TLDR
Eşit Öncelik (Pari Passu), Latince “eşit temelde” anlamına gelir; finansta dağıtımlar veya ödemelerde hiçbir tarafın diğerine göre önceliği olmadığı eşit haklara sahip menkul kıymetleri veya yükümlülükleri tanımlamak için kullanılır.
İflas ve Tasfiyede Eşit Öncelik:
Borç bağlamlarında eşit öncelik hükümleri, aynı borç sınıfını elinde bulunduran birden fazla alacaklının eşit muamele görmesini sağlar; hiçbir alacaklı aynı araç diğer sahipleri üzerinde öncelik veya tercihli ödeme almaz. Bu ilke, mahkemelerin Arjantin’e yeniden yapılandırılmış borç sahiplerini her ödediklerinde beklemede kalan alacaklıları tam olarak ödemesini gerektirdiğini yorumladığı Arjantin egemen borç yeniden yapılandırması davasında (NML Capital – Arjantin) önem kazandı; bu durum ülkenin borç yeniden yapılandırması için önemli komplikasyonlar yarattı.
İmtiyazlı Hisse Senedinde Eşit Öncelik
Risk sermayesi finansmanlarında, “pari passu” (eşit öncelik) en sık farklı imtiyazlı hisse senedi serileri arasındaki ilişkiyi açıklar. Seri B, tasfiyede Seri A ile eşit öncelikli olduğunda, her iki seri de tasfiye gelirini orantılı olarak paylaşır; biri diğerine öncelik almaz. Bu, çoğu VC tarzı imtiyazlı hisse senedi için varsayılan beklentidir, ancak yatırımcılar bazen mevcut serilerden önce ödenen “kıdemli” tercihler için müzakere eder.
Sınır Ötesi Düşünceler
Terim borç indenture’ları, sendikasyon kredisi anlaşmaları ve intercreditor düzenlemeleri boyunca görünür. Egemen veya kurumsal borçta bir “pari passu maddesi” ihraççıyı tüm hak sahibi alacaklılara eşit muamele etmek zorunda bırakır — ünlü olarak NML Capital davasında Arjantin’e karşı uygulanmış; pari passu yükümlülükleri Arjantin’in yapılandırılmış tahvil sahiplerine ödeme yapmasını etkili bir şekilde önlemişti.
Türk Pratiği
Türk hukukunda pari passu ilkesi, alacaklılar arasında eşit muamele ilkesi olarak İcra İflas Kanunu’nda yansır. İflas masalarında imtiyazlı alacaklılar (vergi, işçi, teminat) öncelik alırken, eşit önceliğe sahip alacaklılar talepleri oranında pay alır.