Bir Türk SaaS şirketinin kullanım şartları genellikle ABD şablonundan çevrilmiş, kayıt sırasında tıklanıp geçilmiş ve ilk kez bir müşteri ödemeyi reddettiğinde veya bir düzenleyici sorduğunda okunmuş bir belgedir. Türk hukuku böyle bir belgeyi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.20–25 anlamında genel işlem koşulları olarak ele alır; bu, müşteriye açıkça bildirilmemiş hükümlerin, sözleşmenin niteliğine yabancı hükümlerin, tek yanlı değiştirme yetkilerinin ve müşterinin durumunu dürüstlük kuralına aykırı biçimde ağırlaştıran hükümlerin, müşteri tüketici olsun şirket olsun, basitçe “yazılmamış sayılması” demektir. Bu katmanın üstünde 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un sözleşme öncesi bilgilendirme ve sipariş kuralları oturur; taraflar bunların aksini yalnızca ikisi de tüketici değilse kararlaştırabilir. Tüketici müşteriler için ise mesafeli sözleşme rejimi ve cayma hakkıyla 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun devreye girer. Bu yazı B2B müşteriyi B2C müşteriden nasıl ayıracağınızı, TBK’nın bir SaaS sözleşmesindeki standart hükümlere ne yaptığını, 6563’ün kayıt akışında ne istediğini ve ayakta kalan şartların nasıl yazılacağını anlatıyor.
B2B mi B2C mi: ilk soru ve sitelerin çoğunun yanlış yaptığı
6502 sayılı Kanun m.3/1-k uyarınca tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Müşteri işi için tasarım aracı alan freelancer tüketici değildir; ders ödevi için alan öğrenci tüketicidir. Ayrım üç şeyi belirler. Tüketiciler için 6502 sayılı Kanun haksız şart listesi, mesafeli sözleşme bilgilendirme yükümlülükleri ve m.48’deki 14 günlük cayma hakkıyla uygulanır; Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ndeki anında ifa edilen hizmetler ve dijital içerik istisnaları saklıdır. Tüketici olmayanlar için 6563 sayılı Kanun m.3/3 ve m.4/3 tarafların bilgilendirme ve sipariş kurallarının aksini kararlaştırmasına izin verir ve TBK’nın genel işlem koşulu denetimi tüketici katmanı olmadan uygulanır. İkisine de hizmet veren bir SaaS ya iki ayrı şart seti işletmeli ya da tek seti tüketici standardında yazmalıdır. Türk B2B SaaS şirketlerinin çoğu ayrımı kayıtta şirket unvanı ve vergi numarası isteyerek ve hizmetin yalnızca işletmelere sunulduğunu belirterek sağlar; beyan yardımcı olur, ama mahkeme müşterinin hizmeti fiilen nasıl kullandığına bakar.
TBK standart hükümlerinize ne yapar?
m.20, genel işlem koşullarını bir tarafın çok sayıda benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden tek başına hazırlayıp karşı tarafa sunduğu hükümler olarak tanımlar; metindeki yeri, kapsamı, yazı türü ve şekli önemsizdir ve her hükmün tartışılarak kabul edildiğine ilişkin bir kayıt tek başına onları rejimin dışına çıkarmaz. m.21 sonra kapsama testini koyar: karşı tarafın menfaatine aykırı koşullar, sözleşme yapılırken düzenleyen bunların varlığı hakkında açıkça bilgi vermiş, içeriğini öğrenme imkânı sağlamış ve karşı taraf kabul etmişse sözleşmenin kapsamına girer; aksi hâlde yazılmamış sayılır. Sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı koşullar her hâlde yazılmamış sayılır. m.22 sözleşmenin geri kalanını korur ve düzenleyenin yazılmamış koşullar olmasaydı sözleşmeyi yapmayacağını ileri sürmesini yasaklar. m.23 açık olmayan hükümleri düzenleyen aleyhine yorumlar. m.24 düzenleyene tek yanlı değiştirme veya yeni düzenleme getirme yetkisi veren kayıtları yazılmamış sayar. m.25 dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı taraf aleyhine veya durumunu ağırlaştırıcı hükümleri yasaklar.
