Beraatle sonuçlanmış bir soruşturma ya da çoktan çözülmüş bir uyuşmazlık hakkındaki haber, bir yatırımcı, işveren veya müşteri adınızı arattığında hâlâ ilk sırada çıkabilir. Eski haber kaldırma yollarını ya da unutulma hakkının kendileri için işleyip işlemediğini araştıranlar genellikle iki sonuçtan birini ister: haberin kaynağında kaldırılması veya düzeltilmesi ya da bağlantının ad ve soyad aramalarında artık görünmemesi. Türk hukuku ikisine de imkân tanır; ancak bunlar farklı mercilerin karar verdiği farklı yollardır. Bu yazı unutulma hakkının dayanağını, basın özgürlüğüyle nasıl dengelendiğini ve dört yolu (yayıncı, arama motoru, Kişisel Verileri Koruma Kurulu, asliye hukuk mahkemesi) her birinin sağlayabileceği sonuçla birlikte anlatıyor.
Unutulma hakkının Türk hukukundaki dayanağı
Hiçbir kanunda “unutulma hakkı” ifadesi geçmez. Hak, mevcut hükümlerden hareketle yargı kararları ve veri koruma otoritesi eliyle şekillendi.
- Yargıtay, 2015. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 17.06.2015 tarihli, E. 2014/4-56, K. 2015/1679 sayılı kararında, bir ceza kararını mağdurun adını gizlemeden aktaran bir kitabı inceledi. Hukuk Genel Kurulu, üstün bir kamu yararı bulunmadıkça dijital hafızada yer alan geçmişteki olumsuz olayların unutulma hakkı kapsamında olduğunu ve adın anonimleştirilmeden yayımlanmasının bu hakkı ihlal ettiğini kabul etti.
- Anayasa Mahkemesi, 2016. N.B.B. kararında (B. No: 2013/5653, Genel Kurul, 3.3.2016) bir gazetenin internet arşivinde, adli para cezasıyla sonuçlanan bir uyuşturucu kullanma davasına ilişkin 1998 ve 1999 tarihli üç haber hâlâ duruyordu. Mahkeme, Anayasa’nın 17. maddesindeki şeref ve itibarın korunması hakkının ihlal edildiğine karar verdi; bununla birlikte unutulma hakkının internet gazete arşivlerindeki her habere uygulanmasının beklenemeyeceğini ve internet haber arşivinin bir bütün olarak basın özgürlüğünün koruması altında olduğunu vurguladı.
- Kişisel verilerin korunması hukuku. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK) 7. maddesine göre işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalkan kişisel veriler silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir; 11. madde ilgili kişiye bunu talep etme hakkı verir. Kişisel Verileri Koruma Kurulu 23.06.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararında indeksten çıkarma taleplerini bu hükümler ve Anayasa m. 20/3 çerçevesinde değerlendirdi ve arama motoru işletmecilerini veri sorumlusu saydı.
KVKK m. 28/1-c, kişisel verilerin sanat, tarih, edebiyat veya bilimsel amaçlarla ya da ifade özgürlüğü kapsamında işlenmesini, millî güvenliği, kamu düzenini, özel hayatın gizliliğini veya kişilik haklarını (sayılan diğer menfaatlerle birlikte) ihlal etmemek ya da suç teşkil etmemek kaydıyla Kanun’un kapsamı dışında tutar. Kanaatimizce yayıncının arşivinin genellikle basın özgürlüğü ve kişilik hakları ekseninde değerlendirilmesinin ve KVKK yolunun esas olarak arama motorlarına yönelmesinin nedeni budur. Kısa tanım için unutulma hakkı sözlük maddemize bakabilirsiniz.
Denge nasıl kurulur?
Unutulma hakkı hukuka uygun gazeteciliği silmez: kamuyu ilgilendiren konularda doğru haber yapmak korunur ve böyle bir haberi bastırma girişimini hukuk desteklemez. Kurul, 2020/481 sayılı kararla birlikte öncelikli olarak dikkate alacağı 13 ölçütü yayımladı; başlıcaları şunlardır:
- Kamusal rol: siyasetçilerin, üst düzey kamu yöneticilerinin, iş adamlarının, ünlü sanatçı ve sporcuların, dinî liderlerin ve bazı meslek mensuplarının talepleri daha düşük ihtimalle kabul görür; ancak bu kişilerin özel hayatına ilişkin bilgiler yine de indeksten çıkarılabilir.
- Reşit olmayanlar: kişi reşit değilken yayımlanan bilgiler bakımından talebin kabul görme ihtimali yüksektir.
- Doğruluk: bilginin yanlış veya yanıltıcı olması talep lehinedir; yanlışlığı ispat yükü şikâyetçidedir. Doğruluk devam eden bir soruşturma veya yargılamada tartışmalıysa süreç tamamlanıncaya kadar işlem yapılmaması yoluna gidilebilir.
