e-Fatura zorunluluğu nedir?
Türkiye, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yönetilen e-Fatura sistemi aracılığıyla dünyanın en olgun zorunlu elektronik faturalama rejimlerinden birini işletir. Çerçeve, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) Genel Tebliği No. 509 (2019, sonradan değiştirilen) ile sabittir. Yıllık brüt hasılat veya sektörel eşikleri karşılayan şirketler, kağıt fatura yerine GİB’in e-Fatura portalı üzerinden veya yetkili özel entegratörler aracılığıyla fatura düzenlemelidir.
Eşik kademeleri
- e-Fatura zorunluluğu: GİB tarafından belirlenen yıllık hasılat eşiğinin üzerinde uygulanır (periyodik güncellenir — örn. 2022 beyannamelerinden itibaren 3 milyon TL, sonradan düşürülen).
- e-Arşiv Fatura: belirli işlem-bazlı eşikler üzerindeki B2C işlemler için zorunlu (vergi mükellefi olmayanlar için 5.000 TL KDV dahil; vergi mükellefi alıcılar için e-Fatura’sız 30.000 TL — rakamlar yıllık güncellenir).
- Sektörel zorunluluklar: e-ticaret şirketleri, hosting sağlayıcıları, konaklama platformları, gayrimenkul aracıları hasılattan bağımsız sektör-özel zorunluluklara tabidir.
Bitişik e-belge zorunlulukları
- e-İrsaliye: elektronik sevk irsaliyesi.
- e-Serbest Meslek Makbuzu: elektronik serbest meslek makbuzu.
- e-Müstahsil Makbuzu, e-Bilet ve diğer özel belgeler.
Uyum ve cezalar
Uyumsuzluk, VUK Madde 353 özel usulsüzlük cezalarını tetikler — fatura başına 4.400 TL+ ve belgenin vergi amaçlı dikkate alınmama (KDV indirim reddi) riski. Şirketler genellikle SAP, Logo, Mikro veya özel e-fatura hizmet sağlayıcıları (Özel Entegratör) aracılığıyla entegre olur.
Yapın: yıllık hasılatınızı güncel eşiklere karşı gözden geçirin; erken bir Özel Entegratör ile çalışın; e-Fatura defter kayıtlarını KDV beyannameleriyle aylık mutabık kılın.
Yapmayın: kapsam içine girince kağıt fatura düzenlemeyin — GİB sistemleri farkı otomatik tespit eder ve ceza uygular.