Çift Daldırma nedir?
Risk sermayesinde “çift daldırma”, hem tasfiye önceliklerini alan hem de adi hisseye dönüştürmüş gibi kalan gelirlere katılan katılımlı imtiyazlı hissedarları ifade eder.
Karmaşık Tasfiyede Çift Daldırma Mekaniği:
Çift daldırma imtiyazlı hissesi, önce tasfiye tercihini diğer hissedarlardan önce öncelikli olarak alır, ardından tam olarak adi hisseye dönüşmüş gibi kalan gelirlerde adi hissedarlarla birlikte katılır. Bu yapı yatırımcıların elmanın iki ısırığını alması anlamına gelir. Orta düzey çıkışlarda yatırımcılar sahiplik yüzdesiyle orantısız biçimde dağıtımların büyük kısmını alabilir.
Kurucu perspektifinden katılımcı imtiyazlı (çift daldırma) hükümler, düşük-orta çıkış senaryolarında en ekonomik açıdan zararlı yatırımcı koşulları arasındadır. Kurucular, katılımsız imtiyazlı için müzakere etmelidir; bu, geniş bir çıkış değerleme yelpazesinde kurucular ve çalışanlar için ekonomiyi önemli ölçüde iyileştirir.
Tasfiye Şelaleyinde Çift Daldırma
“Katılımcı imtiyazlı” terimleri olan bazı imtiyazlı hisse senedi yapılarında, sahipler hem tasfiye tercihlerini (sermaye iadesi artı tahakkuk eden temettüler) HEM DE adi paya dönüşmüş gibi kalan gelirden oransal paylarını alır: bu klasik “çift daldırma”dır. Çoğu modern girişim finansmanı, yatırımcıların ya tercih ya da dönüşüm seçtiği “katılımcı olmayan imtiyazlı” kullanır, çift daldırmadan kaçınır. Katılımcı imtiyazlı taleplerle karşı karşıya kalan kurucular kararlılıkla direnmelidir, çünkü bu yapı çıkışta adi pay sahiplerinden (kurucular ve çalışanlar) imtiyazlı pay sahiplerine önemli değer aktarabilir.
Cap’li Katılımcı İmtiyazlı
Bir kompromis çözümü “cap’li” katılımcı imtiyazlıdır: yatırımcı belirli bir çoklu (örn. yatırımın 2-3 katı) ulaşana kadar çift daldırır. Bu, çoğu çıkış senaryosunda katılım faydası verir ancak yüksek değerli çıkışlarda, dönüşümün tavandan daha fazla getiri sağladığı noktada yatırımcının adi paya dönüşmeyi tercih etmesine yol açar.
Sözleşme cevabı: çifte daldırmayı engelleyen formül: katılımlı imtiyazda tavan (cap) veya dönüşüm zorunluluğu: term sheet’te yazılmalı ve şelale hesabı işlenmiş örnekle SHA ekine konmalıdır; “participating, 2x cap” gibi üç kelimelik bir satırın exit’te kimden ne götürdüğü, ancak örnekli tabloda görünür.