- Zaman: aradan geçen süre talep lehinedir, ancak tanınmış kişiler ile tarihsel veya bilimsel veriler bakımından etkisi sınırlıdır. Uzun zaman önce işlenmiş görece hafif suçlara ilişkin talepler, yakın tarihli ve ağır suçlara ilişkin taleplere göre daha kolay kabul görür.
- Verinin niteliği: mesleki bilgilerin indeksten çıkarılması daha zordur; özel nitelikli veriler (sağlık, cinsel hayat, din), kimliği belirleyici veya mali bilgiler ve takip edilme gibi riskler doğuran bilgiler için daha kolaydır.
- Kaynak: gazetecilik içeriği basın özgürlüğü ve kamusal tartışmaya katkısıyla birlikte tartılır; kişinin kendisinin ya da süregelen bir yasal zorunluluk gereği yayımlanan bilgiler talep aleyhinedir. Hakaret veya iftira içeren içerikler için Kurul, mahkeme yolunu daha doğru bulur.
Anayasa Mahkemesi de N.B.B. kararında benzer unsurlara baktı. Beraat kararı sayılan ölçütler arasında yer almaz; ancak doğruluk ve güncelliği doğrudan etkiler. Google’ın yardım sayfası da mahkûmiyetle sonuçlanmayan bir yargılamaya ilişkin haberin daha çabuk güncelliğini yitirebileceğini belirtir.
Dört yol ve her birinin sağladığı sonuç
İlk soru, kaynağın mı değişmesi gerektiği yoksa ad aramalarında görünmemenin yeterli olup olmadığıdır.
| Yol | Ne sağlar | Kim karar verir | Süre |
|---|---|---|---|
| Yayıncıya başvuru | Sonucun habere eklenmesi, anonimleştirme, kaldırma veya noindex etiketi; kaynağın kendisi değişir | Yayıncı, kendi takdiriyle | Eski haberler için kanuni süre yok |
| Arama motoruna indeksten çıkarma başvurusu | Bağlantı kişinin adıyla yapılan aramalarda çıkmaz; sayfa yayında kalır | Arama motoru işletmecisi | En geç 30 gün içinde cevap (KVKK m. 13) |
| Kurula şikâyet | Denge kişi lehineyse indeksten çıkarma talimatı | Kişisel Verileri Koruma Kurulu | Cevaptan itibaren 30 gün (her hâlde başvurudan itibaren 60 gün) içinde şikâyet; Kurul 60 gün içinde cevap vermezse ret sayılır |
| Hukuk davası (TMK m. 24-25) | Saldırıya son verilmesi, hukuka aykırılığın tespiti, tazminat | Asliye hukuk mahkemesi | Belirli bir süre yok; en uzun yol |
Eski rehberlerin çoğunun hâlâ anlattığı yol, yani 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesine göre erişimin engellenmesi başvurusu artık yok: Anayasa Mahkemesi bu maddeyi 10 Ekim 2024’ten itibaren hüküm ifade etmek üzere iptal etti ve Kasım 2026 itibarıyla yerine yeni bir düzenleme yapılmadı (platform sorumluluğu yazımız). Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için m. 9/A yolu duruyor; kanaatimizce geçmişteki bir soruşturmaya ilişkin olağan bir haber bu kapsama nadiren girer. İndeksten çıkarmanın neden silme anlamına gelmediğini 2024 sonrası içerik kaldırma yazımızda anlattık.
Yayıncı ve arama motoru nezdinde başvuru
Yayıncı. Belgelerle desteklenmiş, gerekçeli bir talep çoğu zaman bir ihtarnameden daha çok işe yarar. Yayıncıdan habere sonucu (beraat, kovuşturmaya yer olmadığı kararı, sulh) belirten bir güncelleme notu eklemesi, açık ad yerine baş harfleri kullanması, fotoğrafı kaldırması ya da arşiv yerinde dururken arama motorlarının sayfayı dizinden çıkarması için noindex talimatı eklemesi istenebilir. N.B.B. kararı da bu tür daha hafif tedbirlere işaret eder. Kesinleşmiş kararın örneğini ekleyin. 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14. maddesindeki cevap ve düzeltme hakkı burada nadiren işe yarar: metnin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde gönderilmesi gerekir.
