Bireylerin bir uygulama üzerinden başka kişilere veya şirketlere borç verdiği eşler arası (P2P) borç verme modelinin Türkiye’de kendine ait bir lisans türü yoktur. İngiltere veya AB’de bilinen modellerin çoğu üç engelden birine takılır: 5411 sayılı Bankacılık Kanunundaki mevduat kabul yasağı, 6361 sayılı Kanun kapsamındaki lisans zorunluluğu ve Türk Ceza Kanununun 241. maddesindeki tefecilik suçu. Hukukun açık bıraktığı tek yol, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) listesindeki bir platform üzerinden borçlanmaya dayalı kitle fonlamasıdır. Bu yazıda Kasım 2026 itibarıyla hangi P2P modellerinin kurulabileceğini, hangilerinin kurulamayacağını ele alıyoruz.
P2P lisansı yok: mevduat ve kredi ayrılmış alanlar
Bankacılık Kanununun 60. maddesine göre kredi kuruluşları ile özel kanunlarına göre yetkili olanlar dışında hiçbir gerçek veya tüzel kişi, aslen veya fer’an meslek edinerek mevduat veya katılım fonu kabul edemez; unvanında, açıklamalarında, ilan ve reklamlarında bu izlenimi yaratacak ifadeler kullanamaz. İzinsiz banka gibi faaliyet göstermenin veya mevduat kabul etmenin cezası üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; işyeri ayrıca kapatılabilir (m. 150/1). Halktan geri ödeme ve getiri vaadiyle para toplayıp bu paranın kime verileceğine kendisi karar veren bir platform, bu sınırın hemen yanında durur.
Kredi tarafında Bankacılık Kanununun 4/1-c maddesi, nakdi ve gayrinakdi her türlü kredi verme işlemini bankaların faaliyet konuları arasında sayar. Banka dışında, 6361 sayılı Kanun kapsamında finansal kiralama, faktoring, finansman ve tasarruf finansman şirketlerine BDDK izin verir; bu faaliyetleri izinsiz yürütmenin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır (m. 46/1). Finansman şirketi mal veya hizmet alımını satıcıya ödeme yaparak kredilendirir; nakdi kredi ise işlemin parçası olarak ve ödenmiş sermayenin yüzde 1’i ile sınırlıdır, Kurul bu oranı değiştirebilir (m. 9/1-b). Eski 90 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında KHK, 6361 sayılı Kanunun 52. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. 6502 sayılı Kanun da kredi vereni, mevzuatı gereği tüketicilere kredi vermeye yetkili kişi olarak tanımlar (m. 3/1-ğ). Bankalar ve 6361 sayılı Kanun kapsamındaki şirketler dışında, halka meslek olarak nakit kredi vermeye imkân tanıyan bir lisans bilmiyoruz. Bu yolun ayrıntıları finansman şirketi lisansı yazımızda.
Kişiler arası ödünç ve tefecilik suçu
Türk Borçlar Kanununa (TBK) göre kişiler arasındaki para ödüncü bir tüketim ödüncü sözleşmesidir (m. 386). Ticari olmayan ödünçte faiz ancak kararlaştırılmışsa istenebilir; ticari ödünçte kararlaştırılmamış olsa bile istenebilir (m. 387). Faizin anaparaya eklenerek yeniden faiz yürütülmesi, TTK m. 8/2’deki ticari istisna dışında kararlaştırılamaz (m. 388/3). TBK 88. maddeye göre sözleşmeyle kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, mevzuata göre belirlenen oranın, yani 3095 sayılı Kanundaki kanuni faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz. Sözleşmeyle kararlaştırılan temerrüt faizi ise mevzuattaki temerrüt faizi oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz (m. 120/2). 7589 sayılı Kanunla (RG 31.7.2026) değişen 3095 sayılı Kanunun 1. maddesine göre kanuni faiz, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden işler; bu oran 30 Haziran’da beş puan veya daha fazla değişmişse yılın ikinci yarısında yeni oranın yüzde sekseni geçerli olur. Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir (TTK m. 8/1).
