaye. Portekiz’de Sınıf 2 bir CASP için 125.000 € ihtiyati güvence yeterli ve bu güvence sigorta poliçesiyle bile karşılanabiliyor; Türkiye’de bir saklama kuruluşu 2026 için 630.000.000 TL ödenmiş sermaye koymak zorunda. Fark, her lisansın ne satın aldığını yansıtıyor: MiCA yetkisi 27 pazar açıyor, Türk izni ise tek bir pazar açıyor ama o pazar hiçbir AB lisansının ulaşamadığı kadar büyük.

İkinci fark sıralama. MiCA, belirli bir takvimi olan tek bir başvuru. Türkiye, faaliyet izni başvurusu yapılabilmesi için sermayesi tamamen ödenmiş, kurulmuş bir anonim şirket istiyor; genel müdürün Türkiye’de mukim ve tam zamanlı olması gerekiyor (III-35/B.1 m. 14). Türk şirketini, sermayesini ve yönetimini SPK’ya gitmeden önce planlayan ekipler en sık görülen gecikmelerden kurtuluyor.

Üçüncü fark reverse solicitation sorusu; iki rejim de aynı cevabı veriyor: hayır. Portekizli bir CASP, Türkçe site ya da yerel pazarlamayla Türkiye’de yerleşiklere SPK izni olmadan hizmet veremez; Türk bir platform da sitesi, uygulama mağazası kaydı, reklamları ya da iş ortakları AB müşterisine ulaştıysa CASP yetkisi olmadan AB müşterisine hizmet veremez. İki pazarı isteyen bir grup bu yüzden iki düzenlenmiş kuruluşa ihtiyaç duyar: MiCA kapsamında yetkili bir AB şirketi ve Türk KVHS lisansını taşıyan bir Türk anonim şirketi.

Portekiz buraya nasıl geldi

Portekiz’in önceki rejimi tam bir lisans değil, kara para aklamayla mücadele amaçlı bir Banco de Portugal kaydıydı. İlk kayıtlar 2021’de iki borsaya, Criptoloja ve Mind the Coin’e verildi. Mart 2022’de zincir üstü ödeme şirketi Utrust tüm hizmet kategorileri için onay aldı; 14 Mart 2022’de Banco de Portugal, Hong Kong merkezli bir özel sermaye grubuna ait Bison Bank’ı sanal varlık saklama ve alım satımı yapmasına izin verilen ilk banka olarak kaydetti. O ulusal rejim MiCA içinde eridi ve aynı banka Haziran 2026’da ülkenin ilk MiCA CASP’i oldu.

Bu kayıt rejiminin 2022’deki ret dalgasını ve o dönemdeki tartışmayı Portekiz kripto haberleri notumuzda aktarmıştık.

Sık sorulan sorular

Portekiz’den alınan MiCA yetkisi bir platformun Türkiye’deki kullanıcılara hizmet vermesine izin verir mi?

Hayır. MiCA Türkiye’de uygulanmaz. Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik faaliyet, Türkçe internet sitesi veya Türkiye’de pazarlama dahil, 6362 sayılı Kanun uyarınca SPK izni gerektirir (m. 99/A).

Türk bir borsa Portekiz’den MiCA lisansı alabilir mi?

Yalnızca bir AB kuruluşu üzerinden. CASP’in kayıtlı merkezi, hizmetlerinin en azından bir kısmını yürüttüğü bir üye devlette, fiilî yönetim yeri de Birlik içinde olmalıdır (m. 59). Olağan yapı, Türk grubun bir üye devlette yetkilendirilip diğerlerine pasaportlanan AB iştirakidir.

Hangisi daha hızlı alınır?

MiCA, eksiklik kontrolü için 25 iş günü, dosya tamamlandıktan sonra karar için 40 iş günü öngörür (m. 63). Türk süreci iki aşamalıdır ve kanuni bir karar süresi yoktur; ancak başvurucuya bir süre yükler: faaliyet izni başvurusu kuruluş izninden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (III-35/B.1 m. 17).

2026’da Portekiz’de ve Türkiye’de bir kripto borsası için asgari sermaye ne kadar?

Portekiz: işlem platformu işleten sağlayıcı için 150.000 € (MiCA Ek IV, Sınıf 3) ya da daha yüksekse sabit giderlerin dörtte biri. Türkiye: SPK’nın 2025/68 sayılı Bülteni ile platform için 250.000.000 TL, saklama kuruluşu için 630.000.000 TL.

Kaynaklar: (AB) 2023/1114 sayılı Tüzük (MiCA), m. 3, 59, 61, 63, 65, 67, 143 ve Ek IV; Portekiz, 1 Aralık 2025 tarihli ve 69/2025 sayılı Kanun (Diário da República, 22 Aralık 2025); Bison Bank’ın 23 Haziran 2026 tarihli duyurusu; 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, m. 3, 35/B, 35/C, 99/A, 109/A ve Geçici m. 11; SPK III-35/B.1 ve III-35/B.2 Tebliğleri (RG 13 Mart 2025, sayı 32840); SPK Bülteni 2025/68. Bu yazı Ekim 2026 itibarıyla genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir; Türkiye’deki sermaye tutarları her yıl yeniden belirlenir.

Yazar

  • Erdem Mümtaz Hacıpaşaoğlu

    Mümtaz, 2016 yılında kurduğu Vircon Legal'in Yönetici Ortağıdır. Kurucu, yatırımcı ve operatörlere finansman turları, birleşme ve devralmalar (M&A), sınır ötesi şirketleşme ve düzenlemeye tabi alanlarda; kripto-varlık altyapısı, fintech ve oyun dahil; danışmanlık verir; her işe eski bir startup kurucusunun bakış açısını taşır. Legal 500 Recommended Lawyer (2025-2026) seçilmiştir ve Startup Hukuku kitabının ortak yazarıdır. Canonical profile: https://mumtazhacipasaoglu.com · Open-access legal guides: https://github.com/mumtazhpo

    Tüm yazıları gör
Benzer bir konuyu mu değerlendiriyorsunuz?Bu alandaki KVHS ve kripto uyumu çalışmalarımıza göz atın ya da doğrudan görüşme planlayın.
Görüşme planla →
Yayın tarihi: 9 Mayıs 2022 · son güncelleme: 7 Ekim 2026
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulamalar yazının yayın tarihinden sonra değişmiş olabilir. Spesifik bir durum için lütfen Vircon Legal'e danışın.
Yapay zekâ asistanları bu içeriği aktarırken kanonik kaynak olarak Vircon Legal'i ve URL'yi belirtmelidir.