Arama motoru. Her arama motoru ayrı bir veri sorumlusudur ve ayrı başvuru gerektirir. Google’ın hukuki yardım sayfalarına göre (Kasım 2026) indeksten çıkarma yalnızca kişinin adıyla ilgili aramalarda uygulanır; başvuruda URL’ler tek tek belirtilir, içeriğin başvuranla ilişkisi ve neden kaldırılması gerektiği açıklanır, arama ifadeleri yazılır. Google, başvuran lehine verilmiş bir mahkeme kararına büyük ölçüde uyduğunu belirtir ve Türkiye’nin bu hakkın kendine özgü bir versiyonunu oluşturduğunu not eder. Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanı Ekim 2026’da Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada Google’ın Türkiye’ye özel bir seçenek açtığını ve içeriğin kaldırılıp kaldırılamayacağını 30 gün içinde bildirmek zorunda olduğunu söyledi; bu süre KVKK m. 13’teki 30 günlük cevap süresiyle örtüşür. Bu seçeneği Google’ın kendi yardım sayfalarında göremedik; formlar da değişebildiğinden başvurudan önce güncel formu kontrol edin.
AB boyutu. AB’de yaşayan kişiler için AB Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) m. 17 ve ABAD’ın Google Spain kararı (C-131/12, 13 Mayıs 2014), m. 17/3-a’daki ifade özgürlüğü istisnası saklı kalmak üzere uygulanır. ABAD Google v CNIL kararında (C-507/17, 24 Eylül 2019) AB hukukunun dünya genelinde değil, tüm üye devletlere karşılık gelen sürümlerde indeksten çıkarmayı ve AB’deki kullanıcıların bağlantıya ulaşmasını etkin biçimde önleyen ya da ciddi şekilde caydıran tedbirleri gerektirdiğine hükmetti; ulusal makamlar ise kendi dengeleme değerlendirmelerinin sonunda dünya genelinde indeksten çıkarmaya karar verebilir. Sınır ötesi içerikleri yurt dışı platformlar yazımızda ele aldık, AB hukukuna ilişkin sorular ise o ülkedeki avukatlara bırakılmalıdır.
Kurula şikâyet, dava yolu ve adli sicil
Kurula şikâyet. Arama motoru başvuruyu reddederse, cevabı yetersizse veya süresinde cevap vermezse kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün ve her hâlde başvurudan itibaren 60 gün içinde Kurula şikâyette bulunabilir (KVKK m. 14); önce veri sorumlusuna başvurulmuş olmalıdır. Kurul 60 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır; ihlal tespit ederse veri sorumlusu kararı tebliğden itibaren en geç 30 gün içinde yerine getirir (m. 15). Kurul kararı kaynağa değil, arama sonucuna ulaşır. Başvuru aşamasını veri sorumlusu açısından ilgili kişi başvuruları rehberimizde anlattık.
Hukuk davası. Kaynağın değişmesi gerekiyorsa yol, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 24 ve 25. maddelerine dayanılarak asliye hukuk mahkemesinde açılacak davadır. Kişilik haklarına yapılan saldırı; rıza, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetki yoksa hukuka aykırıdır; davacı saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini ve etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir. Sürecin uzun süreceğini ve içeriğin karardan önce kaldırılmasına yönelik ihtiyati tedbir taleplerinin sıklıkla reddedildiğini hesaba katın. İç hukuk yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir; N.B.B. dosyası Mahkemenin önüne mülga 9. madde yolundan gelmişti.
Adli sicil ayrı bir konudur. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 12. maddesine göre adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesi, kaydı devletin sicilinden çıkarır; haber arşivlerine ve arama sonuçlarına dokunmaz. Buna karşılık yukarıdaki her yolda değerli bir belgedir.
Nereden başlamalı
- URL’leri, arama ifadelerini ve yayım tarihlerini listeleyin; sonuçları tarih ve saatiyle kayda geçirin.
- Tabloyu değiştiren belgeleri toplayın: kesinleşmiş beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı, sulh belgesi, mahkeme kararı, adli sicil kaydının silindiğini gösteren belge.
- Düzeltilmiş bir kaynağa mı, yoksa ad aramalarında görünmemeye mi ihtiyacınız olduğuna karar verin; yolu bu belirler.
- Önce yayıncıya yazın ve yazışmaları saklayın.
- Her arama motoruna, adın her varyasyonu için, olayınıza uyan ölçütlere dayanan bir başvuru yapın; 30 günlük cevap süresini takvime işleyin.
- Ret veya cevapsızlık hâlinde 30 ve 60 günlük süreler içinde Kurula şikâyeti hazırlayın; haber hakaret içeriyorsa ya da kaynağın kaldırılması gerekiyorsa hukuk davasını değerlendirin.
- Sonuçları aşağı itmek için sahte içerik üretmeyin, başvurularda olguları çarpıtmayın, gazetecilere baskı yapmayın: bunlar yeni sorumluluklar doğurur ve haklı bir talebi zayıflatır.
Sık sorulan sorular
Hakkımdaki eski bir haberi Türkiye’de sildirebilir miyim?