Asıl risk ceza hukukundadır. TCK 241. maddeye göre kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para veren kişi iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır; suç bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza bir kat artırılır (m. 241/2, 2020’de eklendi). Madde metni lisanstan veya meslek edinmekten söz etmez; belirli bir borç verme davranışına nasıl uygulanacağı yargı uygulamasının konusudur. Bireyleri tanımadıkları kişilere faizle borç vermeye çağıran bir platform, yalnızca kendisini değil kullanıcılarını da bu maddenin alanına sokar.
Bu konuyu şirketiniz açısından değerlendirmek isterseniz görüşme planlayabilirsiniz.
Ödeme ve elektronik para lisansı krediyi kapsamaz
Ürün kullanıcılar arasında para taşıdığı için P2P krediyi ödeme veya elektronik para lisansıyla yürütmeyi düşünenler olabilir; bu mümkün değildir. Ödeme kuruluşu (6493 SK m. 14/4) ve elektronik para kuruluşu (m. 20/4) kredi verme faaliyetinde bulunamaz. Borç verenle borçlu arasındaki para akışları, para havalesi dahil ödeme hizmetidir (m. 12/1-ç) ve TCMB ile ödeme hizmeti sağlayıcıları (bankalar, ödeme ve elektronik para kuruluşları ve PTT) dışındaki kişiler ödeme hizmeti sunamaz (m. 13). Bu nedenle lisanssız bir platform bu parayı kendisi tutmamalı ve aktarmamalıdır.
Hukuka uygun yol: borçlanmaya dayalı kitle fonlaması
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 35/A maddesi, SPK’ya kitle fonlamasının ortaklığa veya borçlanmaya dayalı olarak yapılması konusunda belirleme yetkisi verir ve borçlanmaya dayalı kitle fonlamasına bankacılık mevzuatının uygulanmayacağını açıkça söyler (m. 35/A-1). Çoktan bire borç vermeyi mümkün kılan budur; ancak yalnızca Kitle Fonlaması Tebliğinin (III-35/A.2) izin verdiği biçimde. Platform lisansını kitle fonlama platformu yazımızda anlattık; P2P açısından temel sınırlar şunlardır:
- Sözleşme değil menkul kıymet. Borçlanma aracı satışı dışında borç veya ödünç sözleşmesiyle ya da borç ilişkisi doğuran başka bir sözleşmeyle borçlanmaya dayalı kitle fonlaması yürütülemez (m. 19/1).
- Yalnızca şirket borçlu. Borçlu, fonlanan anonim şirkettir ve borç taksitler halinde ödenir (m. 4/1-e, n); proje, teknoloji ve/veya üretim faaliyetleri için kaynak ihtiyacı olan iş fikridir (m. 4/1-ü). Tüketici kredisi bu yapıya girmez.
- Faiz ve vade. Faiz, vadeye en yakın iki Devlet İç Borçlanma Senedinin ağırlıklı ortalama faizinin yüzde 50 fazlasını aşamaz; vade en fazla beş yıldır ve borç vadede tek seferde ödenemez (m. 19/5).
- Tutar. On iki aylık dönemde en fazla iki borçlanma kampanyası yapılabilir ve toplanan tutar, kredibilite raporundaki gelecek nakit akımlarının indirgenmiş değerinin yüzde 50’sini aşamaz (m. 19/6).
- 2026 yatırım sınırları (SPK Bülteni 2025/68): nitelikli olmayan gerçek kişi yatırımcı bir takvim yılında en fazla 500.000 TL, gelir beyanıyla yıllık net gelirinin yüzde 10’u kadar ve en fazla 2.000.000 TL yatırım yapabilir; tek bir borçlanma projesine sınır 200.000 TL’dir (m. 18/1-2).
Yalnızca paya dayalı faaliyet yürüten platformlar faiz veya başka bir ivaz karşılığında kredi ya da ödünç para verme işlerine aracılık edemez (m. 12/1). SPK’nın 4 Mayıs 2026 tarihli listesindeki 18 platformun tamamı paya dayalı kitle fonlaması için listelenmiştir; borçlanmaya dayalı faaliyet için listelenen platform yoktur. İzinsiz kitle fonlamasında SPK içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verebilir (6362 SK m. 99/4); sermaye piyasasında izinsiz faaliyetin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir (m. 109/2).
