Tazminat sınırlamalarının anatomisi
M&A tazminat rejimleri, alıcı ve satıcı arasında kapanış sonrası riski tahsis etmek için üç birincil finansal sınırlama kullanır: tavan (azami toplam satıcı sorumluluğu), sepet (altında talep ödenmeyen eşik) ve muafiyet (sepete benzer ancak geri kazanımı eşiği aşan tutarlarla sınırlar). Bu mekanikler birlikte sınırsız common-law sözleşme ihlali sorumluluğunu kalibre edilmiş tahsise dönüştürür.
Tavan (cap)
- Genel tavan: taahhüt ihlali için yaygın olarak satın alma bedelinin %10-20’si.
- Özel tavanlar: temel taahhütler için (sermayelendirme, yetki, mülkiyet), vergi, dolandırıcılık için tipik olarak satın alma bedeli (tam): birçok yargı bölgesinde fiili dolandırıcılık için sınırsız.
- W&I sigortası etkileşimi: sigorta ile tavan genellikle %0,5-1’e düşer, üstünü sigorta üstlenir.
Devirme sepeti (tipping) ve muafiyet (true basket) farkı
- Devirme sepeti: toplam talepler eşiği aşar aşmaz satıcı ilk dolardan sorumludur (ilk-dolar geri kazanımı).
- Muafiyet (gerçek sepet): satıcı yalnızca eşiği aşan tutarlardan sorumludur; eşik bir sigorta muafiyeti gibi davranır.
- Tipik büyüklük: satın alma bedelinin %0,5-1’i.
De minimis eşiği
Talep başına bir de minimis eşiği (örn. 25-50k USD), sıkıntı taleplerini sepete sayılmaktan dışlar: yalnızca de minimis üzerindeki talepler sepet doldurulmasına sayılır.
Tavan/sepetlerden özel istisnalar
- Temel taahhütler (tavan = satın alma bedeli; sepet yok).
- Vergi (genellikle uzun yaşama süreli ve ayrı tavanlı kendi yapısı).
- Dolandırıcılık (tipik olarak sınırsız).
- Spesifik tazminatlar (kapanış öncesi vergi, tanımlanmış yükümlülükler vb.: ayrı sınırsız).
Türk M&A pratiğinde
Türk M&A işlemlerinde tavan/sepet/muafiyet yapısı yaygın benimsenir; ABA/NVCA model belgeleri pratikte yaygın referanstır. TBK Madde 19 (sözleşme özgürlüğü) ve Madde 144 (cezai şart indirimi) çerçevesinde Türk hâkim aşırı tavanları inceleyebilir; pratikte düzenlenmiş işlemlerde sorun nadirdir. Türk işlemlerde dolandırıcılık için sınırsız sorumluluk standart; vergi için ayrı uzun vadeli koruma yapısı yerleşik.
Yapın: risk kategorilerine uyan kademeli sınırlamalar yapılandırın; mümkün olduğunda muafiyet (gerçek sepet) kullanın: ilk-dolar maruziyeti alıcılara fazla cömerttir; temel taahhüt listesini dikkatle belgeleyin.
Yapmayın: tüm ihlal türleri için tek bir tavan ve sepete güvenmeyin: temel taahhütler, vergi ve dolandırıcılık kendi istisnalarını gerektirir.
Bu konuda mı çalışıyorsunuz? Vircon Legal Startup Hukuku ve Startup Hukuku Türkiye rehberi alanlarında danışmanlık veriyor. Bize ulaşın →
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın