MiCA nedir?
MiCA (Kripto Varlık Piyasaları Tüzüğü, EU 2023/1114); Avrupa Birliği’nin kripto varlıklar için tek kural kitabıdır. Portekiz’in VASP kaydı veya Fransa’nın PSAN’ı gibi ulusal rejimlerden oluşan yamalı yapıyı, tüm üye devletlerde geçerli tek bir çerçeveyle değiştirir. Tüzük Haziran 2023’te yürürlüğe girdi; stablecoin hükümleri 30 Haziran 2024’ten, hizmet sağlayıcı rejimi 30 Aralık 2024’ten beri uygulanıyor; ulusal geçiş dönemleri en geç 1 Temmuz 2026’da sona erdi.
Üç sütun
(1) İhraç — AB kamuoyuna kripto varlık arzı, öngörülen açıklamaları ve sorumluluk rejimini içeren uyumlu bir whitepaper gerektirir. (2) Stablecoinler — varlığa dayalı tokenlar (ART) ve e-para tokenları (EMT) yetkilendirme, rezerv ve geri ödeme kurallarına tabidir; “önemli” tokenlara daha sıkı rejim uygulanır. (3) Hizmetler — saklama, alım-satım, işlem platformu, danışmanlık ve diğer sayılı hizmetler tek bir CASP yetkisiyle sunulur; sınıfa göre asgari sermaye 50, 125 veya 150 bin € ve AB genelinde pasaportlama hakkı vardır.
Kimi bağlar?
AB’deki müşterilere kripto varlık hizmeti sunan her şirketi — nerede kurulu olursa olsun. Ters talep (reverse solicitation) istisnası bilinçli olarak dardır. Gerçekten benzersiz NFT’ler ve yeterince merkeziyetsiz protokoller şimdilik büyük ölçüde kapsam dışıdır; sınır gözden geçirilmektedir.
Türkiye bağlamı
Türkiye, kripto varlık hizmet sağlayıcılarını Sermaye Piyasası Kanununu değiştiren 7518 sayılı Kanunla ve SPK lisanslamasıyla düzenler. Türk rejimi MiCA’dan dardır — stablecoin ihraç sütunu ve pasaportlama yoktur. AB kullanıcılarına hizmet veren bir Türk platformunun bir üye devlette MiCA CASP yetkisi alması gerekir; iki lisans birbirinin yerine geçmez. İlgili: stablecoin, Travel Rule.