Kredi pazaryerleri ve yönlendirme modelleri
Borçluları yalnızca bankalara veya finansman şirketlerine yönlendiren, kendisi kredi vermeyen ve para tutmayan bir platform farklı bir durumdur. 6502 sayılı Kanunda ve Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliğinde kredi aracıları için ayrı bir lisans rejimi bulamadık. Yönetmelik kredi aracısını, ticari veya mesleki amaçlarla tüketicilere kredi sözleşmesi sunan veya teklif eden, hazırlık çalışmaları yaparak yardım eden ya da kredi veren adına sözleşme kuran kişi olarak tanımlar (m. 4/1-ğ); kredi veren ve varsa kredi aracısı sözleşme öncesi bilgi formunu vermek zorundadır (6502 SK m. 23/1; Yönetmelik m. 6).
Sınırlar daha çok kredi verenin tarafından gelir. Banka, kredi taleplerinin değerlendirilmesini ve kredi kararını destek hizmeti kuruluşuna devredemez (Bankaların Destek Hizmeti Almalarına İlişkin Yönetmelik m. 4/1-b). Finansman şirketi acentelik veremez; Kurulca belirlenecek kapsamda bilgi sistemleri üzerinden yapılan işlemler ve alınan hizmetler bu yasağa aykırı sayılmaz (6361 SK m. 8/1). Finansman şirketi sayılan kaynaklar dışında mevduat veya ivaz karşılığı para da toplayamaz (m. 9/1-ç). Pazaryeri ayrıca banka veya lisanslı finansman şirketi izlenimi veren unvan ve reklamlardan kaçınmalıdır (5411 SK m. 150/2; 6361 SK m. 46/2).
Karar tablosu: P2P modelleri ve hukuki durumu
| Model | Kasım 2026 itibarıyla durum | Temel kural |
|---|---|---|
| Bireyler bir uygulamada bireylere faizle borç verir | Lisans yolu yok; ceza riski | TCK m. 241; 6502 SK m. 3/1-ğ |
| Platform yatırımcı parasını havuzda toplayıp kredi olarak dağıtır | Banka lisansı olmadan yapılamaz | 5411 SK m. 60, 150 |
| Çok sayıda yatırımcı bir şirkete ödünç sözleşmesiyle borç verir (AB modeli) | Yapılamaz | III-35/A.2 m. 19/1 |
| SPK listesindeki platformda borçlanmaya dayalı kitle fonlaması | Sınırlar içinde mümkün; 4 Mayıs 2026 listesinde borçlanma için platform yok | 6362 SK m. 35/A; III-35/A.2 m. 18-19 |
| Pazaryeri borçluyu bankaya veya finansman şirketine yönlendirir | Mümkün; ayrı bir aracı lisansı bulunamadı | 6502 SK m. 23; kredi verenin dış hizmet ve acentelik sınırları |
| Fintech kendi finansman şirketini kurar | Mümkün; alım finansmanı ve sınırlı nakdi kredi; mevduat toplanamaz | 6361 SK m. 9, 39 |
| Ödeme veya elektronik para kuruluşu kredi verir | Yapılamaz | 6493 SK m. 14/4, 20/4 |
| Tanıdıklar arasında tek seferlik ödünç | Borçlar hukuku sözleşmesi; faiz sınırlı; kazanç amacıyla borç verme TCK 241 sorusunu doğurur | TBK m. 88, 386-388 |
AB ile karşılaştırma
10 Kasım 2021’den beri uygulanan (AB) 2020/1503 sayılı Tüzük (ECSPR), kredi verilmesine aracılığı bir kitle fonlaması hizmeti sayar (m. 2/1-a-i) ve krediyi, yatırımcının proje sahibine belirli bir süre için para sağladığı ve proje sahibinin bunu faiziyle geri ödemeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlar (m. 2/1-b). Üye devletler, yetkili bir hizmet sağlayıcının aracılık ettiği kredilerde proje sahiplerinden ve yatırımcılardan kredi kuruluşu izni isteyemez (m. 1/3). Tüketici borçlular (m. 1/2-a) ve 12 ayda 5.000.000 avroyu aşan teklifler (m. 1/2-c) kapsam dışıdır. AB’de yetkili bir kredi tabanlı kitle fonlaması sağlayıcısı modelini Türkiye’ye olduğu gibi taşıyamaz; Türk versiyonu borçlanma araçları üzerine kurulmalıdır.
