TLDR
Kısıtlı Hisse, çalışanlara veya yöneticilere verilen ve hakediş koşulları ile alım satım kısıtlamalarına tabi olan; hakediş tamamlanmadan önce çalışanın ayrılması durumunda genellikle kaybedilen şirket hissesidir.
Kısıtlı Hisse ve Kısıtlı Hisse Birimi: Temel Farklar:
Kısıtlı hisse ve kısıtlı hisse birimleri (KHB) her ikisi de hakediş koşuluna tabi öz sermaye tazminat araçları olmakla birlikte önemli biçimlerde farklılık gösterir. Kısıtlı hisse, hak tanıma tarihinden itibaren gerçek hisse sahipliğidir; oy hakları ve sermaye kazancı elde tutma süresini başlatmak için 83(b) seçimi yapma imkânı sağlar. KHB’ler ise hakediş gerçekleşene kadar hisse teslim etmek için bir sözleşme vaadidir; alıcı, hakediş gerçekleşene kadar hisselere sahip değildir veya oy hakkına sahip değildir ve 83(b) seçimi kullanılamaz. KHB’ler yönetimi daha kolaydır ve çalışanın herhangi bir satın alma yapmasını gerektirmez; bu da onları büyük şirketlerde popüler kılmaktadır.
Kısıtlı Hisse vs. Hisse Senedi Opsiyonu
Kısıtlı hisse, alıcılara verilen ancak haklaşma ve geri alıma tabi gerçek hisse sahipliğini temsil eder. Hisse senedi opsiyonları gelecekte sabit bir fiyattan hisse satın alma hakkını temsil eder. Anahtar farklar: kısıtlı hisse anında sahiplik (oy hakları, potansiyel temettüler) verir ancak grant veya hakediş zamanında vergi yükümlülükleri; hisse senedi opsiyonları sahipliği kullanıma kadar erteler ancak kaldıraç ve vergi esnekliği sunar.
Kısıtlı Hisse Birimleri (RSU)
Yaygın bir varyasyon Kısıtlı Hisse Birimidir (RSU) — anında bir grant yerine haklaşma üzerine hisse ihraç etme sözü. RSU’lar satın alma mekanikleri ihtiyacını ortadan kaldırır.
Referanslar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)
- 5549 sayılı MASAK Kanunu
- MASAK Başkanlığı
- U.S. Internal Revenue Service (IRS)
Türk uygulama köprüsü: kısıtlı hisse ekonomisi Türk şirketlerinde geri alım opsiyonu + cezai şart + pay rehni/vekâletname üçlüsüyle kurulur; ABD planlarında ise 83(b) seçiminin 30 günlük süresi kaçırılamaz kalemdir. Her iki sistemde leaver tanımları ve geri alım fiyatı (nominal/rayiç) ekonominin gerçek taşıyıcısıdır.