Pre-seed nedir?
Pre-seed finansman, en erken kurumsal finansman aşamasıdır: şirketin geleneksel seed turu için gereken metriklere sahip olmadan önce toplanan tur (veya küçük turlar dizisi). Pre-seed tanımı, 2010’larda seed tur büyüklükleri büyüdükçe ortaya çıktı; yeni seed eşiğine ulaşmak için hâlâ kurumsal sermayeye ihtiyaç duyan çok erken aşama şirketler için bir boşluk bıraktı.
Pre-seed fonları neyi finanse eder?
- Fikirden prototipe: keskin bir tez ve çalışan bir prototip olan kurucu ekibi, ödeme yapan müşteriler öncesi.
- Gelir öncesi şirketler: ilk ürünü inşa etmek için 6–12 ay runway’e ihtiyaç duyan, güçlü kurucu-pazar uyumlu ekipler.
- Tekrarlayan kurucular: ürün shipping yapılmadan önce geçmiş performans üzerinden toplayan deneyimli kurucular.
- Daha uzun zaman çizelgesi olan derin teknoloji: teknik yolun kendisinin emekli edilecek ilk risk olduğu Ar-Ge ağırlıklı fikirler.
Pre-seed mekaniği
- Tur büyüklüğü: tipik olarak 250k–1,5M USD; bazı pre-seed turları sıcak ekipler için 2–3M USD’ye ulaşır.
- Değerleme: 3–12M USD post-money tipiktir; SAFE cap’leri bu aralıkta.
- Enstrümanlar: SAFE ve dönüştürülebilir senetler domine eder; bu aşamada belirsizlik seviyesi göz önüne alındığında fiyatlı öz kaynak nadirdir.
- Yatırımcılar: pre-seed fonları (Hustle Fund, Bee Partners gibi özel fonlar), melek yatırımcılar, hızlandırıcı demo günleri, bazı coğrafyalarda aile-arkadaş turları.
- Hisse ve şartlar: tipik hisse oranı %5–15; dönüştürülebilir senetlerde iskonto ve SAFE’de cap yaygındır; yatırımcılar pro rata hakkı talep edebilir.
- Süreç hızı: pre-seed işlemleri tipik olarak 2–6 hafta içinde kapanır.
Türk pre-seed ekosisteminde
Türkiye’de pre-seed yapısal olarak büyük ölçüde melek yatırımcı ve KOSGEB/TÜBİTAK destek programlarıyla finanse edilmektedir. Tipik Türk pre-seed turu 200–500k USD aralığındadır; melek katılımı sözleşmesel ve kurumsal kalite anlamında değişkenlik gösterir.
Pre-seed’de hukuki hazırlık
Türkiye pratiğinde pre-seed turu çoğunlukla dönüştürülebilir araçlarla (CLA, holding seviyesinde SAFE) kurulur. Bu aşamanın asıl hukuki işi enstrümanın kendisinden çok temizliktir: kuruculardan fikri mülkiyet devri, kurucular sözleşmesi/vesting ve cap table’ın tek doğru kaynak hâline getirilmesi. Pre-seed’de atlanan bu üçlü, seed’de iskonto olarak geri döner. Bu nedenle turun bütçesinde şirket kuruluşu ve IP dâhil hukuki altyapı kalemine de yer ayrılmalıdır.
Pre-seed ve komşu aşamalar
- Pre-seed vs. aile-arkadaş: aile-arkadaş informaldir; pre-seed kurumsaldır ve şirketi takip eden ve takip turlarına katılan deneyimli yatırımcılarla.
- Pre-seed vs. seed: pre-seed ekibi seed kilometre taşlarına inşa etmek için (pazarda ürün, erken müşteri) finanse eder; seed Seri A kilometre taşlarına giden yolu finanse eder.
- Pre-seed vs. hızlandırıcı: hızlandırıcılar küçük çek + program sunar; pre-seed fonlar program olmadan daha büyük çek verir.
Pre-seed yatırımcısı neye bakar?
Pre-seed’de az gelir veya ürün verisi vardır; bu yüzden yatırımcılar şunları tartar: (a) kurucu kalitesi ve kurucu-pazar uyumu; (b) pazar fırsatının büyüklüğü ve zamanlaması; (c) ekibin 12 ay içinde ilk kilit riski emekli etme planı; (d) seed-aşaması kilometre taşlarına ulaşma planının sermaye verimliliği.
Yapın: 12–18 ayda net seed kilometre taşlarına vurmanızı sağlayacak en küçük pre-seed turunu toplayın; ekip ve ürüne harcayın, erken pazara giriş için değil.
Yapmayın: baskıyı kaldırdığını düşünerek pre-seed’de aşırı toplama yapmayın: yüksek değerlemelerle büyük pre-seed turları seed turunu daha kolay değil, daha zor kılar çünkü bir sonraki tur yukarı markup gerektirir.
Kaynak. Y Combinator: Standart Belgeler (SAFE).
Uygulamada
Vircon Legal’in bu yapıyla duyurduğu işlemler (toplam 17 işlem, en yenileri): Upsonic (2025), Compuvi (2025), Remedi Finance (2025), İno Cosmetics (2025), Nuvolog (2025), Goart Metaverse (2024).
Tüm işlemlerde ekibe Yönetici Ortak Erdem Mümtaz Hacıpaşaoğlu liderlik etti. Tüm işlemler →