Nereden başlamalı?
- Para akışını çizin: kim borç veriyor, kim borç alıyor, para arada kimde duruyor, faiz geliri elde eden bireyler var mı?
- Borçlu tüketiciyse kredi veren banka veya lisanslı finansman şirketi olmalı; ürünü pazaryeri veya ortaklık olarak kurgulayın.
- Borçlu teknoloji veya üretim projesi olan bir şirketse borçlanmaya dayalı kitle fonlamasını ve SPK listesine alınmayı değerlendirin.
- Tüm ödemeleri bir banka veya TCMB lisanslı kuruluş üzerinden yürütün.
- Unvan, reklam ve uygulama mağazası metinlerinde banka, mevduat veya finansman şirketi çağrışımı yapan ifadeleri ayıklayın.
- Lansmandan önce SPK listesini, yeniden değerlenen sınırları ve kanuni faiz oranını yeniden kontrol edin.
Diğer lisanslar için fintech hukuku sayfamıza ve kitle fonlaması sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye’de P2P borç verme yasal mı?
İngiltere veya AB’deki biçimiyle hayır. P2P lisansı yoktur, platformlar mevduat kabul edemez ve kazanç amacıyla borç veren bireyler tefecilik suçu riskiyle karşılaşır. Şirketlere çoktan bire borç verme ancak SPK listesindeki bir platformda borçlanma araçlarıyla yapılan kitle fonlaması olarak mümkündür.
Kitle fonlama platformu tüketici kredisi sunabilir mi?
Hayır. Borçlanmaya dayalı kitle fonlaması, teknoloji veya üretim projesi olan fonlanan anonim şirketin borçlanma araçlarıyla yapılır. Tüketici kredisi bir bankadan veya lisanslı finansman şirketinden gelmelidir.
Kişiler arası borçta faiz sınırı var mı?
Ticari olmayan ödünçte sözleşme faizi kanuni faizin yüzde elli, sözleşmeyle kararlaştırılan temerrüt faizi ise mevzuattaki temerrüt faizinin yüzde yüz fazlasını aşamaz. 31 Temmuz 2026’dan beri kanuni faiz, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günkü kısa vadeli reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden işler. Ticari işlerde oran serbesttir.
Kaynak. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu (RG 1.11.2005, S. 25983 Mükerrer), m. 4, 60, 150; 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu (RG 13.12.2012, S. 28496), m. 8, 9, 39, 46, 52; 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (RG 30.12.2012, S. 28513), m. 35/A, 99, 109; Kitle Fonlaması Tebliği (III-35/A.2) (RG 27.10.2021, S. 31641; SPK güncel metni), m. 4, 12, 18, 19; SPK Bülteni 2025/68; SPK listeye alınan platformlar (4.5.2026); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (RG 4.2.2011, S. 27836), m. 88, 120, 386-388; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (RG 14.2.2011, S. 27846), m. 8; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (RG 19.12.1984, S. 18610), m. 1-2; 7589 sayılı Kanun (RG 31.7.2026, S. 33326), m. 10; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (RG 12.10.2004, S. 25611), m. 241; 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun (RG 27.6.2013, S. 28690), m. 12, 13, 14, 20; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (RG 28.11.2013, S. 28835), m. 3, 23; Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği (RG 22.5.2015, S. 29363), m. 4, 6; Bankaların Destek Hizmeti Almalarına İlişkin Yönetmelik (RG 5.11.2011, S. 28106), m. 4; (AB) 2020/1503 sayılı Tüzük (ABRG L 347, 20.10.2020), m. 1, 2, 51.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.
Yazar
-
Tüm yazıları görMümtaz, 2016 yılında kurduğu Vircon Legal'in Yönetici Ortağıdır. Kurucu, yatırımcı ve operatörlere finansman turları, birleşme ve devralmalar (M&A), sınır ötesi şirketleşme ve düzenlemeye tabi alanlarda; kripto-varlık altyapısı, fintech ve oyun dahil; danışmanlık verir; her işe eski bir startup kurucusunun bakış açısını taşır. Legal 500 Recommended Lawyer (2025-2026) seçilmiştir ve Startup Hukuku kitabının ortak yazarıdır. Kişisel site · Açık erişimli hukuk rehberleri