e-Fatura zorunluluğu nedir?
Türkiye, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yönetilen e-Fatura sistemi aracılığıyla dünyanın en olgun zorunlu elektronik faturalama rejimlerinden birini işletir. Çerçeve, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) Genel Tebliği No. 509 (2019, sonradan değiştirilen) ile sabittir. Yıllık brüt hasılat veya sektörel eşikleri karşılayan şirketler, kağıt fatura yerine GİB’in e-Fatura portalı üzerinden veya yetkili özel entegratörler aracılığıyla fatura düzenlemelidir.
Eşik kademeleri
- e-Fatura zorunluluğu: GİB tarafından belirlenen yıllık hasılat eşiğinin üzerinde uygulanır (periyodik güncellenir: 2022 ve sonraki hesap dönemleri için brüt satış hasılatı 3 milyon TL).
- e-Arşiv Fatura: e-Arşiv uygulamasına dahil olmayan mükellefler, faturalarını 2025’te vergiler dahil 3.000 TL’yi aşması halinde, 1 Ocak 2026’dan itibaren ise tutarına bakılmaksızın e-Arşiv Fatura olarak düzenlemek zorundadır; basit usulde vergilendirilen ve işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler için 3.000 TL sınırı 31 Aralık 2026’ya kadar uygulanır.
- Sektörel zorunluluklar: bazı sektörler için daha düşük hasılat eşikleri uygulanır; örneğin gayrimenkul ve motorlu kara taşıtı alım satımı yapanlar ile e-ticaret işletmeleri, 2022 ve sonraki hesap dönemleri için 500 bin TL brüt satış hasılatından itibaren kapsamdadır.
Bitişik e-belge zorunlulukları
- e-İrsaliye: elektronik sevk irsaliyesi.
- e-Serbest Meslek Makbuzu: elektronik serbest meslek makbuzu.
- e-Müstahsil Makbuzu, e-Bilet ve diğer özel belgeler.
Uyum ve cezalar
Uyumsuzluk, VUK Madde 353 özel usulsüzlük cezalarını tetikler: her yıl yeniden değerlenen belge başına asgari tutarlar (2026 için 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği) ve belgenin vergi amaçlı dikkate alınmama (KDV indirim reddi) riski. Şirketler genellikle SAP, Logo, Mikro veya özel e-fatura hizmet sağlayıcıları (Özel Entegratör) aracılığıyla entegre olur.
Yapın: yıllık hasılatınızı güncel eşiklere karşı gözden geçirin; erken bir Özel Entegratör ile çalışın; e-Fatura defter kayıtlarını KDV beyannameleriyle aylık mutabık kılın.
Yapmayın: kapsam içine girince kağıt fatura düzenlemeyin: GİB sistemleri farkı otomatik tespit eder ve ceza uygular.
SaaS ve platform işletmeleri için ek not: Türkiye’ye fatura kesen yapılarda e-Fatura/e-Arşiv hazırlığı go-live kontrol listesine aittir: entegratör sözleşmesinde kesinti ve hata sorumluluğunun paylaşımı, ERP’deki fatura içeriği hatalarının makine hızında çoğalması ve on yıllık arşiv yükümlülüğü, “muhasebe detayı” değil ürün operasyonu konularıdır.
Kaynak. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu. Kanun bağlantıları mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel resmî metinlere gider.