Olağan SaaS hükümlerine uygulandığında bu net bir liste üretir. “Bu şartları yeni sürümü yayımlayarak her zaman değiştirebiliriz” hükmü m.24 karşısında ilk düşen hükümdür; Türk şartları bildirim-ve-kabul mekanizması ister, tipik olarak e-posta bildirimi ve değişiklik yürürlüğe girmeden fesih hakkı. Geniş sorumluluk sınırlama ve dışlama hükümleri işletmeler arasında yalnızca açıkça sunulmuş ve dürüstlük kuralına aykırı değilse ayakta kalır; ağır kusur için ise hiçbir zaman, çünkü TBK m.115 bunu dışlanamaz kılar. Otomatik yenileme, müşteriye açıkça söylenmiş ve yenilemede fesih mümkünse icra edilebilir; ilk süreden daha uzun bir süre için sessiz yenileme m.25’in yakaladığı türden bir hükümdür. Tek yanlı fiyat değişikliği nesnel bir endeks veya fesih hakkı gerektirir. Yabancı mahkemeyi gösteren yetki ve uygulanacak hukuk hükümleri 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun uyarınca işletmeler arasında geçerlidir ama Türk tüketicilere karşı kullanılamaz ve Türkiye’de icra etmesi gerekecek bir Türk şirketi için pratikte cazip değildir.
6563 sayılı Kanun’a göre kayıt akışı
6563 sayılı Kanun elektronik yolla sözleşme kurmanın mekaniğini düzenler. m.3, hizmet sağlayıcının sözleşme kurulmadan önce tanıtıcı bilgilerini, sözleşmenin kurulması için izlenecek teknik adımları, sözleşme metninin saklanıp saklanmayacağını ve ne kadar süre erişilebilir olacağını, veri giriş hatalarının belirlenip düzeltilmesine ilişkin teknik araçları ve uygulanan gizlilik kuralları ile varsa alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmalarını sunmasını ister; ayrıca sözleşme hükümlerinin ve genel işlem şartlarının alıcı tarafından saklanmasına imkân sağlamalıdır (m.3/4). m.4, ödeme bilgileri girilmeden önce toplam bedelin ve sözleşme şartlarının açıkça görülmesini, siparişin gecikmeksizin elektronik teyidini ve giriş hatalarını düzeltmek için etkili araçları şart koşar. Tarafların tüketici olmadığı hâllerde bu kuralların aksi kararlaştırılabilir (m.3/3 ve m.4/3), ama aksini kararlaştıran anlaşmanın kendisi TBK kapsama testini geçmek zorundadır; uygulamada uyumlu B2B akışları bunlara basitçe uyar. 2022 değişikliklerinden bu yana Kanun, lisans eşikleriyle aracı ve pazar yeri rejimini de içerir (Ek m.2–4); üçüncü kişilerin platformu üzerinden son müşterilere satış yapmasına izin veren bir SaaS “elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı” hâline gelmiş mi diye bakmalıdır. Elektronik ortamda sözleşme kuran hizmet sağlayıcılar için ETBİS kaydı zorunludur ve Ticaret Bakanlığı bunu denetler.
Tüketici müşteriler: ek katman
Tüketiciler abone olabiliyorsa şartlar 6502 sayılı Kanun’u da karşılamalıdır. Mesafeli sözleşmeler için gereken ön bilgilendirme, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin öngördüğü biçimde verilmeli ve kalıcı veri saklayıcısıyla teyit edilmelidir; m.48’deki 14 günlük cayma hakkı, süre bitmeden tüketicinin açık onayıyla ifa edilen hizmetler veya anında teslim edilen dijital içerik istisnası geçerli biçimde işletilmedikçe uygulanır; Yönetmelik bu istisna için hizmetlerde yalnızca ifaya tüketicinin onayıyla başlanmasını arar, cayma hakkının kaybedileceğine dair bilgilendirmenin kaydı ise kanuni bir unsur değil, ispat kolaylığıdır. 6502 sayılı Kanun m.5’teki haksız şart denetimi TBK’dakinden daha katıdır ve mahkemelerce kendiliğinden uygulanır. Tüketici uyuşmazlıkları, şartlar ne derse desin tüketici hakem heyetlerine ve tüketici mahkemelerine gider. Bu süreçleri taşıyamayan bir SaaS tüketiciye satmamalı ve bunu mahkemenin inanacağı biçimde söylemelidir.
Veri, güvenlik ve KVKK atfı
Kullanım şartları KVKK uyumunun yerini tutmaz, ama onunla tutarlı olmalıdır. 6698 sayılı Kanun m.10 uyarınca aydınlatma metni ilgili kişilere yönelik ayrı bir belgedir ve şartların içine gömülmemelidir; SaaS müşterinin son kullanıcı verisini müşteri adına işliyorsa veri işleyen sözleşmesi atıfla dâhil edilip eklenmelidir. Şartlardaki güvenlik taahhütleri DPA’nın güvenlik ekiyle eşleşmelidir. Şartlar, müşterinin kendi son kullanıcı verisinin veri sorumlusu olduğunu açıkça söylemelidir; aksi hâlde Türk mahkemeleri ve Kurum, SaaS’tan hiç karar vermediği bir işlemeyi gerekçelendirmesini ister.