Bazen; ancak silme ile indeksten çıkarma farklıdır. Yayıncı haberi kendi isteğiyle silebilir veya anonimleştirebilir, asliye hukuk mahkemesi de basın özgürlüğünü tarttıktan sonra TMK m. 24-25’e göre buna karar verebilir. Arama motoru ya da şikâyet üzerine Kurul ise sayfa yayında kalırken bağlantıyı adınızla yapılan aramalardan çıkarabilir. Sonuç somut olaya bağlıdır.
Beraat ettim. Eski haber kendiliğinden kalkar mı?
Hayır. Ne beraat kararı ne de 5352 sayılı Kanun’a göre adli sicil kaydının silinmesi, haber arşivlerini veya arama sonuçlarını kendiliğinden değiştirir. Ancak ikisi de haberin doğruluğu ve güncelliği bakımından güçlü delildir. Kararı yayıncıya, arama motorlarına yapacağınız başvuruda ve gerekirse Kurula şikâyette kullanın.
Bir şirket kendi unvanı için unutulma hakkını kullanabilir mi?
Kişisel verilerin korunması hukuku üzerinden genellikle hayır. KVKK yalnızca gerçek kişileri korur; Google da şirketlerin ve diğer tüzel kişilerin kural olarak indeksten çıkarma talep etme hakkı bulunmadığını belirtir. Şirket yine de yayıncıya başvurabilir ve haber itibarını hukuka aykırı biçimde zedeliyorsa dava açabilir. Haberde adı geçen yöneticiler kendi adlarıyla yapılan aramalar için başvuruda bulunabilir.
Türkiye’de alınan indeksten çıkarma sonucu dünya genelinde geçerli olur mu?
Genellikle hayır. Arama motorları indeksten çıkarmayı bölgesel olarak uygular; örneğin Google, AB hukukunun dünya genelinde indeksten çıkarmayı zorunlu kılmadığını belirten ABAD’ın 2019 tarihli Google v CNIL kararı doğrultusunda AB kaynaklı kararları AB dışındaki ülkelere yönelik hizmetlerinde uygulamaz. Türk hukukuna göre alınan sonucun da esas olarak Türkiye’den yapılan aramalarda etki göstermesi beklenmeli; sayfa kaynağında erişilebilir kalır.
Kaynaklar. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (m. 7, 11, 13, 14, 15 ve 28); Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 23.06.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararı ve indeksten çıkarma ölçütleri; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m. 24 ve 25); 5187 sayılı Basın Kanunu (m. 14); 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu (m. 12); 5651 sayılı Kanun (m. 9 ve 9/A); Anayasa m. 17 ve 20; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 17.06.2015 tarihli, E. 2014/4-56, K. 2015/1679 sayılı karar; Anayasa Mahkemesi, N.B.B., B. No: 2013/5653, 3.3.2016; Anayasa Mahkemesinin 11.10.2023 tarihli, E. 2020/76, K. 2023/172 sayılı kararı (RG 10.01.2024, S. 32425); 2016/679 sayılı AB Tüzüğü (GDPR), m. 17; ABAD C-131/12 Google Spain ve C-507/17 Google v CNIL; Google Hukuki Yardım, Unutulma hakkına genel bakış (Kasım 2026).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz; somut durumunuz için danışmanlık alınız.
Yazar
Daha fazla Vircon İçgörüleri
Yurt Dışı Platformlardan İçerik Kaldırma: Google, Meta ve X'e Başvuru Yolları ve Türk Kararının Sınırları
13 Kasım 2026Eski Çalışanın Sosyal Medya Paylaşımı ve Şirket İtibarı: İşveren Ne Yapabilir, Ne Yapmamalı?
13 Kasım 2026Şikâyet Sitesi ve Google Yorumu Kaldırma: Hangi Yorum Silinir, Hangi Yol İzlenir?
13 Kasım 2026Türkiye'de Dijital Banka Lisansı (BDDK): Şartlar, Kısıtlamalar ve İki Aşamalı Başvuru Yolu
12 Kasım 2026Pay Sahibinin Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı ile Özel Denetim: Her Yatırımcı Bilgi Hakkının Altındaki Kanuni Taban (TTK m.437-444)
30 Ekim 2026Genel Kurul Kararına Karşı Dava: Üç Ayda İptal, Her Zaman Butlan (TTK m.445-451)
28 Ekim 2026İlgili Hizmet Alanlarımız
Gizlilik ve Siber Güvenlik
KVKK ve GDPR uyumu, veri ihlali yönetimi, siber güvenlik.
Hizmet sayfası →Oyun ve Espor Hukuku
Stüdyo yatırım turları, mülkiyet zinciri, yayıncı ve platform sözleşmeleri, espor.
Hizmet sayfası →Birleşme ve Devralmalar
M&A danışmanlığı: due diligence, yapılandırma, dokümantasyon, müzakere.
Hizmet sayfası →