Bir yazım sırası
Önce müşteri kapsamına karar verin: yalnızca işletmeler, tüketiciler de, ya da ayrı ürünler. Kayıt akışını 6563 standartlarına göre kurun ve kabul edilen şart sürümü ile zaman damgası dâhil kabul kaydını tutun; çünkü TBK m.21 kapsama girdiğini gösterme yükünü size yükler. Şartları Türkçe ya da öncelikli dil hükmüyle Türkçe ve İngilizce yazın; Türk mahkemesi yalnızca İngilizce bir hükmü m.23 uyarınca düzenleyen aleyhine yorumlar. Tek yanlı değiştirme hükmünü bildirim mekanizmasıyla, toptan dışlamayı ağır kusuru ayıran dürüstlüğe uygun bir sınırlamayla değiştirin ve her otomatik yenilemeye hatırlatma ve çıkış verin. DPA’yı ve SLA’yı ek olarak bağlayın ve sürümlerini birlikte yönetin. Sonra belgenin tamamını bir kez daha müşterinin avukatı gibi okuyun; çünkü bir sonraki okuyucu o olacak.
Tıkla-kabul Türk hukukunda geçerli mi?
Yazılı şekil gerektirmeyen şartlar için evet. TBK bir hizmet sözleşmesi için imza aramaz; m.21’in aradığı, müşterinin şartların varlığından açıkça haberdar edilmesi ve kabulden önce okuyabilmesidir. Bağlantılı bir onay kutusu ve kabul kaydı, bağlantı çalışıyor ve metin dayanılan metinse bunu karşılar.
İşletmeler arasında sorumluluğu tamamen dışlayabilir miyiz?
Hayır. TBK m.115 ağır kusurdan sorumsuzluğa ilişkin önceden yapılan anlaşmayı kesin hükümsüz sayar; m.25 ise müşterinin durumunu dürüstlüğe aykırı biçimde ağırlaştıran dışlamaları yakalar. Hafif kusur için on iki aylık ücretle sınırlı bir tavan genellikle savunulabilir; toptan “sorumluluk yoktur” hükmü değildir.
Türkçe sürüm gerekir mi?
B2B için kanunen değil, uygulamada evet: müşterinin m.21 uyarınca içeriği öğrenmek için gerçek bir imkânı olmuş olmalıdır ve buna Türk mahkemesi karar verir. Tüketiciler için Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin bilgilendirme yükümlülükleri tüketicinin anlayacağı biçimde yerine getirilmelidir; Türk tüketici için bu Türkçe demektir.
İlgili: B2B · ETBİS · yapay zekâ chatbot’ları ve tüketici hukuku.
Kaynak. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.20–25, 115); 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (m.3, 4, Ek m.2–4); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m.3, 5, 48); 6698 sayılı Kanun (m.10).
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut bir durumun değerlendirilmesi için hukuki destek alınmalıdır.
Yazar
Daha fazla Vircon İçgörüleri
Kendi Kodunuz için Lisans Seçimi: Türk SaaS Şirketi için MIT, Apache, AGPL veya BUSL
24 Eylül 2026Türk Oyun Stüdyosunun Ne Zaman İngiltere veya ABD Holdingine İhtiyacı Olur?
2 Ekim 2026Türk Oyun Stüdyolarında Yatırım Turu: Flip, IP Devri ve Yatırımcı Hakları
1 Ekim 2026Yatırımcı Sonrası İlk Genel Kurul: Çağrıdan Tescile
27 Eylül 2026Omnibus Sonrası Yapay Zekâ Okuryazarlığı Yükümlülüğü: Türk Şirketi Ne Belgelemeli?
25 Eylül 2026Türk Anonim Şirketinde Kurucu Vesting'i: 'Hak Edilmemiş Pay' Olmadan Nasıl Kurulur?
21 Eylül 2026İlgili Hizmet Alanlarımız
ABD Şirket Kuruluşları ve Flip-Up
Delaware C-Corp, flip-up, SAFE/convertible note, 83(b) seçimi.
Hizmet sayfası →Bilişim Hukuku
SaaS, yazılım lisansı, bulut hizmetleri ve BT sözleşmeleri.
Hizmet sayfası →Birleşme ve Devralmalar
M&A danışmanlığı: due diligence, yapılandırma, dokümantasyon, müzakere.
Hizmet sayfası →